Tình Báo Mỹ 'Chịu Thua' Trước Quyết Định Của Tổng Thống Trump Trong Chiến Sự Iran
Cộng đồng tình báo Mỹ đã thông tin chính xác cho Nhà Trắng về khả năng lẫn ý định của Iran trước khi chiến sự nổ ra, song điều này vẫn không thể ngăn cản Tổng thống Donald Trump tấn công Tehran. Sự kiện này đặt ra câu hỏi về hiệu quả của hệ thống tình báo khi người đứng đầu chính phủ chọn làm ngơ những đánh giá đúng đắn.
So Sánh Với Thất Bại Tình Báo Trong Chiến Tranh Iraq
Năm 2005, một ủy ban lưỡng đảng gồm các nhà lập pháp và chuyên gia an ninh kết luận rằng cộng đồng tình báo Mỹ đã hoàn toàn sai lầm trong hầu hết đánh giá trước chiến tranh về vũ khí hủy diệt hàng loạt của Iraq. Các điệp viên báo cáo với Tổng thống George W. Bush rằng cựu Tổng thống Saddam Hussein tái khởi động chương trình hạt nhân và Iraq sở hữu vũ khí sinh học cùng cơ sở sản xuất di động, cũng như kho vũ khí hóa học. Những thông tin này trở thành cơ sở cho chiến dịch Mỹ tấn công Iraq và giao tranh kéo dài 8 năm sau đó.
"Không một thông tin nào trong số này được xác thực khi chiến tranh kết thúc. Đây là thất bại tình báo nghiêm trọng", ủy ban viết trong báo cáo. Ngược lại, trong chiến sự tại Iran, cộng đồng tình báo đánh giá chính xác và nhất quán trước chiến sự về khả năng và ý định Iran tấn công Mỹ và các đồng minh. Thông tin tình báo tiết lộ Iran không có vũ khí hạt nhân, không có tên lửa đạn đạo vươn tới Mỹ, nhưng có khả năng trả đũa các nước láng giềng ở vịnh Ba Tư và đóng cửa eo biển Hormuz, kích hoạt khủng hoảng kinh tế toàn cầu.
Tổng Thống Trump Phớt Lờ Thông Tin Tình Báo
Theo tờ Atlantic, Tổng thống Trump đã được báo cáo về kịch bản này trước chiến sự, nhưng ông vẫn quyết định tấn công. Hai thập niên trước, một tổng thống Mỹ chọn tin vào thông tin sai và thảm họa đã xảy ra. Hiện tại, tổng thống Mỹ khác lại phớt lờ những đánh giá đúng. Đây cũng là một thất bại về mặt tình báo, song theo cách khác hẳn sự kiện trước đó.
Ông Trump dường như tảng lờ mọi báo cáo về Iran của tình báo Mỹ. Một số đồng minh chỉ trích ông vì đã không viện dẫn những lý do cụ thể, ít nhất như cách chính quyền Bush đã làm. Tuy nhiên, nếu ông trình bày chính xác thông tin tình báo, các bằng chứng cho thấy việc tấn công Iran là không nên, hoặc ít nhất không nên trước khi không còn lựa chọn ngoại giao.
Những Tuyên Bố Trái Ngược Với Thực Tế
Sau đó, ông Trump bắt đầu tuyên bố không chính xác lời cố vấn. "Iran có tên lửa đủ sức tấn công châu Âu và các căn cứ của chúng ta, cả trong và ngoài nước, và chẳng bao lâu nữa sẽ có tên lửa đủ vươn tới nước Mỹ tươi đẹp", ông Trump nói hôm 2/3. Tuy nhiên, Cơ quan Tình báo Quốc phòng kết luận kể cả khi Iran quyết tâm chế tạo tên lửa tấn công Mỹ, phải tới tận năm 2035 mới thành công.
Trong phiên điều trần trước Quốc hội, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard cũng báo cáo Iran có công nghệ cho phép họ phát triển tên lửa đạn đạo liên lục địa trước năm 2035, nhưng không nói Tehran đã làm vậy. Ông Trump khẳng định mối đe dọa đó không phải chuyện của nhiều năm nữa. Iran "sẽ chiếm lấy Trung Đông, tiêu diệt Israel bằng vũ khí hạt nhân", ông nói hôm 16/3.
Phản Ứng Của Iran Và Sự Ngạc Nhiên Của Trump
Bên cạnh đó, ông Trump ngạc nhiên trước phản ứng đáp trả của Iran, khi đóng cửa eo biển Hormuz và phóng vũ khí vào các nước vùng Vịnh. Tuy nhiên, các cố vấn đã đề cập tới kịch bản này, một chiến thuật hiển nhiên tới mức Lầu Năm Góc đưa vào kế hoạch tác chiến. Báo cáo của Wall Street Journal tiết lộ ông Trump phớt lờ thông tin này, cho rằng Iran sẽ đầu hàng trước khi phong tỏa eo biển, và dù kịch bản nào thì quân đội Mỹ vẫn xử lý được.
Theo Politico dẫn nguồn tin, trước chiến sự, hai quốc gia Arab nói với Nhà Trắng họ lo ngại Iran có thể phản công nhằm ngăn chặn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá và gây khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Còn một nguồn tin khác cho biết một đối tác chia sẻ thông tin tình báo thân cận nhất của Mỹ ở châu Âu xác định nếu Mỹ tấn công, Iran sẽ nhắm vào vùng Vịnh và đóng cửa eo biển.
Mối Quan Hệ Căng Thẳng Giữa Trump Và Cộng Đồng Tình Báo
Mối quan hệ giữa ông Trump với cộng đồng tình báo căng thẳng hơn mọi tổng thống Mỹ. Khi còn là ứng cử viên, ông chỉ trích gay gắt quyết định sai lầm về Iraq. Khi làm tổng thống, ông lên án "nhà nước ngầm". Ông Trump từ lâu tin tưởng vào trực giác của mình. Gần đây, ông nói cuộc chiến Iran kết thúc "khi tôi dự cảm".
Cộng đồng tình báo Mỹ không thể kiềm chế một tổng thống bị chi phối bởi sự bốc đồng, cảm xúc và tình cảm cá nhân. Họ chỉ có nhiệm vụ cung cấp thông tin. Khi một tổng thống chọn làm ngơ, lỗi có lẽ thuộc về chính tổng thống, tờ Atlantic kết luận. Sự kiện này nhấn mạnh rằng, dù hệ thống tình báo có cải thiện sau thất bại ở Iraq, nó vẫn không thể đảm bảo người lãnh đạo sẽ hành động dựa trên thông tin chính xác.
