Trong bối cảnh ngành xuất bản truyền thống đang chịu sức ép nặng nề từ kỹ thuật số và trí tuệ nhân tạo (AI), các nhà in báo chí tại Nhật Bản đã tìm ra hướng đi mới: cho thuê máy in để các nhà sáng tạo tự in ấn tác phẩm. Xu hướng này đang phát triển mạnh mẽ, đặc biệt trong giới trẻ, theo Japan Times.
Máy in báo thành công cụ cho nghệ sĩ
Tại một xưởng in ở Kyoto, tiếng máy móc chạy đều đều hòa cùng tiếng giấy lật. Hai nhà sáng tạo, nhiếp ảnh gia Kazuma Obara (40 tuổi) và nhà văn Akihico Mori (44 tuổi), đang chờ đợi những bức ảnh của họ được in trên khổ giấy lớn. Họ là những nghệ sĩ mới nhất sử dụng máy in do báo Kyoto Shimbun cung cấp để tự in tác phẩm.
"Tôi nghĩ giấy là một phương tiện kích thích cả 5 giác quan, rất khác với mạng xã hội", Obara chia sẻ. Còn Mori nhấn mạnh: "Mọi người có thể cảm nhận được niềm đam mê của tác giả khi cầm tác phẩm trên tay. Đó là điều mà AI không thể sao chép".
Kyoto Shimbun đang tìm cách cho thuê máy móc khi số lượng người đăng ký báo in sụt giảm mạnh. Yoshihiko Okazaki, đại diện Kyoto Shimbun Printing, cho biết dịch vụ này thu hút cả tác giả trẻ lẫn người ngoài 70 tuổi. "Điều đáng ngạc nhiên là các bản in gây được tiếng vang với độc giả trẻ. Có người còn nói tác phẩm thú vị chính vì kiểu dáng cũ".
Thị trường tự xuất bản bùng nổ
Ngành in ấn Nhật Bản đã chứng kiến sự suy giảm nhanh chóng. Doanh số bán sách và tạp chí hiện chỉ còn 40% so với mức đỉnh năm 1996, đạt 2,6 nghìn tỷ yên. Số lượng phát hành báo chí từng đạt đỉnh 53,76 triệu bản năm 1997, nhưng giảm hơn một nửa vào năm 2025.
Tuy nhiên, tự xuất bản đang phát triển mạnh. Theo NHK, thị trường tự xuất bản Nhật Bản ước tính đạt 150 tỷ yên trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2026, gần gấp đôi so với 4 năm trước. Tại một hội chợ cuối tuần ở Tokyo, hàng trăm du khách đổ xô đến xem các tạp chí thủ công với đủ kích cỡ và định dạng.
Harumi Kikuchi, 22 tuổi, nhận xét: "AI và mạng xã hội chỉ cung cấp những gì chúng ta muốn thấy. Nhưng các tác phẩm thủ công ở đây cho thấy nhiều quan điểm khác nhau về thế giới". Watashi Kishino, người sáng tác sách thủ công, cho biết: "Có một sức hút riêng khi có thứ gì đó hữu hình để cầm trên tay".
Hiệu sách lớn đón nhận xu hướng
Sanseido, hiệu sách 145 năm tuổi ở khu Jimbocho, Tokyo, đã bắt đầu bày bán tác phẩm tự xuất bản từ gần một năm trước. Masato Sugiura, phó bộ phận xúc tiến bán hàng, giải thích: "Các ấn phẩm tự xuất bản thu hút đối tượng độc giả khác với độc giả truyền thống. Mọi người đang tìm kiếm thứ gì đó thực sự chạm đến trái tim họ".
Kishino vẫn hy vọng sách in sẽ tồn tại: "Chỉ có giấy mới mang lại sự ấm áp. Chắc chắn vẫn có những người tìm kiếm điều đó".
