Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, dữ liệu số đã trở thành nền tảng cốt lõi cho kinh tế số, chính quyền số và xã hội số. Nếu trước đây, các tài nguyên phát triển thường được nhắc đến là đất đai, khoáng sản hay lao động, thì ngày nay, dữ liệu số đang dần thay thế vai trò đó, trở thành yếu tố then chốt thúc đẩy sự phát triển bền vững. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã xác định phát triển kinh tế số, chính quyền số và xã hội số là một trong những định hướng chiến lược quan trọng, nhấn mạnh vai trò của dữ liệu như một tư liệu sản xuất mới.
Đà Nẵng tiên phong xây dựng hạ tầng dữ liệu
Nhận thức rõ tầm quan trọng của dữ liệu, Thành ủy Đà Nẵng đã xác định dữ liệu là “then chốt của then chốt”, là yếu tố quyết định trong xây dựng chính quyền số và đô thị thông minh. Thành phố đang tập trung đầu tư nguồn lực, thu hút doanh nghiệp phát triển hạ tầng công nghệ thông tin, hướng đến mục tiêu trở thành trung tâm dữ liệu của cả nước và quốc tế. Hiện nay, Đà Nẵng có 7 trung tâm dữ liệu, cùng với Cổng Dữ liệu mở cung cấp hơn 1.500 bộ dữ liệu mở (tính đến tháng 12/2025) thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau. Các cơ sở dữ liệu nền đã được chuẩn hóa và hoàn thiện, hình thành kho dữ liệu dùng chung, kho kết quả thủ tục hành chính, đưa vào sử dụng cổng dữ liệu mở. Từ nền tảng này, dữ liệu được kết nối, chia sẻ và phục vụ trực tiếp cho công tác quản lý đô thị, cung cấp dịch vụ công và phát triển kinh tế số.
Đổi mới cách tiếp cận, Đà Nẵng coi dữ liệu là tài sản để khai thác hiệu quả trong công tác điều hành thành phố thông minh. Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC) của thành phố hiện vận hành 15 nhóm dịch vụ thông minh với khoảng 160 loại dữ liệu và 50 cảnh báo phục vụ quản lý đô thị theo thời gian thực. Nhờ dữ liệu, Trung tâm IOC có thể giám sát, phân tích, đưa ra cảnh báo kịp thời, hỗ trợ lãnh đạo thành phố, sở, ngành, ủy ban nhân dân phường, xã trong chỉ đạo, điều hành; đồng thời cung cấp thông tin, tiện ích, dịch vụ cho người dân. Việc phát triển trung tâm dữ liệu tạo nền tảng cho các công nghệ lõi như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), chuỗi khối (Blockchain), tài chính công nghệ (Fintech), từ đó thúc đẩy kinh tế số và xây dựng thành phố thông minh.
Lai Châu đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả quản trị
Không chỉ Đà Nẵng, tỉnh Lai Châu cũng xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là yêu cầu cấp thiết, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng và nâng cao chất lượng đời sống người dân. Tỉnh đã đầu tư hạ tầng số theo hướng đồng bộ, hiện đại, đặc biệt chú trọng xây dựng và hoàn thiện hạ tầng dữ liệu. Tính đến nay, mạng truyền số liệu chuyên dùng đã kết nối đến 100% số sở, ban, ngành tỉnh. 100% hồ sơ công việc, tài liệu công việc tại cấp tỉnh và cấp xã được tạo lập và xử lý trên môi trường điện tử. Cơ sở dữ liệu tổ chức đảng, đảng viên đã hoàn thành chuẩn hóa 100%, bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”. Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 93,87%, tỷ lệ số hóa hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính đạt 94,06%. Đặc biệt, 100% thủ tục hành chính liên quan đến doanh nghiệp được thực hiện trực tuyến, thông suốt, liền mạch.
Những kết quả này bước đầu góp phần nâng cao hiệu quả quản trị, cải thiện chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp, đồng thời đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh. Tốc độ tăng trưởng GRDP quý I/2026 của Lai Châu ước đạt 9,65%, thuộc top 10 cả nước về tốc độ tăng trưởng. Điều này cho thấy, việc khai thác dữ liệu như một tài nguyên mới không chỉ giúp chính quyền chuyển từ mô hình quản lý truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu, tăng tính minh bạch và hiệu quả điều hành, mà còn tạo động lực mạnh mẽ cho phát triển kinh tế - xã hội.
