Dự án metro số 3, đoạn Nhổn - ga Hà Nội dài 12,5 km, có tổng mức đầu tư hơn 34.800 tỉ đồng. Tuyến metro này bao gồm 8 ga trên cao và 4 ga ngầm. Trong đó, đoạn trên cao Nhổn - Cầu Giấy dài 8,5 km đã được đưa vào khai thác thương mại từ tháng 7 năm 2024, trong khi đoạn đi ngầm từ Cầu Giấy đến ga Hà Nội dài 4 km đang trong giai đoạn hoàn thiện cuối cùng.
Quá trình thi công hầm ngầm
Để thi công đoạn hầm ngầm này, Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội (MRB), với tư cách là chủ đầu tư, đã huy động hai máy khoan hầm TBM (Tunnel Boring Machine) có chiều dài hơn 100 mét và nặng khoảng 750 tấn mỗi chiếc. Sau hơn 14 tháng thi công, máy TBM2 đã hoàn thành việc khoan đoạn hầm ngầm từ tháng 4 vừa qua. Trước đó, máy TBM1 đã kết thúc nhiệm vụ vào tháng 12 năm 2025. Hiện tại, MRB đang phối hợp với các chuyên gia trong nước và quốc tế để giám sát chặt chẽ quá trình tháo dỡ các máy khoan hầm này.
Phương án xử lý robot đào hầm
Trao đổi về phương án xử lý các robot đào hầm, đại diện MRB cho biết, theo thông lệ và quy định của hợp đồng, máy TBM là thiết bị thi công thuộc sở hữu và trách nhiệm của nhà thầu. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, việc tháo dỡ, di chuyển ra khỏi công trường và các phương án tiếp theo như tái sử dụng, chuyển nhượng, thanh lý hoặc tái chế thiết bị sẽ do nhà thầu chủ động đánh giá và quyết định.
Theo MRB, hai máy TBM1 và TBM2 được đầu tư riêng cho công tác thi công đoạn hầm metro Nhổn - ga Hà Nội, dựa trên các yêu cầu kỹ thuật, điều kiện địa chất và thiết kế cụ thể của dự án. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc hai máy này sau khi hoàn thành nhiệm vụ ở metro số 3 sẽ không thể sử dụng cho các dự án khác.
Việc tái sử dụng máy TBM là hoàn toàn có thể, với điều kiện thiết bị này phải được kiểm tra, đánh giá tổng thể. Nếu cần thiết, sẽ thực hiện cải hoán để đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật, chất lượng, an toàn và độ tin cậy trong dự án mới, đại diện MRB nhấn mạnh.
Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tái sử dụng
MRB cho biết thêm, việc tái sử dụng hai robot này phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Trong đó, có thể kể đến mức độ hao mòn và tuổi thọ của thiết bị sau quá trình thi công, đặc biệt là đầu cắt và các hệ thống cơ điện chính. Ngoài ra, sự phù hợp giữa điều kiện địa chất - thủy văn của các dự án cũng là yếu tố quan trọng. Bên cạnh đó là các yêu cầu kỹ thuật, tiêu chuẩn kiểm soát lún, biến dạng của từng tuyến, cũng như hiệu quả kinh tế tổng thể giữa phương án cải tạo, vận chuyển, lắp dựng lại so với đầu tư thiết bị mới.
Theo thông lệ triển khai các dự án, máy TBM là thiết bị do nhà thầu quản lý và đề xuất phương án sử dụng. Trên cơ sở đánh giá kỹ thuật và kinh tế cụ thể, nhà thầu sẽ xem xét khả năng tiếp tục sử dụng hoặc đầu tư mới. Riêng chủ đầu tư sẽ xem xét, đánh giá và chỉ chấp thuận khi phương án đề xuất đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của dự án cũng như các điều kiện hợp đồng liên quan.
Do đó, không thể khẳng định một cách tuyệt đối về việc TBM1 và TBM2 có được tái sử dụng hay không, đại diện MRB cho hay.
