Trend 'bước ra từ trang cá nhân' gây sốt trên mạng xã hội
Những ngày qua, trên các nền tảng mạng xã hội, đặc biệt là Facebook, trào lưu 'bước ra từ trang cá nhân' đang thu hút sự quan tâm của đông đảo người dùng, nhất là giới trẻ. Với trào lưu này, người dùng chỉ cần chụp lại giao diện trang cá nhân Facebook cùng một bức ảnh chân dung, sau đó nhập câu lệnh vào công cụ AI để tạo ra những hình ảnh mang phong cách điện ảnh sống động như mong muốn. Nhiều người hào hứng chia sẻ tác phẩm lên phần tin nổi bật, xem đây là cách lưu giữ kỷ niệm, tăng tương tác với bạn bè và người thân.
Rủi ro tiềm ẩn từ việc cung cấp dữ liệu cá nhân cho AI
Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, việc sử dụng AI để tạo nội dung giải trí trở nên phổ biến. Tuy nhiên, đằng sau những hình ảnh đẹp mắt là nguy cơ bị đánh cắp thông tin cá nhân. Việc cung cấp hình ảnh khuôn mặt, dữ liệu sinh trắc học cho các công cụ AI không rõ nguồn gốc có thể tạo kẽ hở cho các đối tượng lợi dụng không gian mạng để lừa đảo.
Lê Văn Phúc, sinh viên Trường Đại học Khoa học Huế, chia sẻ: 'Trend này tạo cảm giác mới lạ, đẹp mắt, giúp hình ảnh cá nhân nổi bật hơn ảnh thường. Nó cũng giúp thể hiện cá tính và phong cách riêng.' Trong khi đó, Phạm Ngôn (25 tuổi), làm việc tại xã Phú Vinh, TP. Huế, cho biết anh tham gia trend để giải trí, bắt kịp xu hướng và tăng tương tác trên Facebook như lượt thích, bình luận, chia sẻ, đồng thời xây dựng hình ảnh cá nhân ấn tượng hơn.
Cảnh báo từ chuyên gia an ninh mạng
Ông Ngô Minh Hiếu, Giám đốc chống lừa đảo, thành viên Hiệp hội An ninh mạng quốc gia Việt Nam, nhấn mạnh: 'Trend bước ra từ trang cá nhân nhìn vui nhưng rủi ro là người dùng đang đưa gương mặt, hình ảnh cá nhân, bối cảnh nhà cửa, nơi làm việc, bạn bè hoặc trẻ em vào công cụ AI. Ảnh khuôn mặt là dữ liệu sinh trắc học, nếu bị thu thập, lưu trữ hoặc lạm dụng thì khó thu hồi như đổi mật khẩu. Nhiều cảnh báo quốc tế cho thấy AI có thể bị lợi dụng để tạo deepfake, giả mạo danh tính, lập tài khoản giả hoặc lừa đảo trên mạng xã hội.'
Ông Hiếu cũng lưu ý rằng dù đăng trên bảng feed hay Story Facebook, rủi ro vẫn tồn tại. Story có thể tự biến mất nhưng người khác vẫn có thể chụp màn hình, lưu lại và sử dụng để tạo nội dung giả mạo. 'Người dùng cần hiểu rằng không phải công cụ AI nào cũng minh bạch về việc ảnh được lưu ở đâu, lưu bao lâu, có dùng để huấn luyện AI hay chia sẻ cho bên thứ ba không. Một số nền tảng AI từng gây tranh luận vì yêu cầu quyền truy cập hoặc xử lý ảnh cá nhân để tạo nội dung gợi ý', ông nói.
Ông Hiếu khuyến cáo không dùng ảnh trẻ em, ảnh giấy tờ tùy thân, ảnh nhạy cảm, ảnh trong nhà, ảnh có biển số xe hoặc thông tin riêng tư để tạo trend. Người dùng chỉ nên dùng công cụ uy tín, đọc kỹ quyền truy cập, không cấp quyền toàn bộ thư viện ảnh nếu không cần, và hạn chế đăng công khai. Với người nổi tiếng, doanh nhân, giáo viên, phụ huynh hoặc trẻ vị thành niên, càng cần cẩn trọng vì hình ảnh có thể bị dùng để bôi nhọ, giả mạo phát ngôn hoặc lừa đảo người quen.
Nguy cơ deepfake và mã độc từ công cụ AI không rõ nguồn gốc
Ông Võ Đỗ Thắng, Giám đốc Trung tâm đào tạo an ninh mạng Athena, cho biết khi sử dụng công cụ AI để tạo trend đăng lên mạng xã hội, người dùng đối mặt với nguy cơ về bảo mật và an ninh dữ liệu. Nhiều công cụ chỉnh sửa AI không rõ nguồn gốc dẫn đến lộ lọt thông tin. 'Việc cung cấp hình ảnh cá nhân là quá trình huấn luyện cho AI, tiềm ẩn nguy cơ tạo ra thông tin giả mạo, gây hại ngược lại cho chủ sở hữu. Người dùng có thể bị tấn công bởi deepfake, bị bôi nhọ danh dự hoặc kẻ xấu sử dụng hình ảnh để lừa đảo', ông Thắng nói.
Ông Thắng cũng chỉ ra rằng những hình ảnh đẹp hoàn hảo do AI tạo ra, không đúng thực tế, có thể gây áp lực về tiêu chuẩn vẻ đẹp, dẫn đến áp lực tâm lý và tác động xấu đến xã hội. Ngoài ra, các công cụ AI miễn phí thường đính kèm mã độc, khi cài đặt trên máy tính hoặc điện thoại, người dùng có nguy cơ nhiễm mã độc và mất dữ liệu. 'Chúng ta không nên chạy theo trend để cuối cùng mất dữ liệu cá nhân', ông Thắng khuyến cáo.
