Theo các chuyên gia thuộc Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), siêu tên lửa hành trình 9M730 Burevestnik của Nga sở hữu tầm bay toàn cầu nhờ động cơ đẩy chạy bằng năng lượng hạt nhân độc đáo.
Động cơ hạt nhân chu trình trực tiếp
Hai nhà khoa học Jake Hecla và Robert Scott Kemp từ MIT cho biết Burevestnik gần như chắc chắn sử dụng động cơ phản lực hạt nhân chu trình trực tiếp. Trong thiết kế này, không khí từ bên ngoài được hút trực tiếp qua lõi lò phản ứng hạt nhân, nơi nhiệt từ phản ứng phân hạch làm nóng luồng khí, sau đó khí nóng được đẩy ra phía sau tạo lực đẩy.
Khác với lò phản ứng hạt nhân thông thường dùng vòng tuần hoàn kín để giữ vật liệu phóng xạ, thiết kế chu trình trực tiếp cho phép không khí đi xuyên qua lõi lò phản ứng, giúp động cơ nhỏ gọn và nhẹ hơn, phù hợp với tên lửa hành trình.
Kích thước và tốc độ
Dựa trên phân tích hình ảnh nguồn mở, Hecla và Kemp ước tính Burevestnik dài khoảng 9,5m, sải cánh 5,6m và bay ở tốc độ cận âm Mach 0,75 (khoảng 800km/h). Kích thước này chỉ lớn hơn một chút so với dòng tên lửa hành trình Kh-101/Kh-102 của Nga.
NATO định danh tên lửa này là "Skyfall" (bầu trời sụp đổ). Điểm nổi bật nhất là tầm bay gần như không giới hạn, cho phép tiếp cận mục tiêu từ bất kỳ hướng nào, vượt qua hệ thống phòng thủ tên lửa truyền thống.
Thử nghiệm thành công kéo dài 15 giờ
Các nhà khoa học MIT đánh giá tuyên bố của Nga về chuyến bay thử thành công kéo dài 15 giờ vào tháng 10/2025 nhiều khả năng là chính xác. Nếu đúng, đây là lần đầu tiên trong lịch sử một phương tiện bay sử dụng động cơ hạt nhân hoạt động liên tục trong thời gian dài.
So sánh với Project Pluto thời Chiến tranh Lạnh
Ý tưởng động cơ hạt nhân cho máy bay/tên lửa không mới. Trong Chiến tranh Lạnh, Mỹ từng triển khai Project Pluto phát triển tên lửa hành trình động cơ phản lực hạt nhân tốc độ Mach 3,5 nhưng bị hủy do chi phí, độ phức tạp và nguy cơ môi trường. Theo MIT, Burevestnik khác biệt đáng kể khi là tên lửa cận âm thay vì siêu âm.
Tuyên bố của Nga về khả năng xuyên lục địa
Tổng thống Vladimir Putin từng tuyên bố Burevestnik có "tầm bay khắp toàn cầu" và không giới hạn, "thách thức mọi hệ thống phòng không hiện tại". Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, dẫn tạp chí quân sự Nga năm 2021, cho biết tầm bắn lý thuyết lên tới hàng chục nghìn km, cho phép đặt tên lửa ở bất cứ đâu trên lãnh thổ Nga để tập kích đối thủ tiềm tàng.
Theo tạp chí quân sự Nga, Burevestnik có thể hạ độ cao xuống 50-100m, thấp hơn nhiều tên lửa hành trình thông thường, khiến radar phòng không khó phát hiện. Nếu được đưa vào trực chiến chính thức, đây sẽ là vũ khí xuyên lục địa "độc nhất vô nhị" của Nga.
