Giá RAM tăng gấp 4 lần trong 4 năm, cả ngành công nghệ 'chết đuối' còn NVIDIA bình thản nhờ thẻ 'VIP'
Chi phí bộ nhớ DRAM đang trở thành gánh nặng khổng lồ cho các tập đoàn công nghệ lớn nhất thế giới. Theo dữ liệu từ công ty phân tích bán dẫn SemiAnalysis, vào năm 2026, chi phí này sẽ chiếm tới 30% ngân sách hạ tầng của các hyperscaler như Google, Microsoft, Meta và Amazon. Đây là mức tăng gây sốc, gần gấp 4 lần so với con số khoảng 8% trong giai đoạn 2023-2024.
Nguyên nhân của cơn bão giá DRAM
Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này bắt nguồn từ nhu cầu DRAM - loại bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên thiết yếu trong mọi hệ thống tính toán. Các hyperscaler đang chuyển đổi sang mô hình hạ tầng rack-scale, nơi nhiều module bộ nhớ được tích hợp thành một pool lớn kết nối qua chuẩn CXL. Đồng thời, hai thế hệ DRAM mới nhất là DDR5 và LPDDR5 được triển khai rộng rãi cho máy chủ AI và các chip tự phát triển của các công ty này.
Kết quả là nguồn cung DRAM bị hút phần lớn vào hạ tầng AI, gây ra tình trạng thiếu hàng nghiêm trọng cho các thị trường khác. Dự báo cho thấy tỷ lệ chi phí bộ nhớ sẽ tiếp tục leo thang sang năm 2027, tạo ra áp lực tài chính chưa từng có cho ngành công nghệ.
NVIDIA và tấm thẻ 'VIP' không phải ai cũng có
Trong khi phần lớn ngành công nghiệp đang điêu đứng vì thiếu DRAM, NVIDIA lại gần như đứng ngoài cơn bão đó. SemiAnalysis tiết lộ rằng các nhà sản xuất bộ nhớ cấp cho NVIDIA trạng thái khách hàng VVP, viết tắt của 'Very Very Preferred' - tức mức ưu tiên cao nhất trong chuỗi cung ứng.
Vị thế này đảm bảo NVIDIA luôn được ưu tiên về năng lực sản xuất lẫn giá cả, kể cả khi thị trường đang khan hiếm nhất. CEO Jensen Huang từng lý giải cơ chế này: NVIDIA nhìn thấy làn sóng nhu cầu trước phần lớn các bên, và đã ký các hợp đồng cung ứng dài hạn từ rất sớm. Khi nhu cầu bùng nổ và DRAM trở nên khan hiếm, NVIDIA đã được bảo đảm nguồn hàng trong khi các đối thủ buộc phải mua theo giá spot - tức giá thị trường tức thời, thường đắt hơn nhiều so với hợp đồng dài hạn.
Lợi thế toàn diện của NVIDIA trong hệ sinh thái AI
Lợi thế của NVIDIA trong chuỗi cung ứng không dừng lại ở DRAM. Công ty cũng duy trì quan hệ đặc biệt với các đối tác về chip bán dẫn, đóng gói tiên tiến và nhiều yếu tố hạ tầng khác trong hệ sinh thái AI. Đây là lý do SemiAnalysis kết luận rằng cạnh tranh với NVIDIA đòi hỏi nhiều hơn những gì hầu hết mọi người hình dung.
Không chỉ là thiết kế chip tốt hơn, mà là toàn bộ mạng lưới quan hệ chuỗi cung ứng mà NVIDIA đã mất nhiều năm xây dựng. Sự kết hợp giữa tầm nhìn chiến lược sớm và các hợp đồng dài hạn đã tạo ra một rào cản khổng lồ cho các đối thủ, khiến họ phải vật lộn với chi phí bộ nhớ tăng vọt trong khi NVIDIA vẫn bình thản duy trì hoạt động.
Tình hình này làm nổi bật sự chênh lệch ngày càng lớn trong ngành công nghệ, nơi các công ty có khả năng dự báo và đầu tư dài hạn như NVIDIA có thể vượt qua các cơn khủng hoảng chuỗi cung ứng, trong khi những người khác phải gánh chịu hậu quả của biến động thị trường.
