Theo Tiến sĩ, lương y Phùng Tuấn Giang, Chủ tịch Viện Nghiên cứu phát triển Y dược Cổ truyền Việt Nam, cây dành dành thuộc họ thực vật Rubiaceae. Từ lâu, các bộ phận của cây đã được ứng dụng rộng rãi trong y học cổ truyền, trong đó quả dành dành được gọi là chi tử hoặc sơn chi tử. Chi tử có tính đắng, lạnh, tác động vào tâm, phế và vị, giúp hạ huyết áp, cầm máu, điều trị mất ngủ, nhiễm trùng đường tiết niệu, giảm sưng và bầm tím do chấn thương, cũng như giảm đau liên quan đến bong gân và áp xe.
Công dụng đa dạng của hoa và quả dành dành
Ngày nay, chiết xuất ethanol từ quả và hoa dành dành vẫn giữ vai trò quan trọng trong các liệu pháp thảo dược và trị liệu bằng hương thơm. Các nghiên cứu y học cho thấy hoa dành dành chứa nhiều đặc tính dược lý như kháng khuẩn, giảm đau, kháng nấm, lợi tiểu, sát trùng và giải độc. Tiến sĩ Giang nhấn mạnh: “Thảo dược này còn hỗ trợ tăng cường chức năng tiêu hóa và chống co thắt tự nhiên. Khi chiết xuất dưới dạng tinh dầu, dành dành giải tỏa căng thẳng và có thể thoa trực tiếp lên da để thúc đẩy quá trình lành vết thương. Trong số các dạng bào chế, tinh dầu dành dành là loại phổ biến nhất nhờ khả năng chống nhiễm trùng.”
Ứng dụng trong mỹ phẩm và hỗ trợ chuyển hóa
Nhờ hương thơm nồng nàn, quyến rũ và khả năng thư giãn tinh thần, tinh dầu dành dành trở thành thành phần quen thuộc trong ngành mỹ phẩm, xuất hiện trong kem dưỡng da, nước hoa, sữa tắm và nhiều sản phẩm chăm sóc cơ thể khác. Đối với hệ tiết niệu, thảo dược này hỗ trợ điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu và bàng quang. Ngoài ra, dành dành còn cải thiện tình trạng kháng insulin, không dung nạp glucose, béo phì và các yếu tố nguy cơ liên quan đến bệnh tim mạch và tiểu đường.
Hỗ trợ trí nhớ và ngăn ngừa Alzheimer
Tiến sĩ Giang cho biết thêm: “Một nghiên cứu trên Tạp chí Y học Tự nhiên Trung Quốc phát hiện chiết xuất từ cây dành dành giúp cải thiện trí nhớ, đặc biệt ở người lớn tuổi bị suy giảm trí nhớ, bao gồm cả bệnh nhân Alzheimer. Hai thành phần chính là geniposide và gardenoside giúp ức chế biểu hiện gen liên quan đến miễn dịch trong não, có tác dụng chống viêm, giải quyết các cơ chế tiềm ẩn của suy giảm trí nhớ.”
