Nhiều người dân bất ngờ khi kiểm tra ứng dụng VNeID và phát hiện các số điện thoại lạ đang đứng tên mình. Đây có thể là những thuê bao đã đăng ký từ lâu, cho mượn căn cước công dân hoặc mua bán SIM chưa sang tên. Việc này tiềm ẩn nhiều rủi ro, vì vậy cần xử lý sớm để tránh phiền phức.
Tại sao có SIM lạ đứng tên bạn?
Theo Cục Viễn thông (Bộ Khoa học và Công nghệ), số lượng thuê bao chưa xác thực thông tin đã giảm từ hơn 34 triệu xuống còn khoảng 25 triệu. Hiện cơ quan chức năng đã xác minh hơn 7 triệu thuê bao và đang yêu cầu khoảng 1,6 triệu thuê bao chuẩn hóa thông tin. Nguyên nhân phổ biến dẫn đến SIM lạ bao gồm: cho người thân mượn căn cước công dân để đăng ký SIM, mua bán SIM số đẹp chưa sang tên chính chủ, hoặc sử dụng thuê bao cũ chưa cập nhật thông tin.
Rủi ro khi để SIM lạ đứng tên
Việc để số điện thoại không thuộc quyền sử dụng tiếp tục đứng tên mình có thể gây ra nhiều hệ lụy. Nếu thuê bao đó bị dùng để phát tán tin nhắn rác, thực hiện hành vi vi phạm pháp luật hoặc liên quan đến giao dịch bất thường, người đứng tên trên hệ thống có thể gặp khó khăn trong quá trình xác minh thông tin. Ngoài ra, các thuê bao ngoài tầm kiểm soát làm tăng nguy cơ bị lợi dụng danh tính và gây khó khăn trong quản lý thông tin cá nhân.
Cách kiểm tra SIM đang đứng tên mình
Người dân có thể tra cứu toàn bộ số điện thoại đăng ký bằng căn cước công dân qua VNeID. Sau khi đăng nhập, vào mục "Ví giấy tờ", chọn "Số điện thoại" hoặc "Thuê bao di động" để xem danh sách. Ngoài ra, với số điện thoại đang sử dụng, bạn có thể soạn tin nhắn TTTB gửi 1414 để kiểm tra thông tin với nhà mạng. Tuy nhiên, phương thức này chỉ hiển thị thông tin của một thuê bao cụ thể, trong khi VNeID cho phép tra cứu toàn bộ. Nếu không tiện tra cứu trực tuyến, bạn có thể mang căn cước công dân đến cửa hàng nhà mạng để được hỗ trợ.
Các bước xử lý khi phát hiện SIM lạ
Nếu phát hiện số điện thoại không thuộc quyền sử dụng, người dùng nên chọn "Không sử dụng số thuê bao này" hoặc "Từ chối xác nhận" theo hướng dẫn trên VNeID. Điều này giúp cơ quan quản lý và nhà mạng ghi nhận rằng thuê bao đó không thuộc quyền quản lý của bạn. Đối với trường hợp số điện thoại do người thân sử dụng nhưng vẫn đứng tên bạn, cần thực hiện thủ tục chuyển đổi thông tin thuê bao để người sử dụng thực tế trở thành chủ thuê bao chính thức.
Sau khi xác nhận không sử dụng, số điện thoại sẽ không bị khóa ngay. Nhà mạng sẽ tiến hành đối soát thông tin và liên hệ với người đang sử dụng thực tế để yêu cầu xác thực lại. Nếu cần chuẩn hóa thông tin, người sử dụng phải xác thực danh tính bằng căn cước công dân gắn chip và dữ liệu sinh trắc học. Hệ thống sẽ đối chiếu khuôn mặt với dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc dữ liệu đã xác thực trước đó. Công nghệ xác thực phải đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật để ngăn chặn giả mạo như ảnh chụp, video hoặc mặt nạ 3D. Nếu chủ thuê bao gốc xác nhận không còn sử dụng, thuê bao có thể bị khóa để đăng ký lại cho người đang sử dụng thực tế.
Đang dùng SIM không chính chủ, cần làm gì?
Đây là tình huống phổ biến với SIM mua lại, SIM số đẹp hoặc SIM đã qua nhiều lần chuyển nhượng chưa sang tên. Theo quy định, người đang sử dụng thực tế vẫn có thể được cập nhật thông tin nếu chứng minh được quyền sử dụng số điện thoại đó. Nhà mạng sẽ căn cứ vào thời gian sử dụng, lịch sử liên lạc, lịch sử nạp tiền, quyền quản lý SIM vật lý và các dữ liệu liên quan. Nếu người đứng tên xác nhận không còn sử dụng hoặc không phản hồi, nhà mạng sẽ xử lý theo quy định để chuẩn hóa thông tin. Đối với tranh chấp, đặc biệt là SIM số đẹp có giá trị cao, việc xác minh phức tạp hơn, nhà mạng sẽ xem xét hồ sơ và bằng chứng trước khi quyết định.
Các chuyên gia khuyến nghị người dân đang sử dụng SIM không chính chủ nên chủ động đến điểm giao dịch của nhà mạng để được kiểm tra và hướng dẫn thủ tục cập nhật thông tin. Việc thực hiện sớm giúp hạn chế rủi ro khi cơ quan quản lý tiến hành rà soát và chuẩn hóa thông tin thuê bao.
Hỗ trợ xác thực cho người khó khăn
Đối với những người gặp khó khăn trong xác thực trực tuyến, các nhà mạng đã triển khai nhiều hình thức hỗ trợ. Viettel đang triển khai chương trình hỗ trợ xác thực tại nhà cho người cao tuổi và các nhóm khách hàng khó tiếp cận công nghệ. VinaPhone phối hợp với công an cấp xã hỗ trợ xác thực tại nơi cư trú cho người cao tuổi, người không dùng smartphone, người dân vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và các nhóm cần hỗ trợ đặc biệt.
Đáng chú ý, từ ngày 15/6, thuê bao không hoàn tất xác thực sinh trắc học sau khi chuyển sang thiết bị mới có thể bị khóa một chiều, khóa hai chiều và tiến tới chấm dứt cung cấp dịch vụ theo quy định. Việc kiểm tra thông tin thuê bao trên VNeID chỉ mất vài phút nhưng giúp phát hiện sớm các số điện thoại bất thường đứng tên mình. Trong bối cảnh cơ quan quản lý đẩy mạnh chuẩn hóa thông tin thuê bao, đây là cách đơn giản để hạn chế nguy cơ bị lợi dụng thông tin cá nhân và bảo vệ quyền lợi của chính bạn.
