Việt Nam Cần Đột Phá Sáng Tạo Để Thoát Khỏi Bẫy Tăng Trưởng Cũ
Sáng 21/4, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã tổ chức Lễ hưởng ứng Ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo thế giới tại Hà Nội. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đặt mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số, với sự tham gia của các đại diện từ Liên hợp quốc và lãnh đạo Bộ KH&CN.
Mô Hình Tăng Trưởng Cũ Đã Chạm Giới Hạn
Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định đã thẳng thắn chỉ ra rằng mô hình tăng trưởng dựa trên chi phí lao động thấp và khai thác tài nguyên đã chạm đến giới hạn của nó. Ông nhấn mạnh rằng để tiếp tục phát triển bền vững, Việt Nam buộc phải chuyển sang dựa vào khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo như những trụ cột không thể thiếu.
"Nếu khoa học tạo ra tri thức mới, công nghệ tạo ra công cụ mới, thì đổi mới sáng tạo chính là cầu nối chuyển hóa tri thức và công nghệ thành sản phẩm, dịch vụ và giá trị thực tiễn cho xã hội", Thứ trưởng Lê Xuân Định chia sẻ. Thông điệp năm 2026 của Bộ KH&CN tập trung vào hành động thực chất hơn là khẩu hiệu, với hai chủ đề chính là "Đổi mới sáng tạo - Hành động đột phá, lan tỏa kết quả" và "Chuyển đổi nhanh hơn, mạnh mẽ hơn để biến ý tưởng thành giá trị".
Đánh Giá Cao Từ Liên Hợp Quốc
Bà Pauline Tamesis, Điều phối viên Thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam, đã đánh giá cao định hướng này của Việt Nam. Bà nhận định rằng Nghị quyết 57 của Việt Nam đã đưa KH&CN vào trung tâm chiến lược quốc gia, tạo cơ hội bứt phá không chỉ để trở thành quốc gia có năng lực đổi mới sáng tạo mà còn có thể tạo dấu ấn trên bản đồ toàn cầu.
Theo đại diện Liên hợp quốc, điều kiện tiên quyết để đạt được mục tiêu này bao gồm đầu tư cho con người, kết nối các nguồn lực tri thức và đưa ý tưởng chuyển hóa thành giá trị cụ thể trong đời sống. Hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia được định hình dựa trên ba trụ cột chính:
- Các viện nghiên cứu và trường đại học tạo ra tri thức và công nghệ nền tảng.
- Doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm trong việc ứng dụng và thương mại hóa.
- Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế và tổ chức thực thi.
Các Trung tâm Đổi mới sáng tạo đóng vai trò hạt nhân kết nối cung - cầu công nghệ giữa ba nhóm này, thúc đẩy sự hợp tác hiệu quả.
Phát Động Cuộc Thi Sáng Kiến Khoa Học 2026
Cũng tại sự kiện, Ban Tổ chức đã chính thức phát động Cuộc thi Sáng kiến khoa học 2026, đánh dấu năm thứ 5 cuộc thi được tổ chức. Điểm mới năm nay là lần đầu tiên mở rộng đối tượng tham gia đến người Việt ở nước ngoài, nhằm tạo cơ hội kết nối trí thức Việt trên khắp thế giới.
Tổng giá trị giải thưởng năm nay lên đến một tỷ đồng, với lễ trao giải dự kiến diễn ra trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới Sáng tạo Quốc gia vào ngày 1/10. Sau 4 năm triển khai, cuộc thi đã thu hút 645 hồ sơ và vinh danh 29 sản phẩm có tính ứng dụng cao, chứng tỏ sức hút và hiệu quả của nó trong việc thúc đẩy sáng tạo.
Mục Tiêu Biến Khẩu Hiệu Thành Kết Quả Đo Đếm Được
Bộ KH&CN khuyến khích các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp chủ động triển khai các hoạt động đổi mới sáng tạo phù hợp với thực tiễn. Mục tiêu xuyên suốt là biến đổi mới sáng tạo từ những khẩu hiệu thành kết quả có thể đo đếm được trong đời sống kinh tế - xã hội, góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước.
Sự kiện này không chỉ là dịp để nhấn mạnh tầm quan trọng của đổi mới sáng tạo mà còn là bước đi cụ thể trong việc thực hiện chiến lược quốc gia, hướng tới một tương lai nơi Việt Nam có thể vượt qua những thách thức và nắm bắt cơ hội từ cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.
