Tổng Bí thư Tô Lâm chỉ đạo đẩy mạnh chuyển đổi số và khoa học công nghệ
Phiên họp của Ban Chỉ đạo đã diễn ra với sự tham dự của nhiều lãnh đạo cấp cao, bao gồm Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, cùng các Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, thành viên Ban Chỉ đạo, lãnh đạo các ban, bộ, ngành, và các chuyên gia, nhà khoa học. Sau khi nghe báo cáo và thảo luận, Tổng Bí thư Tô Lâm đánh giá cao công tác chuẩn bị của Văn phòng Trung ương Đảng và những ý kiến đóng góp thẳng thắn, thiết thực.
Đánh giá tiến độ và thách thức
Tổng Bí thư ghi nhận, sau hơn một năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, nhận thức trong hệ thống chính trị và toàn xã hội đã có chuyển biến rõ nét. Các bộ, ngành, địa phương đã triển khai nhiều chương trình, kế hoạch công tác, từng bước gắn khoa học, công nghệ và chuyển đổi số với các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội, với một số nơi có cách làm sáng tạo và hiệu quả. Thể chế, cơ chế, chính sách cũng được quan tâm hoàn thiện, và nhiều nhiệm vụ về xây dựng cơ sở dữ liệu, phát triển hạ tầng số, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển công nghệ chiến lược và đào tạo nguồn nhân lực đã được triển khai đồng bộ hơn.
Tuy nhiên, Tổng Bí thư chỉ ra rằng so với yêu cầu đặt ra, vẫn còn rất nhiều việc phải làm. Ông nhấn mạnh sự cần thiết phải chuyển mạnh hơn nữa từ “triển khai nhiệm vụ” sang “tạo ra kết quả thực chất, đo lường được”, và từ cách làm phân tán, dàn trải sang tập trung nguồn lực để giải quyết các bài toán lớn có ý nghĩa chiến lược của quốc gia.
Định hướng nhiệm vụ trong thời gian tới
Tổng Bí thư nêu rõ, cần tiếp tục quán triệt sâu sắc chủ trương, quan điểm của Đại hội XIV về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là động lực chủ yếu của phát triển đất nước, nhằm xác lập mô hình tăng trưởng mới gắn với tăng trưởng hai con số. Các bộ, ngành, địa phương phải rà soát bổ sung và thực hiện quyết liệt các nhiệm vụ của năm 2026, khẩn trương hoàn thành các nhiệm vụ cấp bách của quý I và 125 nhiệm vụ chậm tiến độ từ thời gian trước, đồng thời tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp tháo gỡ bảy điểm nghẽn cốt lõi đã được chỉ ra.
Phát triển khoa học, công nghệ phải hướng mạnh vào việc giải quyết những bài toán thực tiễn của nền kinh tế. Các bộ, ngành, địa phương cần tập trung chỉ đạo thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số ngay trong từng ngành, từng lĩnh vực, từng doanh nghiệp. Việc rà soát, đánh giá các công nghệ đang sử dụng trên các lĩnh vực sản xuất là cần thiết để có biện pháp nâng cấp, chuyển đổi, tạo ra năng suất lao động cao hơn.
Hoàn thiện pháp luật và cơ chế
Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Chính phủ, Đảng ủy Bộ Tư pháp, và các cơ quan liên quan cần khẩn trương rà soát toàn diện pháp luật về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để bổ sung vào định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI và Chiến lược xây dựng, hoàn thiện pháp luật trong giai đoạn tới. Những vấn đề cấp bách cần tháo gỡ sớm thì bổ sung nội dung vào Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, trong khi những vấn đề thuộc thẩm quyền của Chính phủ và các bộ, ngành thì phải ban hành ngay, đặc biệt là các nội dung liên quan đến cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) và cơ chế tài chính linh hoạt.
Việc rà soát, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ của các bộ, ngành liên quan đến quản lý, ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số cũng được nhấn mạnh, nhằm bảo đảm sát thực tiễn, đồng bộ, thống nhất từ Trung ương tới cấp xã.
Phát triển hạ tầng và nguồn nhân lực
Tổng Bí thư đề nghị tập trung phát triển các hạ tầng nền tảng và công nghệ chiến lược, ưu tiên đầu tư vào hạ tầng dữ liệu quốc gia, các cơ sở dữ liệu lớn và nền tảng số dùng chung, hạ tầng nghiên cứu-phát triển và các phòng thí nghiệm trọng điểm, cũng như hạ tầng đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp. Ông nhấn mạnh cần coi công nghệ chiến lược là trụ cột tạo đột phá tăng trưởng, là thước đo năng lực làm chủ công nghệ và khẳng định tầm vóc, trí tuệ con người Việt Nam.
Đồng thời, cần có chính sách mạnh mẽ hơn để đào tạo, thu hút và sử dụng hiệu quả đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, đặc biệt trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, khoa học dữ liệu, an ninh mạng và các công nghệ nền tảng. Việc tiếp tục đẩy mạnh phổ cập kỹ năng số cho người dân cũng được đề cập.
Kỷ luật thực thi và trách nhiệm
Tổng Bí thư yêu cầu người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện và chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng và kết quả, đồng thời chịu trách nhiệm cao nhất về việc đăng ký, giải ngân và bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực kinh phí cho các nhiệm vụ được giao. Các Đảng ủy ở Trung ương cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai theo chức năng, nhiệm vụ được giao và quán xuyến chỉ đạo theo “ngành dọc” đến cấp xã.
Đối với những khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay về dữ liệu, nền tảng dùng chung, hạ tầng, thiết bị, nguồn nhân lực, cơ chế tài chính, cần phải chỉ đạo quyết liệt và tháo gỡ bằng được. Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương được giao nhiệm vụ đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức về thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, biểu dương những điển hình tiên tiến và công khai những cơ quan, đơn vị triển khai chưa đạt kết quả để tăng cường kỷ luật, kỷ cương.
Kết luận và hành động cụ thể
Tổng Bí thư khẳng định, yêu cầu nhiệm vụ đặt ra trong năm 2026 rất cấp bách, với khối lượng công việc lớn, đòi hỏi phải khẩn trương tháo gỡ điểm nghẽn và tạo ra kết quả cụ thể, đóng góp vào tăng trưởng chung của quốc gia. Các cơ quan, đơn vị, địa phương phải hành động quyết liệt, đồng bộ, gắn kết chặt chẽ giữa chỉ đạo và tổ chức thực hiện, tạo ra chuyển biến ngay từ những tháng đầu, quý đầu của năm.
Đối với các kiến nghị mà các bộ, ngành nêu tại phiên họp, cần phải chỉ rõ được địa chỉ giải quyết và có lộ trình giải quyết rõ ràng, tránh tình trạng kiến nghị chung chung. Trước mắt, Đảng ủy Chính phủ cần khẩn trương chỉ đạo hoàn thành việc xây dựng 31 nghị định hướng dẫn các luật, nghị quyết của Quốc hội đã ban hành năm 2025, trong khi Bộ Khoa học và Công nghệ phải tái cấu trúc lại các chương trình nghiên cứu khoa học để tránh dàn trải và nâng cao hiệu quả.
