Hội thảo tại Hà Nội thảo luận khung chính sách cho tài sản mã hóa
Sáng ngày 20 tháng 3 tại thủ đô Hà Nội, một hội thảo quan trọng với chủ đề “Hợp tác Ba nhà trong phát triển tài sản mã hóa và thúc đẩy thị trường công nghệ” đã được tổ chức. Sự kiện này do Học viện Chiến lược Khoa học và Công nghệ trực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Công ty cổ phần VinSmart Future, một thành viên của Tập đoàn Vingroup, cùng thực hiện.
Hội thảo thu hút sự tham dự của đông đảo đại diện từ các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu, trường đại học cùng nhiều chuyên gia hàng đầu. Diễn đàn này được tổ chức trong bối cảnh Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, mở đường cho sự phát triển của những lĩnh vực công nghệ mới và tiên phong.
Tài sản mã hóa: Lĩnh vực mới cần định hình khung pháp lý
Tài sản mã hóa hiện được đánh giá là một trong những lĩnh vực có tốc độ phát triển nhanh chóng trên phạm vi toàn cầu. Tuy nhiên, tại Việt Nam, nhận thức về lĩnh vực này vẫn đang trong giai đoạn hình thành, đồng thời khung pháp lý cũng chưa được hoàn thiện. Hội thảo lần này nhằm mục đích tạo ra một diễn đàn mở để các bên liên quan cùng trao đổi, thảo luận về:
- Các loại hình tài sản mã hóa hiện có và tiềm năng.
- Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) phù hợp.
- Những giải pháp chính sách cụ thể, khả thi trong điều kiện thực tế của Việt Nam.
Phát biểu tại hội thảo, Phó giáo sư - Tiến sĩ Vũ Văn Tích, Phó Giám đốc Học viện Chiến lược Khoa học và Công nghệ, nhấn mạnh: “Nghị quyết 57 đã đặt ra yêu cầu phải tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, tạo môi trường thuận lợi để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực phát triển chính.” Ông Tích cũng chỉ ra rằng tài sản mã hóa được xem là một bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế số, do đó cần được nghiên cứu, thử nghiệm và quản lý một cách bài bản, phù hợp.
Theo phân tích của Phó giáo sư Tích, việc phát triển tài sản mã hóa không chỉ đơn thuần liên quan đến công nghệ blockchain, mà còn gắn kết chặt chẽ với nhiều lĩnh vực then chốt khác như:
- Hệ thống tài chính và ngân hàng.
- Quyền sở hữu trí tuệ và bảo hộ sáng chế.
- Quản lý và khai thác dữ liệu số.
- Thị trường công nghệ và chuyển giao tri thức.
Chính vì vậy, cần có một cách tiếp cận mang tính liên ngành và sự phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng giữa các cơ quan quản lý nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp và các cơ sở nghiên cứu, đào tạo.
Kỳ vọng từ phía doanh nghiệp về cơ chế thử nghiệm linh hoạt
Đại diện cho khối doanh nghiệp, ông Nguyễn Đức Ngọc, Trưởng phòng pháp chế đối ngoại của Công ty cổ phần VinSmart Future, chia sẻ quan điểm: Nghị quyết 57 đã mở ra một không gian chính sách mới, thuận lợi cho các lĩnh vực công nghệ tiên phong, bao gồm tài sản số và blockchain. Tuy nhiên, để những định hướng này có thể đi vào thực tiễn và phát huy hiệu quả, cần sớm xây dựng một cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) linh hoạt.
Cơ chế này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp triển khai các mô hình kinh doanh mới, sản phẩm công nghệ sáng tạo trong một môi trường pháp lý an toàn, được bảo vệ. Ông Ngọc cũng chỉ ra thực tế rằng nhiều doanh nghiệp công nghệ trong nước hiện đang sở hữu năng lực nghiên cứu và phát triển đáng kể, nhưng vẫn gặp không ít khó khăn khi đưa sản phẩm ra thị trường. Nguyên nhân chính đến từ sự thiếu vắng của các quy định cụ thể về:
- Quy trình cấp phép và giám sát hoạt động.
- Cơ chế quản lý rủi ro hiệu quả.
- Biện pháp bảo vệ quyền lợi cho nhà đầu tư.
Nếu có được một cơ chế thử nghiệm phù hợp, Việt Nam hoàn toàn có thể tận dụng cơ hội để thu hút nguồn lực đầu tư, cả trong và ngoài nước, từ đó phát triển các sản phẩm công nghệ số có giá trị gia tăng cao, nâng cao năng lực cạnh tranh trên trường quốc tế.
Vai trò then chốt của mô hình hợp tác “ba nhà”
Một trong những nội dung trọng tâm được thảo luận sôi nổi tại hội thảo là mô hình hợp tác “ba nhà”, bao gồm Nhà nước – Doanh nghiệp – Viện nghiên cứu/Trường đại học, trong việc phát triển tài sản mã hóa và thị trường công nghệ. Các đại biểu tham dự đều thống nhất rằng đây là mô hình phù hợp với tinh thần cốt lõi của Nghị quyết 57, vốn nhấn mạnh việc huy động tổng thể các nguồn lực xã hội cho phát triển khoa học, công nghệ và quá trình chuyển đổi số quốc gia.
Theo các chuyên gia, trong mô hình này, mỗi chủ thể đóng một vai trò riêng biệt nhưng bổ sung cho nhau:
- Nhà nước cần đóng vai trò kiến tạo, xây dựng hành lang pháp lý rõ ràng và các cơ chế khuyến khích, hỗ trợ phát triển.
- Doanh nghiệp là lực lượng chủ chốt trong việc triển khai ứng dụng, thương mại hóa sản phẩm và dịch vụ công nghệ.
- Các viện nghiên cứu và trường đại học giữ vai trò cung cấp nền tảng tri thức, công nghệ nòng cốt và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Sự liên kết chặt chẽ, đồng bộ giữa ba chủ thể này sẽ giúp rút ngắn đáng kể khoảng cách từ nghiên cứu lý thuyết đến ứng dụng thực tiễn, đồng thời giảm thiểu các rủi ro tiềm ẩn trong quá trình thử nghiệm những mô hình kinh doanh và công nghệ mới.
Hướng tới hình thành thị trường công nghệ gắn với tài sản số
Tại hội thảo, nhiều ý kiến chuyên gia cho rằng tài sản mã hóa không chỉ đơn thuần là một sản phẩm tài chính, mà còn có tiềm năng trở thành một công cụ hữu hiệu hỗ trợ cho các hoạt động:
- Giao dịch, mua bán tài sản số.
- Định giá công nghệ và sáng chế.
- Chuyển giao công nghệ giữa các bên.
Việc tích hợp tài sản số vào hệ sinh thái giao dịch công nghệ được kỳ vọng sẽ đóng góp vào việc tăng cường tính minh bạch, nâng cao hiệu quả hoạt động của thị trường và thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa các hoạt động đổi mới sáng tạo. Các đại biểu cũng đưa ra đề xuất cần sớm:
- Nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm quốc tế từ các quốc gia đi trước.
- Xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật phù hợp.
- Thiết lập cơ chế quản lý linh hoạt, đảm bảo cân bằng giữa thúc đẩy sáng tạo và kiểm soát rủi ro, đặc biệt trong các vấn đề nhạy cảm như an ninh mạng, phòng chống rửa tiền và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Đề xuất lộ trình hành động cụ thể và kết luận
Tổng kết hội thảo, Phó giáo sư - Tiến sĩ Vũ Văn Tích cho biết tất cả các ý kiến đóng góp quý báu từ diễn đàn sẽ được tổng hợp một cách đầy đủ và báo cáo lên các cơ quan có thẩm quyền. Mục tiêu là phục vụ công tác xây dựng, hoàn thiện chính sách cho lĩnh vực tài sản mã hóa trong thời gian sắp tới.
Các bên tham dự đã thống nhất về sự cần thiết của một số hành động cụ thể:
- Triển khai thí điểm cơ chế sandbox cho tài sản mã hóa.
- Thành lập nhóm công tác liên ngành để phối hợp giải quyết các vấn đề phát sinh.
- Đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong lĩnh vực tài sản số và công nghệ blockchain.
Việc thúc đẩy mạnh mẽ hợp tác “ba nhà” và từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý cho tài sản mã hóa được kỳ vọng sẽ góp phần cụ thể hóa các mục tiêu của Nghị quyết 57-NQ/TW. Qua đó, tạo dựng nền tảng vững chắc cho sự phát triển của kinh tế số, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thúc đẩy quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng trong giai đoạn phát triển mới.
