FCC mở rộng lệnh cấm robot: Máy hút bụi thông minh và máy cắt cỏ nằm trong diện
Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) vừa xác nhận với trang tin PCMag rằng lệnh cấm mới, bắt nguồn từ sắc lệnh của Nhà Trắng, không chỉ áp dụng cho robot hình người mà còn bao gồm máy hút bụi robot và máy cắt cỏ robot. Quyết định này nhằm hạn chế sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài, đặc biệt từ Trung Quốc, trong bối cảnh các công ty Trung Quốc đang thống trị thị trường robot tiêu dùng.
Định nghĩa thiết bị robot tiên tiến khớp với máy hút bụi thông minh
Khi công bố lệnh cấm, FCC đặc biệt nhắc tên các loại 'robot di động như robot hình người và robot bốn chân'. Tuy nhiên, trong phần giải đáp thắc mắc, cơ quan này định nghĩa thiết bị robot tiên tiến là 'thiết bị di động cơ học có khả năng di chuyển, né vật cản, điều hướng hoặc di chuyển trên mặt đất'. Theo PCMag, miêu tả này rất khớp với các dòng máy hút bụi thông minh hiện nay. Lệnh cấm cũng bao gồm các thiết bị có tổng trọng lượng trên 2 kg, tính cả phần đế sạc hoặc trạm gốc. Nhiều mẫu máy hút bụi robot hiện nay vượt mốc này, đặc biệt khi tính kèm trạm sạc. Đơn cử như dòng máy Ecovacs Deebot X8 Pro Omni nặng tới hơn 5 kg. Các tiêu chuẩn đi kèm còn bao gồm cảm biến nhận diện môi trường xung quanh, khả năng kết nối không dây và phần mềm cài đặt cục bộ - đều là những tính năng quen thuộc của máy hút bụi robot.
Danh sách ngoại lệ không bao gồm robot hút bụi
FCC nêu rõ danh sách ngoại lệ chỉ loại trừ máy bay không người lái, phương tiện kết nối, thiết bị ngầm không người lái, cùng với tay máy robot và các thiết bị hỗ trợ. Điều này đồng nghĩa với việc máy hút bụi robot và máy cắt cỏ robot không nằm trong diện được miễn trừ. Đây là tin không mấy vui vẻ cho các nhà sản xuất máy hút bụi robot Trung Quốc. Dữ liệu từ hãng nghiên cứu thị trường IDC cho thấy top 5 thương hiệu dẫn đầu năm 2025 đều là các công ty Trung Quốc, trong đó Roborock, Ecovacs và Dreame đang chiếm lĩnh thị trường.
Lệnh cấm chỉ áp dụng cho sản phẩm mới, không ảnh hưởng thiết bị hiện hữu
Dù vậy, lệnh cấm của Mỹ chỉ hạn chế các mẫu robot tiên tiến hoàn toàn mới, không áp dụng cho những sản phẩm hiện hữu từng được FCC cấp phép lưu hành tại thị trường Mỹ. FCC cho biết hành động này không ảnh hưởng đến việc người tiêu dùng tiếp tục sử dụng các thiết bị đã mua trước đó, cũng như không ngăn cản các nhà bán lẻ tiếp tục phân phối, nhập khẩu hay quảng bá các dòng máy đã được phê duyệt từ trước.
Bản cập nhật phần mềm và phần cứng được cho phép đến năm 2029
Một văn bản khác của FCC cho thấy các dòng máy hút bụi robot đã được cấp phép có thể tiếp tục nhận bản cập nhật phần mềm và phần cứng nhằm giảm thiểu rủi ro cho người tiêu dùng Mỹ ít nhất cho đến ngày 1/1/2029. Thời hạn này cũng áp dụng cho thiết bị bay không người lái và bộ định tuyến Wi-Fi sản xuất ở nước ngoài, tuy nhiên FCC vẫn để ngỏ khả năng gia hạn thông qua các quy định trong tương lai. Dẫu vậy, lệnh cấm vẫn đe dọa chặn đứng cơ hội tiếp cận thị trường Mỹ của mọi dòng máy hút bụi robot mới đến từ Trung Quốc.
Cơ hội xin miễn trừ nhưng khả năng thấp
Thông qua FCC, các doanh nghiệp có thể nộp đơn xin miễn trừ lệnh cấm, nhưng quyết định cuối cùng sẽ do Bộ Quốc phòng hoặc Bộ An ninh Nội địa nắm giữ và hiện chưa rõ chính quyền Mỹ có sẵn sàng chấp thuận hay không. Nhà Trắng từng áp dụng các lệnh cấm tương tự đối với máy bay không người lái và bộ định tuyến Wi-Fi ngoại nhập và cho đến nay chưa có nhà cung cấp lớn nào của Trung Quốc được đặc cách.
Lý do an ninh quốc gia: Lo ngại gián điệp và phụ thuộc chuỗi cung ứng
Chính quyền Mỹ đưa ra quyết định cấm robot nước ngoài do lo ngại nguy cơ phụ thuộc quá mức vào các nhà cung cấp bên ngoài đối với linh kiện và công nghệ robot. Sự phụ thuộc này có thể tạo kẽ hở cho các thế lực nước ngoài làm gián đoạn hoặc phá hoại chuỗi cung ứng vào thời điểm họ muốn. Một nỗi lo ngại khác là nguy cơ bị thu thập thông tin tình báo thông qua các hệ thống cảm biến tích hợp trên robot. FCC nhận định từ những minh chứng trên, chính phủ Mỹ có mối quan ngại rõ ràng và thuyết phục về an ninh quốc gia, khi các thiết bị robot tiên tiến do nước ngoài sản xuất có thể bị lợi dụng để trực tiếp gây tổn hại đến an ninh quốc gia và công dân Mỹ. Tài liệu cũng trích dẫn một số bài báo phản ánh tình trạng ngành công nghiệp robot Mỹ phụ thuộc vào linh kiện Trung Quốc, cùng cáo buộc về một cửa hậu được cài sẵn trong sản phẩm chó robot của hãng Unitree.
Bối cảnh chính trị: Chính quyền Trump siết chặt công nghệ Trung Quốc
Lệnh cấm robot hình người sản xuất tại nước ngoài được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump đang ráo riết ngăn chặn công nghệ từ Trung Quốc thâm nhập thị trường Mỹ. Đây là một phần trong chiến lược rộng lớn nhằm bảo vệ an ninh quốc gia và thúc đẩy sản xuất trong nước, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao.
