Trong nỗ lực gỡ thẻ vàng IUU (khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định) từ Ủy ban châu Âu (EC), Việt Nam đang đẩy mạnh triển khai nhật ký khai thác thủy sản điện tử trên tàu cá. Đây là giải pháp công nghệ nhằm minh bạch hóa hoạt động khai thác, giúp cơ quan chức năng giám sát chặt chẽ hơn.
Nhật ký điện tử thay thế phương pháp truyền thống
Nhật ký khai thác thủy sản điện tử được xem là bước tiến quan trọng trong quản lý nghề cá. Thay vì ghi chép thủ công trên giấy, ngư dân sẽ sử dụng thiết bị điện tử để ghi lại thông tin về chuyến biển, sản lượng đánh bắt, loài thủy sản, tọa độ và thời gian khai thác. Dữ liệu này được truyền trực tiếp về trung tâm quản lý, giúp giảm sai sót và gian lận.
Lợi ích của nhật ký điện tử
- Minh bạch thông tin: Mọi hoạt động khai thác đều được ghi nhận và lưu trữ, hỗ trợ truy xuất nguồn gốc thủy sản.
- Giám sát thời gian thực: Cơ quan chức năng có thể theo dõi vị trí tàu cá và sản lượng đánh bắt theo thời gian thực, phát hiện kịp thời các hành vi vi phạm.
- Tiết kiệm thời gian và chi phí: Ngư dân không cần nộp báo cáo giấy, giảm thủ tục hành chính.
- Hỗ trợ quản lý nghề cá bền vững: Dữ liệu điện tử giúp xây dựng cơ sở dữ liệu nghề cá, phục vụ hoạch định chính sách.
Tiến độ triển khai
Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tính đến nay, hàng nghìn tàu cá đã được trang bị thiết bị nhật ký điện tử. Các địa phương ven biển như Kiên Giang, Cà Mau, Bà Rịa - Vũng Tàu đang tích cực hướng dẫn ngư dân sử dụng. Dự kiến, đến cuối năm 2024, 100% tàu cá có chiều dài từ 15 mét trở lên sẽ phải áp dụng nhật ký điện tử.
Thách thức cần vượt qua
Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, việc triển khai nhật ký điện tử cũng gặp không ít khó khăn. Một số ngư dân lớn tuổi chưa quen với công nghệ, thiết bị có thể hỏng hóc khi hoạt động trên biển, và chi phí đầu tư ban đầu còn cao. Để khắc phục, các cơ quan chức năng đã tổ chức tập huấn, hỗ trợ kỹ thuật và có chính sách hỗ trợ tài chính cho ngư dân.
Kỳ vọng gỡ thẻ vàng IUU
Việc triển khai nhật ký khai thác thủy sản điện tử là một trong những giải pháp quan trọng để Việt Nam chứng minh cam kết chống khai thác bất hợp pháp. EC đã nhiều lần hoan nghênh những nỗ lực của Việt Nam, nhưng vẫn yêu cầu tăng cường giám sát và thực thi pháp luật. Hy vọng, với sự quyết tâm của Chính phủ và sự đồng thuận của ngư dân, thẻ vàng IUU sẽ sớm được gỡ bỏ, giúp ngành thủy sản Việt Nam phát triển bền vững và hội nhập quốc tế.
