Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Cục A05, Bộ Công an) vừa phát đi cảnh báo về trào lưu sử dụng AI tạo “hồ sơ ứng cử trưởng thôn” đang lan truyền trên mạng xã hội. Theo đó, người đăng tải, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn có thể bị phạt đến 30 triệu đồng theo Nghị định 174/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/7.
Trào lưu AI gây lo ngại về lộ lọt thông tin
Theo Cục A05, thời gian gần đây, nhiều tài khoản sử dụng AI để tạo các hồ sơ mang tính hài hước, thu hút đông đảo người tham gia, đặc biệt là các bạn trẻ. Những hồ sơ này thường có họ tên, ngày sinh, quê quán, nghề nghiệp và “chương trình hành động”. Đáng chú ý, một số trường hợp sử dụng hình ảnh, thông tin cá nhân của chính mình hoặc của người khác khi chưa được đồng ý. Việc cung cấp dữ liệu cho các ứng dụng AI có thể dẫn đến nguy cơ lộ lọt thông tin nếu người dùng không kiểm soát chặt phạm vi chia sẻ.
Rủi ro pháp lý và khuyến cáo từ cơ quan chức năng
Trưởng thôn là chức danh của người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở, giữ vai trò quan trọng trong triển khai chủ trương, chính sách. Việc sử dụng hình ảnh hoặc chức danh này để tạo nội dung đùa cợt, giả mạo hoặc gây hiểu nhầm bị đánh giá là không phù hợp. Tùy tính chất, mức độ vi phạm, người đăng tải có thể bị xử lý nếu xâm phạm quyền về hình ảnh, dữ liệu cá nhân, danh dự hoặc nhân phẩm của tổ chức, cá nhân. Cục A05 khuyến cáo người dùng cân nhắc trước khi cung cấp thông tin cá nhân cho AI, kiểm soát phạm vi chia sẻ và không sử dụng hình ảnh, dữ liệu của người khác khi chưa được phép.
Bối cảnh nhiều trào lưu AI tiềm ẩn nguy cơ
Cảnh báo này được đưa ra trong bối cảnh nhiều trào lưu AI liên tục xuất hiện. Trước đó, trend “bước ra từ trang cá nhân” cũng từng được các chuyên gia an ninh mạng lưu ý vì nguy cơ lộ dữ liệu sinh trắc học. Với trào lưu này, người dùng tải ảnh chân dung và giao diện trang cá nhân lên AI để tạo video phong cách điện ảnh. Khuôn mặt là dữ liệu sinh trắc học nhạy cảm, khó thu hồi nếu bị thu thập, lưu trữ hoặc lạm dụng. Ngoài ra, người dùng có thể vô tình để lộ bối cảnh nhà ở, nơi làm việc, bạn bè hoặc trẻ em trong ảnh.
Biện pháp phòng tránh rủi ro
Để hạn chế rủi ro, các chuyên gia khuyến cáo không sử dụng ảnh cá nhân, giấy tờ tùy thân, hình ảnh nhạy cảm hoặc ảnh chứa thông tin riêng tư như địa chỉ nhà, biển số xe. Người dùng nên lựa chọn công cụ từ nhà phát triển uy tín, có chính sách bảo mật rõ ràng và không cấp quyền truy cập toàn bộ thư viện ảnh nếu ứng dụng chỉ cần một hình ảnh.
