Ngày 10/6, tại phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị, Thường trực Tỉnh Đoàn TNCSHCM tỉnh Quảng Trị phối hợp với Trung tâm Tư vấn pháp luật cộng đồng và Trợ giúp pháp lý (TVPL và TGPL) cho người chưa thành niên chi nhánh tại tỉnh Quảng Trị và Trung tâm TVPL và chính sách về y tế HIV/AIDS trực thuộc Trung ương Hội Luật gia Việt Nam đã tổ chức Lớp tập huấn về kỹ năng tuyên truyền phòng chống tác hại các loại thuốc lá thế hệ mới, bao gồm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.
Toàn cảnh hội nghị
Hội nghị có sự tham dự của ông Trịnh Quang Chiến, Giám đốc Trung tâm TVPL chính sách về y tế, HIV/AIDS thuộc Trung ương Hội Luật gia Việt Nam; ông Đinh Trung Hiếu, Phó Bí thư thường trực Tỉnh đoàn TNCSHCM tỉnh Quảng Trị; cùng đại diện Thường trực Hội Luật gia tỉnh Quảng Trị và các đoàn viên tiêu biểu trên địa bàn tỉnh.
Nội dung hội nghị tập trung tuyên truyền về tác hại của thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, vốn là các sản phẩm thuốc lá mới độc hại đối với sức khỏe con người. Đồng thời, các biện pháp phòng chống tác hại của thuốc lá và chất kích thích xâm nhập vào thanh, thiếu niên trong môi trường học đường và cộng đồng dân cư cũng được thảo luận sâu rộng.
Số liệu đáng báo động về tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử trong giới trẻ
Theo số liệu khảo sát của cơ quan chức năng Việt Nam, năm 2019, khoảng 2,6% học sinh từ 13-17 tuổi sử dụng thuốc lá điện tử. Đến năm 2023, con số này đã tăng lên 8,1% tại 11 tỉnh thành được điều tra. Sự gia tăng này dẫn đến gánh nặng bệnh không lây nhiễm như tim mạch, ung thư, đái tháo đường, bệnh phổi mãn tính, hiện chiếm tới 81% nguyên nhân tử vong và 73% tổng gánh nặng bệnh tật.
Chi phí liên quan đến khám chữa bệnh, ốm đau và tử vong sớm do các bệnh liên quan đến thuốc lá ước tính lên tới 108.000 tỷ đồng mỗi năm. Đặc biệt, trong hai năm 2022-2023, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở học sinh 13-15 tuổi tăng từ 3,5% lên 8,0%, và ở nhóm 15-24 tuổi là 7,3%.
Những tác hại nghiêm trọng của thuốc lá thế hệ mới
Tại hội nghị, ông Trịnh Quang Chiến nhấn mạnh các tác hại nghiêm trọng của thuốc lá thế hệ mới. Các sản phẩm thuốc lá điện tử thường sử dụng muối nicotine nồng độ cao, dễ hấp thu và giảm kích ứng họng, cho phép đưa lượng nicotine lớn vào cơ thể qua các thiết bị nhỏ gọn, có thể hút tới 3.000 đến 8.000 lần.
Đáng lo ngại hơn, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để pha trộn các chất cấm như cần sa tổng hợp, ketamine hoặc heroin. Việc phát hiện các chất này trong dung dịch không phải lúc nào cũng dễ dàng, làm gia tăng nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe và an toàn của người dùng, đặc biệt là giới trẻ.
Ông Trịnh Quang Chiến cho biết, Bộ Y tế và Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đều khẳng định không có sản phẩm thuốc lá nào an toàn cho sức khỏe. Thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng được thiết kế với mẫu mã bắt mắt, dễ thu hút thanh thiếu niên. Việc tiếp xúc từ sớm có thể dẫn đến lệ thuộc nicotine và các chất gây nghiện khác, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe, lối sống, hành vi của giới trẻ và môi trường xã hội.
Nâng cao nhận thức và hành động phòng chống
Tại hội nghị, các chuyên gia của Trung tâm TVPL và chính sách về y tế, HIV/AIDS đã truyền đạt nội dung phòng chống tác hại thuốc lá thế hệ mới, đồng thời lắng nghe các phát biểu thảo luận từ Đoàn trường chuyên Võ Nguyên Giáp, Đoàn trường Đào Duy Từ và các đơn vị khác.
Phát biểu kết luận, ông Nguyễn Văn Thìn, Trưởng Chi nhánh Trung tâm Tư vấn pháp luật cộng đồng và Trợ giúp pháp lý cho người chưa thành niên tỉnh Quảng Trị, nhấn mạnh hội nghị tập huấn không chỉ nâng cao nhận thức của đoàn viên, thanh thiếu niên về tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng mà còn xác định rõ trách nhiệm của tổ chức Đoàn trong công tác tuyên truyền, vận động phòng chống tác hại thuốc lá.
Ông Thìn yêu cầu các cấp bộ Đoàn tiếp tục đẩy mạnh hoạt động truyền thông, ngăn ngừa việc sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng trong học đường; phát động phong trào thanh thiếu niên nói không với thuốc lá, góp phần xây dựng môi trường học tập, sinh hoạt lành mạnh và an toàn.
Giải pháp phối hợp liên ngành
Để thực hiện các nhiệm vụ trên, các tổ chức Đoàn trong các trường Trung học phổ thông trên địa bàn tỉnh Quảng Trị cần phối hợp chặt chẽ với tổ chức đoàn ở phường, xã, hội phụ huynh học sinh và từng gia đình để đẩy mạnh tuyên truyền về tác hại và nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe của tệ nạn sử dụng thuốc lá thế hệ mới, cũng như các tụ điểm uống bia rượu và sử dụng chất gây nghiện trái phép.
Ngoài ra, cần phối hợp với các ngành chức năng để đấu tranh phát hiện đường dây, ổ nhóm buôn bán, pha trộn chất cấm vào dung dịch thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các hành vi vi phạm liên quan.
Hội nghị đã thành công trong việc nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động phòng chống tác hại thuốc lá thế hệ mới trong lứa tuổi học sinh, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
