Cục Đường bộ Việt Nam đang triển khai xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung trên nền tảng bản đồ số (GIS), thống nhất mã định danh cho từng tài sản hạ tầng, thiết lập chuẩn kết nối để chia sẻ dữ liệu với các hệ thống chuyên ngành và cơ sở dữ liệu quốc gia. Đây là bước đi quan trọng nhằm khắc phục tình trạng dữ liệu phân tán, thiếu đồng bộ và không chính xác, vốn là rào cản lớn trong ứng dụng công nghệ vào quản lý.
Thực trạng dữ liệu phân tán và thiếu chuẩn hóa
Theo Cục Đường bộ Việt Nam, hiện dữ liệu về kết cấu hạ tầng vẫn được lưu trữ trên nhiều hệ thống khác nhau, chưa có sự kết nối đồng bộ. Một số thông tin về hiện trạng đường, cầu, lịch sử bảo trì hay chi phí sửa chữa còn phân tán, cập nhật chưa thường xuyên, gây khó khăn trong đánh giá chất lượng tài sản và xây dựng kế hoạch đầu tư. Tình trạng này khiến việc ra quyết định chủ yếu dựa vào tổng hợp thủ công, thiếu tính minh bạch và chính xác.
Giải pháp chuẩn hóa và làm sạch dữ liệu
Trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân, ông Nguyễn Viết Huy, Phó Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam, cho biết việc chuẩn hóa dữ liệu là nền tảng để đổi mới công tác quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng đường bộ. "Mục tiêu là xây dựng nguồn dữ liệu đúng, đủ, sạch, sống, được chuẩn hóa và có khả năng chia sẻ, liên thông. Đây sẽ là nền tảng để chuyển từ quản lý bằng hồ sơ giấy sang quản lý dựa trên dữ liệu số, phục vụ công tác điều hành, quy hoạch và phát triển hạ tầng," ông Nguyễn Viết Huy nhấn mạnh.
Dữ liệu trước khi đưa vào hệ thống sẽ được kiểm duyệt, chuẩn hóa nhằm bảo đảm tính chính xác và đồng nhất. Bên cạnh đó, các ứng dụng trên thiết bị di động cũng sẽ được triển khai để lực lượng hiện trường cập nhật thông tin, hình ảnh và tọa độ GPS theo thời gian thực, giúp dữ liệu luôn sống động và kịp thời.
Lợi ích từ cơ sở dữ liệu thống nhất
Khi dữ liệu được chuẩn hóa, toàn bộ vòng đời của tài sản từ đầu tư, khai thác đến bảo trì sẽ được quản lý trên môi trường số. Cơ quan quản lý có thể theo dõi trực quan hiện trạng các tuyến đường, cây cầu trên bản đồ số, đánh giá mức độ xuống cấp và xác định thứ tự ưu tiên bảo trì dựa trên dữ liệu thực tế. "Cơ sở dữ liệu thống nhất sẽ cung cấp thông tin tin cậy cho công tác quy hoạch, đầu tư và phân bổ nguồn lực. Việc ra quyết định sẽ dựa trên số liệu thực tế, minh bạch và chính xác hơn, thay vì chủ yếu dựa vào tổng hợp thủ công như trước đây," ông Nguyễn Viết Huy khẳng định.
Ngoài quản lý tài sản, dữ liệu số còn là nền tảng để kết nối với hệ thống giao thông thông minh (ITS), hỗ trợ kiểm soát tải trọng, tổ chức giao thông, nâng cao hiệu quả khai thác kết cấu hạ tầng và bảo đảm trật tự, an toàn giao thông. Hướng tới Trung tâm ITS Quốc gia, bước đột phá trong quản lý giao thông thông minh được kỳ vọng sẽ hiện thực hóa từ những nỗ lực chuẩn hóa dữ liệu này, với mốc thời gian đáng chú ý là ngày 14/11/2025.
Quản trị dữ liệu chặt chẽ và đào tạo nhân lực
Theo lãnh đạo Cục Đường bộ Việt Nam, việc quản trị dữ liệu sẽ được thực hiện chặt chẽ thông qua cơ chế phân quyền, kiểm soát toàn bộ quá trình cập nhật và khai thác dữ liệu. Đồng thời, Cục sẽ tăng cường đào tạo cán bộ nhằm hình thành phương thức làm việc dựa trên dữ liệu trong toàn ngành. "Cục Đường bộ Việt Nam sẽ tăng cường đào tạo cán bộ nhằm hình thành phương thức làm việc dựa trên dữ liệu trong toàn ngành," ông Nguyễn Viết Huy cho biết thêm.
"Dữ liệu sạch là nền móng của chuyển đổi số. Khi có một cơ sở dữ liệu thống nhất, đầy đủ và được cập nhật liên tục, ngành đường bộ sẽ có điều kiện xây dựng hệ thống quản lý hiện đại, nâng cao hiệu quả đầu tư, khai thác hạ tầng và phục vụ tốt hơn người dân, doanh nghiệp," ông Nguyễn Viết Huy khẳng định.
