Một nghiên cứu mới của Cơ quan Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS) cho thấy Mỹ có thể sớm thoát khỏi sự phụ thuộc đáng lo ngại vào nguồn lithium nhập khẩu, loại khoáng sản được ví như 'vàng trắng' nhờ vai trò thiết yếu trong sản xuất pin lithium-ion cho xe điện, thiết bị điện tử và hệ thống lưu trữ năng lượng.
Phát hiện chiến lược tại Appalachia
Theo USGS, khu vực Appalachia được xác định chứa lượng lithium khổng lồ, tương đương 328 năm nhập khẩu dựa trên mức tiêu thụ của năm ngoái. Cụ thể, ước tính có khoảng 2,3 triệu tấn lithium chưa được phát hiện nhưng có thể khai thác kinh tế, nằm ở độ sâu từ 100 đến 300 mét dưới lòng đất.
Ned Mamula, Giám đốc USGS, nhấn mạnh phát hiện này có ý nghĩa chiến lược đối với an ninh khoáng sản của Mỹ. Ông nói: 'Nghiên cứu cho thấy Appalachia có đủ lithium để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu đang tăng nhanh.' Ông cũng nhắc lại rằng Mỹ từng là nhà sản xuất lithium hàng đầu thế giới cách đây ba thập kỷ và kết quả nghiên cứu mới mở ra cơ hội giành lại vị thế này.
Phân bố trữ lượng
Trữ lượng lithium tại Appalachia phân bố trên diện rộng. Khu vực miền nam, chủ yếu thuộc các bang North Carolina và South Carolina, ước tính chứa khoảng 1,43 triệu tấn. Trong khi đó, miền bắc Appalachia, bao gồm Maine, New Hampshire và Vermont, nắm giữ khoảng 900.000 tấn. Tổng cộng, lượng lithium này đủ để sản xuất pin cho khoảng 130 triệu xe điện hoặc đáp ứng nhu cầu sản xuất máy tính xách tay trong hàng nghìn năm.
Bối cảnh thị trường lithium toàn cầu
Hiện nay, Úc là nước khai thác lithium lớn nhất thế giới, trong khi Trung Quốc đứng thứ hai nhưng nắm giữ khoảng 60% công suất tinh luyện lithium toàn cầu, một lợi thế quan trọng trong chuỗi cung ứng pin. USGS dự báo năng lực sản xuất lithium toàn cầu có thể tăng gấp đôi trong ba năm tới.
Châu Âu cũng đang tăng tốc. Phần Lan trở thành quốc gia đầu tiên tại châu Âu xây dựng được chuỗi sản xuất lithium hoàn chỉnh, từ khai thác đến tinh luyện, thông qua dự án trị giá 783 triệu euro do công ty Keliber Oy vận hành.
Thách thức tại Mỹ
Tại Mỹ, hoạt động khai thác lithium vẫn còn rất hạn chế. Hiện chỉ có một mỏ đang hoạt động là Silver Peak Mine ở bang Nevada. Nỗ lực mở rộng khai thác cũng gặp phải nhiều rào cản. Mới đây, các nhóm môi trường đã đệ đơn kiện nhằm ngăn chặn hoạt động khoan thăm dò tại bang Oregon, nơi chính phủ liên bang đã cấp phép cho công ty HiTech Minerals triển khai 168 điểm khoan trên diện tích hơn 2.900 ha đất công.
Ngoài Appalachia, USGS cũng từng xác định khu vực Smackover Formation ở tây nam bang Arkansas có thể chứa từ 5 đến 19 triệu tấn lithium trong các bể nước muối, dù chưa rõ tỷ lệ có thể khai thác thương mại.
Nguồn gốc địa chất cổ xưa
Theo USGS, nguồn lithium tại Appalachia có nguồn gốc địa chất rất cổ xưa, hình thành từ hơn 250 triệu năm trước khi các dãy núi được tạo ra. Nhiệt độ và áp suất cao trong quá trình kiến tạo đã làm tan chảy một phần vỏ Trái đất, tạo ra các dòng magma giàu lithium, sau đó kết tinh thành các mạch pegmatit chứa khoáng sản quý giá này.
