Việc lắp đặt thiết bị kích sóng di động trái phép trong nhà có thể bị xử phạt lên tới 30 triệu đồng, theo cảnh báo từ Cục Tần số vô tuyến điện. Các thiết bị này đang trở thành nguồn gây nhiễu nghiêm trọng cho hạ tầng viễn thông tại nhiều địa phương.
Hành vi vi phạm phổ biến
Ông Lê Văn Tuấn, Cục trưởng Cục Tần số vô tuyến điện, cho biết việc tự ý lắp đặt thiết bị kích sóng di động để cải thiện chất lượng liên lạc trong nhà đang trở thành hành vi vi phạm pháp luật phổ biến, với mức xử phạt có thể lên tới 30 triệu đồng. Ông nhấn mạnh đây là mức phạt mang tính răn đe, nhưng phần lớn người vi phạm không cố ý mà do thiếu hiểu biết.
“Thực tế lâu nay, không ít người dân tự ý mua và lắp đặt các thiết bị kích sóng trôi nổi nhằm cải thiện chất lượng sóng trong nhà… không nghĩ rằng việc này có thể gây nhiễu”, ông Tuấn nói.
Xử lý linh hoạt
Theo lãnh đạo Cục Tần số vô tuyến điện, trong quá trình xử lý, cơ quan chức năng cân nhắc kỹ để vừa đảm bảo răn đe, vừa phù hợp với thực tế. Nhiều trường hợp được nhắc nhở, tuyên truyền thay vì xử phạt tối đa.
Các thiết bị kích sóng (repeater) trôi nổi trên thị trường thường được quảng cáo dễ sử dụng, chỉ cần cắm điện là hoạt động, khiến người dân chủ quan. Những thiết bị này có thể gây nhiễu nghiêm trọng đến hệ thống viễn thông xung quanh, ảnh hưởng tới chất lượng dịch vụ của nhiều thuê bao trong khu vực.
Phát hiện chủ động qua iSpectra
Từ năm 2025, công tác phát hiện vi phạm đã chuyển từ bị động sang chủ động nhờ nền tảng giám sát iSpectra. Hệ thống này kết nối với toàn bộ trạm BTS của các nhà mạng, cho phép phát hiện bất thường và truy tìm nguồn gây nhiễu nhanh hơn. Ông Lê Văn Tuấn cho biết: “Khi bất kỳ trạm BTS nào có dấu hiệu bất thường, hệ thống sẽ phân tích dữ liệu để tìm nguyên nhân”. Nhờ đó, thời gian xử lý đã giảm khoảng 30%. Riêng năm 2025, cơ quan chức năng đã phát hiện và xử lý hơn 500 thiết bị kích sóng trái phép.
Nguyên nhân và giải pháp
Theo Cục Tần số vô tuyến điện, nguyên nhân sâu xa là chất lượng sóng yếu tại một số khu vực, khiến người dân tự tìm giải pháp. Do đó, giải pháp không chỉ dừng ở xử phạt mà còn bao gồm yêu cầu nhà mạng nâng cấp hạ tầng, mở rộng vùng phủ sóng; tăng cường sử dụng băng tần thấp như 700 MHz để cải thiện sóng trong nhà; nghiên cứu thêm băng tần 600 MHz cho các công nghệ mới như 5G, 6G.
Bên cạnh đó, cơ quan chức năng phối hợp kiểm soát việc buôn bán thiết bị không đạt chuẩn trên thị trường, đặc biệt trên các sàn thương mại điện tử, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền qua nhiều kênh để nâng cao nhận thức người dân.
Nhận thức pháp luật còn hạn chế
Ông Lê Văn Tuấn cho biết phần lớn các trường hợp vi phạm đều xuất phát từ nhận thức pháp luật còn hạn chế. Người dân khi thấy sóng yếu thường tìm mua các bộ kích sóng giá rẻ trên các nền tảng thương mại điện tử, Facebook Marketplace mà không biết đây là thiết bị thuộc danh mục quản lý nghiêm ngặt, không được phép tự ý sử dụng nếu chưa được cấp phép kỹ thuật.
Nhiều sản phẩm được quảng cáo với các cụm từ như: “Khuếch đại sóng mạnh toàn nhà”, “Tăng tốc độ 4G/5G”, “Phủ sóng tầng hầm”... song phần lớn là hàng nhập lậu, không kiểm định chất lượng, tiềm ẩn nguy cơ phát nhiễu diện rộng.
Theo quy định hiện hành, người tự ý sử dụng thiết bị kích sóng trái phép có thể bị xử phạt tới 30 triệu đồng, đồng thời bị buộc tháo dỡ và tiêu hủy toàn bộ thiết bị.
Hạ tầng viễn thông là thiết yếu
Trong thời đại chuyển đổi số, mạng viễn thông là hạ tầng thiết yếu của kinh tế, xã hội và an ninh quốc gia. Mỗi thiết bị kích sóng trái phép tưởng chừng chỉ phục vụ nhu cầu cá nhân nhưng có thể trở thành nguồn gây nhiễu diện rộng, làm suy giảm chất lượng hạ tầng thông tin chung. Vì vậy, cùng với nâng cấp công nghệ và hoàn thiện chính sách, việc nâng cao nhận thức người dân là yếu tố then chốt.
Chỉ khi người dân hiểu rằng việc cải thiện tín hiệu cá nhân không thể đánh đổi bằng sự an toàn của toàn bộ hệ thống, Việt Nam mới có thể xây dựng được hạ tầng viễn thông hiện đại, ổn định và bền vững trong kỷ nguyên số.
Quỳnh Chi (t/h)
