Trong hai ngày 30 và 31/7, tại Hà Nội, Ban Thư ký APEC 2027 cùng Bộ Ngoại giao Việt Nam, phối hợp với Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể thuộc Bộ Tài chính, đã tổ chức Hội thảo APEC với chủ đề thúc đẩy chuyển đổi số cho doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển.
Sự kiện quy tụ gần 150 đại biểu đến từ các nền kinh tế APEC, tổ chức quốc tế, tập đoàn công nghệ, viện nghiên cứu và khu vực tư nhân. Hội thảo nằm trong sáng kiến do Việt Nam đề xuất tại Nhóm công tác APEC về doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Nội dung thảo luận chính
Tại hội thảo, các phiên thảo luận tập trung phân tích những xu hướng mới của AI và chuyển đổi số đang định hình lại mô hình kinh doanh, chuỗi cung ứng và thị trường lao động. Các đại biểu cũng chia sẻ giải pháp, mô hình ứng dụng AI giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ nâng cao năng suất, hiệu quả vận hành và khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Nhà sáng lập 5S Media: Doanh nghiệp cần tái thiết quy trình, không chỉ mua công cụ
Tham luận tại hội thảo, bà Phạm Thị Thu Hằng, Nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc 5S Media, chỉ ra rằng thách thức lớn nhất của doanh nghiệp không phải là thiếu công cụ AI, mà là năng lực thiết kế lại quy trình làm việc, hệ thống dữ liệu và trách nhiệm ra quyết định. Bà nhấn mạnh: "Mua phần mềm không đồng nghĩa với chuyển đổi. Nếu doanh nghiệp giữ nguyên cách làm việc cũ, công cụ mới chỉ làm tăng chi phí và tạo thêm một lớp vận hành cần quản lý."
Lý giải về mối quan hệ giữa AI và con người, bà Hằng cho rằng AI không thay thế trọn vẹn một con người. Công nghệ này trước hết thay thế hoặc rút ngắn những tác vụ riêng lẻ, lặp lại, dễ dự đoán, nặng thao tác thủ công và ít đòi hỏi phán đoán phức tạp. Theo bà, cần phân chia rõ ba vai trò: AI là trợ lý xử lý dữ liệu, tự động hóa và chuẩn bị bản nháp; đội ngũ nhân sự làm nhiệm vụ kiểm duyệt, phát hiện sai sót và hiện tượng AI bịa đặt, bảo vệ chất lượng; còn lãnh đạo là người ra quyết định chiến lược và chịu trách nhiệm cuối cùng.
Lộ trình năm bước từ thử nghiệm đến quản trị dữ liệu
Để giúp doanh nghiệp chuyển từ thử nghiệm rời rạc sang quản trị dựa trên dữ liệu, đại diện 5S Media đề xuất lộ trình gồm năm bước. Bước đầu tiên là chuẩn hóa quy trình: loại bỏ sự lộn xộn trong vận hành và mô tả rõ từng bước công việc để AI có thể hỗ trợ đúng nhiệm vụ. Tiếp theo, doanh nghiệp cần tập trung dữ liệu về một nguồn thống nhất, tạo nguyên liệu đáng tin cậy cho hệ thống AI.
Hai bước tiếp theo là số hóa tri thức – biến kinh nghiệm của từng cá nhân thành tài sản số dùng chung của doanh nghiệp – và làm rõ vai trò, xác định ranh giới giữa phần việc do AI đảm nhiệm, phần kiểm duyệt của nhân sự và quyền quyết định cuối cùng của lãnh đạo. Bước cuối cùng là đào tạo có kiểm soát, nâng cao năng lực AI cho đội ngũ gắn với các nguyên tắc bảo mật dữ liệu, kiểm chứng thông tin và sử dụng có trách nhiệm.
Theo bà Hằng, thước đo của chuyển đổi AI không nên giới hạn ở số giờ tiết kiệm được hay số công cụ đã triển khai. Một sáng kiến thành công phải để lại cho doanh nghiệp quy trình rõ ràng hơn, dữ liệu sạch hơn, tri thức được lưu giữ, đội ngũ có năng lực tốt hơn và cơ chế ra quyết định minh bạch hơn. Bà nhấn mạnh đây là những nền tảng giúp duy trì kết quả ngay cả khi công cụ hay mô hình công nghệ thay đổi.
Hợp tác khu vực và định hướng chính sách
Trong khuôn khổ hội thảo, các đại biểu đã thảo luận về các chính sách thúc đẩy phát triển kỹ năng số, thu hẹp khoảng cách số, tăng cường khả năng tiếp cận tài chính, hạ tầng số và xây dựng hệ sinh thái thuận lợi để doanh nghiệp ứng dụng AI một cách an toàn, có trách nhiệm.
Nhiều ý kiến đề xuất định hướng hợp tác khu vực trong việc chia sẻ kinh nghiệm, huy động nguồn lực và thúc đẩy các sáng kiến chung của APEC nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong kỷ nguyên số. Hội thảo kết thúc vào chiều 31/7 sau hai ngày làm việc với các phiên toàn thể và chuyên đề.
