Xung đột Trung Đông gây rung chuyển thị trường chip toàn cầu
Cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran đang tạo ra những tác động dây chuyền vượt xa phạm vi thị trường năng lượng truyền thống. Ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu, vốn là xương sống của nền kinh tế số, đang đối mặt với những mối đe dọa nghiêm trọng từ cuộc khủng hoảng địa chính trị này. Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu chiến sự kéo dài, nguồn cung các nguyên liệu quan trọng cho sản xuất chip có thể bị gián đoạn, đồng thời chi phí năng lượng tăng cao sẽ làm suy yếu nhu cầu đối với các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo.
Thị trường chứng khoán biến động mạnh
Kể từ khi xung đột bùng phát vào ngày 28/2, thị trường chứng khoán toàn cầu đã trải qua những biến động đáng kể. Cổ phiếu ngành bán dẫn chịu áp lực bán mạnh, với hai gã khổng lồ Samsung Electronics và SK Hynix chứng kiến tổng giá trị vốn hóa thị trường bốc hơi hơn 200 tỷ USD. Mặc dù có sự phục hồi trong các phiên giao dịch gần đây, nhưng Quỹ ETF VanEck Semiconductor ETF vẫn ghi nhận mức giảm khoảng 3% kể từ khi chiến tranh nổ ra.
Nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng nguyên liệu
Helium - nguyên liệu then chốt bị đe dọa
Theo phân tích của các chuyên gia, Trung Đông đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp các vật liệu thiết yếu như helium và bromine cho ngành bán dẫn. Helium đặc biệt quan trọng vì được sử dụng để tản nhiệt trong quá trình sản xuất và trong công nghệ in thạch bản - bước then chốt để tạo ra các mạch điện siêu nhỏ trên chip.
Qatar hiện cung cấp hơn một phần ba nguồn helium toàn cầu, khiến thị trường này cực kỳ nhạy cảm với các biến động tại Trung Đông. Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Mỹ từng cảnh báo rằng bất kỳ sự gián đoạn nào đối với nguồn cung helium đều có thể gây ra những cú sốc lớn cho ngành sản xuất chip toàn cầu.
Nguy cơ này càng trở nên nghiêm trọng hơn khi eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiến lược - có nguy cơ bị đóng cửa. Các chuyên gia ước tính rằng việc tuyến đường này ngừng hoạt động kéo dài có thể loại bỏ hơn 25% nguồn cung helium toàn cầu khỏi thị trường.
Tình hình càng trở nên căng thẳng sau vụ tấn công bằng máy bay không người lái của Iran vào cơ sở sản xuất tại Ras Laffan Industrial City của QatarEnergy tuần trước. Cơ sở này, nơi sản xuất helium như sản phẩm phụ của khí tự nhiên hóa lỏng, đã buộc phải tạm ngừng hoạt động.
Bromine - nguyên liệu quan trọng khác cũng bị ảnh hưởng
Bromine, một nguyên liệu quan trọng khác trong sản xuất bán dẫn, cũng đang đối mặt với rủi ro. Khoảng hai phần ba sản lượng bromine toàn cầu đến từ Israel và Jordan, khiến nguồn cung này dễ bị ảnh hưởng bởi căng thẳng khu vực đang leo thang.
Áp lực từ giá năng lượng tăng cao
Cuộc xung đột đã đẩy giá dầu Brent vượt mốc 100 USD/thùng, làm dấy lên lo ngại về chi phí vận hành các trung tâm dữ liệu - những đơn vị tiêu thụ khối lượng chip AI khổng lồ. Các trung tâm dữ liệu phục vụ AI, do các tập đoàn công nghệ như Microsoft, Amazon và Google xây dựng, tiêu thụ điện năng cao gấp 3-5 lần so với trung tâm dữ liệu thông thường.
Khi giá năng lượng tăng, tổng chi phí vận hành của các dự án này cũng tăng theo, có thể khiến các tập đoàn công nghệ phải xem xét lại kế hoạch đầu tư vào hạ tầng AI. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các nhà sản xuất chip nhớ như Samsung và SK Hynix, vốn đang hưởng lợi từ nhu cầu bùng nổ đối với bộ nhớ băng thông cao - thành phần quan trọng trong hệ thống AI của Nvidia.
Tác động đến ngành bán dẫn trong tương lai
Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu chiến tranh kéo dài, sự kết hợp giữa chi phí năng lượng tăng cao và gián đoạn chuỗi cung ứng có thể khiến các công ty vận hành trung tâm dữ liệu cắt giảm chi tiêu, từ đó kéo theo nhu cầu chip suy yếu.
Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, tác động trực tiếp của cuộc xung đột đối với ngành bán dẫn vẫn được đánh giá là tương đối hạn chế. Các nhà phân tích cho biết Samsung và SK Hynix đã ký hợp đồng cung cấp chip nhớ HBM cho cả năm và vẫn có đủ nguồn lực để duy trì sản xuất.
Dù vậy, nếu chiến sự tiếp tục leo thang hoặc kéo dài trong nhiều tháng tới, nó có thể làm chậm đáng kể quá trình xây dựng hạ tầng AI toàn cầu, gây áp lực lên giá chip nhớ và ảnh hưởng đến lợi nhuận của các nhà sản xuất bán dẫn trong thời gian tới.
