Cục An toàn thông tin (Bộ Thông tin và Truyền thông) đang triển khai nhiều giải pháp nhằm đưa các cảnh báo, khuyến nghị về an ninh mạng đến gần hơn với người dân, đặc biệt là những người dễ bị tổn thương trên không gian mạng.
Thực trạng lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi
Theo thống kê của Cục An toàn thông tin, trong năm 2024, số vụ lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam tăng 45% so với năm trước, với thiệt hại ước tính lên tới 8.000 tỷ đồng. Các hình thức lừa đảo phổ biến bao gồm giả mạo cơ quan chức năng, lừa đảo đầu tư tài chính, và chiếm đoạt tài khoản mạng xã hội.
Ông Nguyễn Huy Dũng, Phó Cục trưởng Cục An toàn thông tin, cho biết: "Mỗi ngày, chúng tôi ghi nhận trung bình 50-70 cuộc gọi lừa đảo được báo cáo qua đường dây nóng 156. Con số thực tế có thể cao hơn nhiều vì nhiều nạn nhân ngại trình báo."
Chiến dịch truyền thông đa kênh
Để nâng cao nhận thức, Cục An toàn thông tin đã phối hợp với các nhà mạng, ngân hàng, và nền tảng mạng xã hội để gửi cảnh báo trực tiếp đến người dùng. Cụ thể, từ tháng 6/2024, các tin nhắn SMS cảnh báo đã được gửi tới hơn 50 triệu thuê bao di động, với nội dung hướng dẫn nhận biết dấu hiệu lừa đảo và cách xử lý khi gặp tình huống nghi ngờ.
Ngoài ra, Cục cũng ra mắt trang web 'canhbao.khonggianmang.vn' cập nhật hàng ngày các thủ đoạn lừa đảo mới. Trang web này thu hút trung bình 200.000 lượt truy cập mỗi ngày, theo số liệu từ Google Analytics.
Hợp tác với ngân hàng và tổ chức tài chính
Một trong những điểm nhấn của chiến dịch là việc ký kết thỏa thuận hợp tác với 15 ngân hàng thương mại lớn, bao gồm Vietcombank, BIDV, và Techcombank. Theo thỏa thuận, các ngân hàng sẽ tích hợp cảnh báo an ninh mạng vào ứng dụng di động và giao dịch trực tuyến, giúp khách hàng nhận diện giao dịch bất thường.
Bà Lê Thị Hồng Nhung, Giám đốc Trung tâm An ninh thông tin của Vietcombank, chia sẻ: "Chúng tôi đã triển khai hệ thống cảnh báo tự động khi phát hiện giao dịch có dấu hiệu bất thường như chuyển tiền đến tài khoản lạ với số tiền lớn. Nhờ đó, trong quý III/2024, chúng tôi đã ngăn chặn thành công 1.200 giao dịch nghi ngờ lừa đảo, bảo vệ số tiền lên tới 50 tỷ đồng cho khách hàng."
Đào tạo kỹ năng số cho người dân
Bên cạnh cảnh báo, Cục An toàn thông tin còn tổ chức các lớp tập huấn trực tuyến và trực tiếp về kỹ năng an toàn thông tin. Tính đến cuối năm 2024, đã có 500.000 người dân tham gia các khóa học này, trong đó 60% là người cao tuổi và người dân ở vùng nông thôn.
Ông Dũng nhấn mạnh: "Mục tiêu của chúng tôi là mỗi người dân đều có thể tự bảo vệ mình trên không gian mạng. Chúng tôi sẽ tiếp tục mở rộng các kênh truyền thông, đặc biệt là qua mạng xã hội và các ứng dụng nhắn tin phổ biến như Zalo, Facebook."
Kết quả bước đầu và kế hoạch tương lai
Nhờ những nỗ lực trên, số vụ lừa đảo trực tuyến trong quý IV/2024 đã giảm 15% so với quý III, theo báo cáo của Cục An toàn thông tin. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng tội phạm mạng ngày càng tinh vi, đòi hỏi sự cảnh giác thường xuyên.
Trong năm 2025, Cục An toàn thông tin dự kiến sẽ mở rộng hợp tác với các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội để triển khai hệ thống cảnh báo thời gian thực. Đồng thời, sẽ xây dựng ứng dụng di động chuyên dụng giúp người dân kiểm tra độ tin cậy của số điện thoại, tài khoản ngân hàng, và đường link trước khi tương tác.
