Kính viễn vọng không gian James Webb đã cung cấp bằng chứng rõ ràng nhất từ trước đến nay về một loại vật thể bí ẩn trong vũ trụ sơ khai, được gọi là 'sao bóng ma' hay 'chấm đỏ nhỏ'. Vật thể mang tên GLIMPSE-17775 được xác định là một lỗ đen siêu khối lượng, tồn tại cách đây khoảng 12 tỉ năm, chỉ 1,8 tỉ năm sau Vụ nổ Big Bang.
Phát hiện bất ngờ từ cụm thiên hà Abell S1063
Nhóm nghiên cứu do tiến sĩ Vasily Kokorev từ Đại học Texas ở Austin dẫn đầu đã sử dụng các thiết bị NIRCam và NIRSpec của James Webb để thu được quang phổ chi tiết nhất từng ghi nhận về một chấm đỏ nhỏ. GLIMPSE-17775 được phát hiện một cách tình cờ trong quá trình quan sát cụm thiên hà Abell S1063, nhằm tìm kiếm các ngôi sao thuộc quần thể III (thế hệ sao đầu tiên) và các thiên hà sơ khai mờ nhạt.
Vật thể này nằm phía sau cụm sao và nhận được sự tăng cường độ sáng đáng kể nhờ hiện tượng thấu kính hấp dẫn, giúp các nhà khoa học có thể nghiên cứu chi tiết hơn.
'Sao lỗ đen' - mô hình giải thích các chấm đỏ nhỏ
GLIMPSE-17775 được xác định là một lỗ đen siêu khối lượng được bao bọc trong một lớp vỏ khí bị ion hóa một phần dày đặc, một mô hình được gọi là 'sao lỗ đen'. Với độ dịch chuyển đỏ vũ trụ là 3,5, nó tồn tại khoảng 1,8 tỉ năm sau Big Bang, tương ứng với hình ảnh cách đây 12 tỉ năm.
Phát hiện này cho thấy ít nhất một phần các chấm đỏ nhỏ có thể là những lỗ đen quái vật khổng lồ trong vũ trụ sơ khai, mặc dù các chấm khác có thể có bản chất khác, chẳng hạn như một thiên hà.
Hướng nghiên cứu tương lai
Tiến sĩ Kokorev chia sẻ: 'Nhìn về phía trước, chúng tôi rất mong muốn tìm hiểu sâu hơn về những gì đang cung cấp năng lượng cho các động cơ trung tâm của những chấm đỏ nhỏ này. Mặc dù chúng tôi cho rằng đó là một lỗ đen, nhưng cũng có một số giả thuyết thú vị khác được đưa ra, điều này thật đáng mừng'.
Kết quả nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí chuyên ngành, mở ra hướng khám phá mới về vũ trụ sơ khai và sự hình thành của các lỗ đen siêu khối lượng.
