Ngày 16/7, tại TP.HCM, Hội Tin học Y tế Việt Nam phối hợp tổ chức hội thảo quốc tế "Chuyển đổi số Y tế và xây dựng Bệnh viện thông minh: Kinh nghiệm quốc tế và triển khai tại Việt Nam - Khu vực miền Nam". Sự kiện quy tụ đại diện Bộ Y tế, lãnh đạo Sở Y tế các tỉnh phía Nam, các bệnh viện và chuyên gia công nghệ, y tế trong nước và quốc tế.
Bệnh án điện tử: Nền móng của y tế số
Phát biểu tại hội thảo, Thầy thuốc Nhân dân, PGS.TS Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học Y tế Việt Nam, nhận định ngành y tế đang ở thời điểm bước ngoặt khi công nghệ số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo (AI) mở ra cơ hội thay đổi cách chăm sóc sức khỏe. Ông nhấn mạnh: "Mục tiêu của chuyển đổi số không phải là có thêm phần mềm hay thiết bị hiện đại, mà là để mỗi người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng hơn, an toàn hơn và thuận tiện hơn".
Đến nay, hơn 1.200 bệnh viện trên cả nước đã triển khai hồ sơ bệnh án điện tử, tương đương khoảng 75% tổng số bệnh viện. Theo PGS.TS Trần Quý Tường, nếu bệnh viện thông minh là công trình của tương lai thì bệnh án điện tử chính là nền móng; nếu AI là động cơ thì dữ liệu y tế là nhiên liệu. "Mỗi bệnh án điện tử được tạo lập hôm nay không chỉ phục vụ một lần khám bệnh mà còn góp phần xây dựng nền tảng dữ liệu y tế cho các thế hệ mai sau", ông nói.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số còn nhiều thách thức về hạ tầng công nghệ, nguồn nhân lực, kinh phí, liên thông dữ liệu và an toàn thông tin. Ông Tường cho rằng để xây dựng bệnh viện thông minh, cần đầu tư vào hệ thống dữ liệu đồng bộ, chuẩn hóa và có khả năng kết nối.
Kinh nghiệm quốc tế: "Một người dân - một hồ sơ sức khỏe"
Ông Frank Hester OBE, nhà sáng lập Công ty TPP (Vương quốc Anh), chia sẻ nhiều quốc gia đối mặt với già hóa dân số, gia tăng bệnh mạn tính và áp lực lên hệ thống y tế. Ông cho rằng chỉ xây thêm bệnh viện hay đào tạo nhân lực không đủ; cần xây dựng hệ thống y tế dựa trên dữ liệu và kết nối. "Tôi biết Việt Nam có nhiều người ở nông thôn, khi ốm đau phải đi xa đến bệnh viện, kéo theo chi phí đi lại, ăn ở và thời gian", ông nói.
Với hồ sơ bệnh án điện tử và nền tảng khám chữa bệnh từ xa, bác sĩ tuyến cơ sở có thể tham khảo ý kiến chuyên gia tuyến trên hoặc quốc tế, giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng tại địa phương. Ông nhấn mạnh: "Mỗi lần thông tin được chép từ giấy tờ này sang giấy tờ khác đều có nguy cơ sai sót. Bệnh án điện tử giúp dữ liệu chính xác, truy xuất nhanh và chia sẻ giữa các cơ sở y tế".
Ông Frank Hester giới thiệu mô hình "One Citizen, One Record" (Một người dân - một hồ sơ sức khỏe), trong đó mọi thông tin y tế được quản lý thống nhất, liên thông từ tuyến cơ sở đến bệnh viện chuyên khoa. "Thông tin phải đi theo người bệnh, thay vì người bệnh phải mang thông tin theo mình", ông khẳng định.
Về AI, ông cho rằng AI sẽ hỗ trợ quyết định lâm sàng, nghiên cứu và dự báo nguy cơ bệnh tật, nhưng chỉ hiệu quả khi dựa trên dữ liệu đầy đủ, chính xác và chuẩn hóa. "Dữ liệu chính là nền móng để xây dựng AI và cũng là nền tảng của bệnh viện thông minh trong tương lai", ông nói.
TP.HCM hướng tới bệnh viện không giấy
TS.BS Nguyễn Hồng Chương, Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho biết thành phố là địa phương đi đầu trong chuyển đổi số y tế. Đến nay, 100% trong tổng số 163 bệnh viện trên địa bàn đã triển khai hồ sơ bệnh án điện tử. "Đây là bước đi quan trọng để tiến tới bệnh viện thông minh, bệnh viện không giấy và quản lý sức khỏe người dân trọn vòng đời", ông nói.
Từ ngày 1/7/2026, TP.HCM triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử trên nền tảng Công dân số. Thành phố cũng xây dựng chương trình khám sức khỏe toàn dân, tạo lập hồ sơ sức khỏe cho mỗi người dân và cập nhật thường xuyên để phát hiện sớm yếu tố nguy cơ. Ưu tiên lớn nhất hiện nay là chuẩn hóa và liên thông dữ liệu. "Dữ liệu sức khỏe không còn là tài sản riêng của từng bệnh viện mà phải được kết nối để phục vụ người dân tốt hơn", ông Chương nhấn mạnh.
Trong thời gian tới, TP.HCM hoàn thiện triển khai bệnh án điện tử theo hướng tất cả bệnh viện vận hành không giấy, đồng thời xây dựng kho dữ liệu lớn ngành y tế. Dự kiến đến cuối năm 2026, kho dữ liệu tích hợp dữ liệu khám chữa bệnh, phòng chống dịch, nhân lực, tài chính y tế, tạo nền tảng ứng dụng AI trong dự báo bệnh tật và hỗ trợ quản lý.
Theo các chuyên gia, bệnh án điện tử không phải là đích đến cuối cùng mà là nền tảng để hình thành hệ thống y tế thông minh. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, kết nối và khai thác hiệu quả, người dân sẽ được quản lý sức khỏe xuyên suốt, tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn và hưởng lợi từ AI trong chăm sóc sức khỏe.
