Các nhà khoa học tại Đại học Northwestern (Mỹ) đã sử dụng kính viễn vọng không gian James Webb (JWST) để phát hiện mây muối trong bầu khí quyển của hành tinh Hồng, tên chính thức là GJ504b. Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Astronomical Journal, cung cấp bằng chứng đầu tiên về sự tồn tại của mây muối ở một thiên thể lạnh, xác nhận lý thuyết được đưa ra hơn 15 năm trước.
Đặc điểm của hành tinh Hồng GJ504b
GJ504b được phát hiện vào năm 2013, cách Trái Đất 57 năm ánh sáng và quay quanh một ngôi sao giống Mặt Trời. Hành tinh này có khối lượng gấp 25 lần Sao Mộc, nằm ở ranh giới giữa hành tinh khổng lồ và sao lùn nâu, được gọi là "thiên thể đồng hành có khối lượng hành tinh". Với độ tuổi từ 2,5 đến 4 tỷ năm, GJ504b đã nguội dần và hiện có nhiệt độ khoảng 290 độ C, thấp hơn nhiều so với mức 538-1.093 độ C của phần lớn các ngoại hành tinh được chụp ảnh trực tiếp.
Khám phá mây muối nhờ kính James Webb
Do nhiệt độ thấp và độ sáng quá mờ, các kính thiên văn mặt đất đã không thể phân tích quang phổ của GJ504b dù mất nhiều đêm quan sát. Trong khi đó, kính James Webb chỉ mất khoảng 2 giờ để ghi lại ánh sáng mờ nhạt, sau đó dùng kỹ thuật xử lý dữ liệu loại bỏ độ chói từ ngôi sao chủ để thu được quang phổ hoàn chỉnh.
Kết quả phân tích cho thấy khí quyển GJ504b chứa hơi nước, mê-tan, cacbon đi-ô-xít, amoniac cùng các nguyên tố nặng (kim loại). Khi đưa dữ liệu vào mô hình vật lý thiên văn, nhóm nghiên cứu nhận thấy các chỉ số khí quyển chỉ hợp lý khi có sự xuất hiện của mây muối – lớp mây che phủ các tầng khí quyển sâu hơn và làm thay đổi dải ánh sáng truyền tới kính James Webb.
Ý nghĩa của phát hiện
Phát hiện này không chỉ mở ra phương pháp nghiên cứu các thiên thể lạnh và mờ trong vũ trụ mà còn là bước đệm để các nhà thiên văn học tiến tới phân tích những loại mây phức tạp hơn, như mây băng amoniac trên Sao Mộc. Theo các nhà khoa học, việc xác nhận mây muối trên GJ504b giúp củng cố hiểu biết về khí quyển của các ngoại hành tinh và sao lùn nâu.
