Starlink Chính Thức Đặt 4 Trạm Mặt Đất Tại Việt Nam: Phú Thọ, Đà Nẵng Và TP HCM
Starlink, dịch vụ Internet vệ tinh do tỷ phú Elon Musk sở hữu thông qua SpaceX, đã chính thức được cấp phép đặt bốn trạm mặt đất (gateway) tại Việt Nam. Các địa điểm cụ thể bao gồm phường Liên Chiểu 2 (Đà Nẵng), xã Bình Nguyên (Phú Thọ), cùng với phường Tăng Nhơn Phú và phường Tân Thuận (TP HCM). Thông tin này được xác nhận thông qua giấy phép do Cục Tần số vô tuyến điện thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ cấp cho công ty Starlink Services Việt Nam, cho phép sử dụng tần số và lắp đặt thiết bị vô tuyến điện cho dịch vụ cố định qua vệ tinh.
Vai Trò Của Trạm Gateway Và Lợi Ích Kỹ Thuật
Trạm gateway đóng vai trò then chốt trong hệ thống Internet vệ tinh, nơi đặt các thiết bị vô tuyến điện để kết nối giữa vệ tinh và hạ tầng mạng mặt đất, đồng thời trung chuyển dữ liệu. Khi người dùng truy cập Internet, ăng-ten của họ sẽ kết nối với vệ tinh, sau đó tín hiệu được gửi đến trạm gateway gần nhất. Theo số liệu từ Starlink Insider, tính đến cuối năm 2025, mạng lưới toàn cầu của Starlink có 150 gateway đang hoạt động, 13 trạm đang xây dựng và 19 trạm chờ phê duyệt.
Việc đặt trạm mặt đất ngay tại Việt Nam được các chuyên gia đánh giá cao về mặt kỹ thuật. Ông Đoàn Quang Hoan, Phó chủ tịch Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam và nguyên Cục trưởng Tần số vô tuyến điện, nhấn mạnh rằng điều này giúp rút ngắn cự ly liên lạc giữa người dùng và nguồn dữ liệu, vì tín hiệu không cần phải đi vòng qua trạm đặt ở nước ngoài rồi mới quay trở lại. "Việc này giúp giảm độ trễ liên lạc, tăng khả năng tính toán tại chỗ. Càng nhiều trạm càng giúp giảm độ trễ", ông Hoan cho biết.
Quá Trình Cấp Phép Và Tầm Nhìn Chiến Lược
Trước đó, vào tối ngày 18/2 tại Washington D.C. (Mỹ), Bộ Khoa học và Công nghệ đã trao Giấy phép cung cấp dịch vụ viễn thông có hạ tầng mạng cho đại diện Starlink Services Việt Nam. Sự kiện này diễn ra trong khuôn khổ lễ ký và trao hợp đồng, thỏa thuận hợp tác giữa hai nước trong các lĩnh vực trọng điểm như khoa học công nghệ, chuyển đổi số, hàng không và y tế.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, việc cấp phép thể hiện cách tiếp cận có kiểm soát trong quản lý và triển khai các công nghệ thông tin vô tuyến điện mới. Mục tiêu là đảm bảo sự hài hòa giữa yêu cầu quản lý tài nguyên tần số quốc gia với việc thúc đẩy phát triển hạ tầng số hiện đại, đồng bộ và bền vững. Hệ thống Internet vệ tinh quỹ đạo thấp này được kỳ vọng sẽ bổ sung cho hạ tầng viễn thông hiện có, tăng cường khả năng kết nối, đặc biệt tại các khu vực khó triển khai hạ tầng truyền dẫn mặt đất hoặc cần tăng cường khả năng dự phòng.
Đặc Điểm Công Nghệ Và Triển Vọng Phát Triển
Starlink là dịch vụ Internet vệ tinh do SpaceX phát triển, với mục tiêu phủ sóng kết nối băng rộng đến những khu vực khó tiếp cận. Tính đến cuối năm 2025, SpaceX đã phóng hơn 10.000 vệ tinh, mặc dù không phải tất cả đều đang hoạt động, và hiện cung cấp dịch vụ tại 150 quốc gia và vùng lãnh thổ. Các vệ tinh Starlink hoạt động ở quỹ đạo thấp, cách mặt đất khoảng 550 km, trong khi Internet vệ tinh truyền thống sử dụng vệ tinh địa tĩnh ở độ cao hơn 35.000 km. Khoảng cách ngắn hơn giúp giảm thời gian truyền dữ liệu, dẫn đến độ trễ thấp hơn so với dịch vụ truyền thống.
PGS. TS Nguyễn Tiến Ban, Trưởng khoa viễn thông 1 tại Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, nhận định: "Tốc độ, độ trễ của dịch vụ Internet khi đặt trạm tại Việt Nam bao giờ cũng tốt hơn so với việc đặt ở các nước khác như Indonesia hay Singapore". Ngoài ra, các trạm gateway còn có vai trò chuyển đổi tín hiệu của Starlink để hỗ trợ người dùng thiết bị đầu cuối ở nhiều vùng khác nhau trên thế giới.
Quy Định Pháp Lý Và Kế Hoạch Triển Khai
Theo quyết định của Chính phủ vào tháng 3/2025, để triển khai dịch vụ viễn thông sử dụng công nghệ vệ tinh quỹ đạo tầm thấp, SpaceX phải đặt trạm gateway trên lãnh thổ Việt Nam. Điều này đảm bảo rằng tất cả lưu lượng do thuê bao vệ tinh tạo ra trên lãnh thổ Việt Nam đều đi qua các trạm này và kết nối vào mạng viễn thông công cộng trong nước. Đến tháng 4/2025, Starlink đã nhận giấy phép thí điểm từ Phó thủ tướng Hồ Đức Phớc, trở thành doanh nghiệp nước ngoài đầu tiên được Việt Nam đồng ý thí điểm dịch vụ Internet vệ tinh. Kế hoạch triển khai bao gồm 4 trạm gateway với tối đa 600.000 thiết bị đầu cuối.
Việc Starlink đặt trạm mặt đất tại Việt Nam không chỉ mang lại lợi ích về mặt kỹ thuật mà còn góp phần quan trọng vào việc nâng cao năng lực hạ tầng số, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế số, xã hội số và thúc đẩy quá trình chuyển đổi số quốc gia. Đây được xem là một bước tiến đáng kể trong việc hội nhập công nghệ toàn cầu và cải thiện khả năng kết nối Internet cho người dân Việt Nam, đặc biệt là ở những vùng sâu vùng xa.
