Trùm lừa đảo Trần Chí đòi 15 tỷ USD Bitcoin trong vụ hack lớn nhất lịch sử
Gần 5 năm sau sự kiện chấn động khi khoảng 3,5 tỷ USD Bitcoin bất ngờ "bốc hơi" khỏi tài khoản của chủ sở hữu ẩn danh, vụ việc từng được mệnh danh là vụ hack lớn nhất lịch sử tiền mã hóa đang bước vào giai đoạn pháp lý mới đầy căng thẳng. Điều đáng chú ý là chính tỷ phú lừa đảo người Trung Quốc Trần Chí - người bị cáo buộc đứng sau đường dây tội phạm tạo ra số Bitcoin này - cũng đang đòi quyền sở hữu với khối tài sản khổng lồ trị giá lên tới 15 tỷ USD.
Bí ẩn về cách thức thu giữ của chính phủ Mỹ
Theo thông tin từ tòa án liên bang Brooklyn, danh tính chủ mới của số Bitcoin này cuối cùng đã được hé lộ chính là chính phủ Mỹ. Tuy nhiên, cách thức cơ quan công tố Mỹ tiếp cận và thu giữ số tài sản kỹ thuật số khổng lồ này vẫn là một bí ẩn chưa được công bố. Bradley Simon, cựu công tố viên liên bang hiện là luật sư tại New York, nhận định: "Đây là vụ tịch thu tài sản tài chính lớn nhất trong lịch sử thực thi pháp luật Mỹ, nhưng câu hỏi bằng cách nào họ đã có được số Bitcoin đó vẫn hoàn toàn là một bí ẩn".
Trong vụ tranh chấp đang được đưa ra xét xử, hàng chục bên đã đệ đơn yêu cầu được tòa công nhận quyền sở hữu với hơn 127.000 Bitcoin bị thu giữ. Đáng chú ý nhất là đại diện của Trần Chí và tập đoàn Prince Group của ông ta đã lên tiếng yêu cầu cơ quan chức năng Mỹ phải làm rõ cách thức họ có được số tài sản này.
Trần Chí cật vấn và phản bác cáo buộc
Theo hồ sơ tòa án, luật sư của Trần Chí đã nộp đơn ngày 10/3 đề nghị bác bỏ vụ tịch thu tài sản. Phía này cho rằng nhiều cáo buộc từ phía Mỹ là "có thể được chứng minh là sai rõ ràng", đồng thời lập luận rằng phía chính quyền chưa chứng minh được mối liên hệ giữa số Bitcoin và hành vi phạm pháp.
Đại diện của Trần Chí khẳng định: "Các cáo buộc của Mỹ đơn thuần là cách Bộ Tư pháp Mỹ né tránh trả lời câu hỏi cốt lõi rằng ai đã thực hiện vụ đánh cắp tài sản số lớn nhất lịch sử và bằng cách nào số Bitcoin đó lại rơi vào tay Mỹ". Họ yêu cầu cơ quan chức năng phải chịu trách nhiệm giải trình đầy đủ.
Trần Chí, 38 tuổi, hiện bị cơ quan công tố Mỹ cáo buộc liên quan đến âm mưu lừa đảo qua mạng và rửa tiền. Người này hồi tháng 1 đã bị dẫn độ từ Campuchia về Trung Quốc, nơi ông cũng đối mặt với nhiều cáo buộc hình sự khác.
Nguồn gốc phức tạp của số Bitcoin
Theo cáo buộc của phía Mỹ, số Bitcoin bị tịch thu có nguồn gốc từ hoạt động của một tổ chức tội phạm bị cáo buộc đưa lao động từ nhiều nước châu Á tới các khu phức hợp tại Campuchia và ép buộc họ lừa đảo trực tuyến, gây thiệt hại hàng tỷ USD trên toàn cầu.
Công tố viên cho rằng Trần đã tích lũy lượng lớn Bitcoin thông qua LuBian - nền tảng "đào" tiền mã hóa hoạt động tại Trung Quốc và Iran, từng có thời điểm có quy mô lớn thứ 6 thế giới - và lưu trữ trong 25 ví tiền số do cá nhân ông kiểm soát. Tuy nhiên, trong phản hồi trước tòa, phía công tố cũng thừa nhận số Bitcoin bị thu giữ chỉ có "mối liên hệ rất hạn chế với các thực thể tại Iran", nhưng không cung cấp thêm chi tiết.
Hệ quả toàn cầu và những yêu cầu đa dạng
Vụ việc này không chỉ xoay quanh Trần Chí mà còn liên quan đến nhiều bên có yêu cầu khác nhau. Một số nhóm nguyên đơn cho rằng số Bitcoin này được "đào" tại Iran và có liên quan đến các thực thể bị trừng phạt, từ đó yêu cầu bồi thường cho nạn nhân của các vụ tấn công khủng bố.
Trong khi đó, phía Mỹ lập luận rằng việc công khai phương thức thu giữ có thể gây ảnh hưởng tới các hoạt động điều tra và an ninh quốc gia. James McGovern, cựu công tố viên liên bang, nhận định: "Việc không tiết lộ các phương thức này là hợp lý từ góc độ thực thi pháp luật và bảo vệ an ninh, vì nếu công khai có thể làm suy yếu các cuộc điều tra trong tương lai".
Diễn biến phức tạp qua nhiều năm
Theo các tài liệu tòa án, nền tảng LuBian đã bị tấn công vào tháng 12/2020, nhưng phải nhiều năm sau sự việc mới được công bố. Công ty phân tích blockchain Elliptic cho biết, số Bitcoin này sau đó gần như "án binh bất động" và chỉ tới tháng 6/2024 mới bắt đầu được chuyển sang các ví mới.
Danh tính người nắm giữ số tài sản này chỉ được làm rõ vào tháng 10/2025, khi cơ quan chức năng Mỹ công bố vụ án và đơn tịch thu. Giá trị số Bitcoin khi đó vào khoảng 15 tỷ USD, trước khi giảm xuống còn khoảng 9 tỷ USD do biến động thị trường.
Tom Clark, đối tác tại Stewarts Law LLP ở London, nhận định: "Chính phủ Mỹ cuối cùng rồi sẽ phải giải thích cách thu giữ và cơ sở để họ quy kết số Bitcoin này xuất phát từ hành vi sai phạm, ít nhất ở mức đủ để phản bác luận điểm của các nguyên đơn trước tòa".
Ý nghĩa lớn trong bối cảnh tội phạm tiền mã hóa gia tăng
Trong bối cảnh dòng tiền mã hóa bất hợp pháp tăng mạnh, đạt kỷ lục 154 tỷ USD theo số liệu từ Chainalysis, vụ việc này được xem như phép thử quan trọng đối với cách cơ quan chức năng xử lý tài sản số xuyên biên giới. Kết quả của vụ án sẽ tạo ra tác động lâu dài đến hoạt động chống tội phạm tiền mã hóa trên toàn cầu.
Đáng chú ý, giới chức Singapore và Đài Loan cũng đã mở rộng điều tra, xác định và phong tỏa khối tài sản vượt 1 tỷ USD liên quan đến Prince Holding Group và nhà sáng lập Trần Chí, cho thấy phạm vi ảnh hưởng rộng lớn của vụ việc này tại châu Á.
