Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam: Điểm đến hấp dẫn cho người yêu khoa học
Nằm trong khuôn viên rộng 9 ha của Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC) thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, Hà Nội, Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam đã chính thức đi vào hoạt động từ tháng 9/2025. Với tổng mức đầu tư hơn 7.000 tỷ đồng, công trình này không chỉ là bảo tàng vũ trụ duy nhất tại Việt Nam mà còn được đánh giá có quy mô và trình độ công nghệ thuộc nhóm tiên tiến trong khu vực Đông Nam Á.
Không gian trải nghiệm đa chiều
Bảo tàng có diện tích hơn 3.000 m2, bao gồm hơn 1.500 m2 không gian ngoài trời và hơn 1.600 m2 trong nhà với hai tầng được thiết kế theo phong cách hiện đại, lấy cảm hứng từ sự bao la vô tận của vũ trụ. Nơi đây không đơn thuần là không gian trưng bày các mô hình hay tư liệu, mà còn là điểm đến giáo dục và giải trí, giúp công chúng, đặc biệt là học sinh, tìm hiểu về vũ trụ, khoa học thiên văn và công nghệ vệ tinh một cách trực quan và sinh động.
Các chủ đề trải nghiệm chính bao gồm: Vũ trụ bao la đầy bí ẩn với hiệu ứng thị giác ấn tượng từ hàng nghìn sợi quang và đèn LED; Các hành tinh trong hệ Mặt Trời với mô hình hành tinh treo lơ lửng và hệ thống điều khiển tương tác; mô hình khoang tàu vũ trụ cho phép người tham gia điều khiển cánh tay robot để thu gom rác thải không gian; và nhà chiếu mái vòm đường kính 12 m, nơi chiếu các phim khoa học về thiên văn và vũ trụ.
Hoạt động giáo dục và nghiên cứu
Bảo tàng thường xuyên đón nhiều đoàn học sinh tham quan, với các chương trình kéo dài khoảng 2-2,5 giờ, kết hợp hoạt động STEM như chế tạo mô hình tên lửa hoặc mô hình Mặt Trăng, Mặt Trời, Trái Đất. Dưới sự hướng dẫn của hướng dẫn viên và giáo viên, những hoạt động này không chỉ cung cấp kiến thức khoa học mà còn khơi gợi niềm đam mê khám phá cho thế hệ trẻ.
Đối diện bảo tàng là khối nhà chính của VNSC, nơi trang bị các thiết bị hiện đại như anten đường kính 9,3 mét, nặng gần 28 tấn, dùng để liên lạc với vệ tinh trên hai băng tần S và X. Anten này có khả năng xoay linh hoạt, đảm bảo theo dõi và bắt bám tín hiệu vệ tinh liên tục, hỗ trợ truyền - nhận dữ liệu ổn định, bao gồm kết nối với vệ tinh LOTUSat-1 - vệ tinh công nghệ radar đầu tiên của Việt Nam.
Vai trò chiến lược của Trung tâm Vũ trụ Việt Nam
Theo PGS.TS Phạm Anh Tuấn, Tổng Giám đốc VNSC, trung tâm không chỉ quản lý và giám sát hoạt động vệ tinh mà còn trực tiếp tham gia thiết kế và chế tạo vệ tinh nhỏ Made in Vietnam. Các kỹ sư tại Trung tâm điều khiển và vận hành vệ tinh Việt Nam thực hiện nhiệm vụ theo dõi, điều khiển vệ tinh trên quỹ đạo, đồng thời xử lý dữ liệu truyền về để phục vụ các lĩnh vực như giám sát tài nguyên, môi trường, phòng chống thiên tai, và quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội.
Với sự kết hợp giữa giáo dục, nghiên cứu và trải nghiệm, Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam đang trở thành biểu tượng cho sự phát triển của ngành khoa học vũ trụ tại Việt Nam, mở ra cánh cửa kiến thức cho công chúng và góp phần đào tạo đội ngũ kỹ sư tương lai.
