Xung đột Trung Đông đe dọa chuỗi cung ứng, đẩy ngành công nghiệp AI vào thế khó khăn
Căng thẳng địa chính trị leo thang tại khu vực Trung Đông đang tạo ra những gián đoạn nghiêm trọng cho chuỗi cung ứng thương mại toàn cầu, đặc biệt là trong lĩnh vực năng lượng và vật liệu. Trong bối cảnh này, sự bùng nổ của ngành trí tuệ nhân tạo (AI) đang đối mặt với một rủi ro lớn khi các nhà cung ứng bị cắt đứt khỏi các nguồn tài nguyên kinh tế thiết yếu.
Nguy cơ từ sự phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu
Các nhà cung ứng châu Á, bao gồm những gã khổng lồ trong ngành sản xuất chip như Hàn Quốc, Đài Loan và Nhật Bản, phụ thuộc rất nhiều vào nhập khẩu năng lượng từ Trung Đông. Điều này tạo ra những rủi ro dài hạn, đặc biệt là trong bối cảnh xung đột đang diễn ra và có khả năng kéo dài.
Nhiều dự báo cho thấy, nếu căng thẳng tiếp tục trong nhiều tháng tới, các nhà cản xuất Hàn Quốc và Đài Loan sẽ gặp khó khăn trong việc đáp ứng nhu cầu toàn cầu. Điều này có khả năng làm chậm tốc độ xây dựng cơ sở hạ tầng AI, vốn đang phát triển với tốc độ chóng mặt.
Điểm nghẽn Eo biển Hormuz và những hệ lụy
Eo biển Hormuz hiện đang trở thành một điểm nghẽn lớn, bắt đầu ảnh hưởng trực tiếp đến các tuyến đường vận chuyển và dòng chảy thương mại quốc tế. Đối với các công ty như TSMC - nhà sản xuất chip lớn của Đài Loan, việc thiếu tiếp cận các nhà cung cấp tài nguyên như Qatar (với khí tự nhiên hóa lỏng LNG) hoặc các quốc gia khác trong Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) sẽ gây khó khăn lớn cho việc duy trì hoạt động sản xuất.
TSMC vốn chiếm một phần lớn nhu cầu năng lượng của Đài Loan, và bất kỳ sự gián đoạn nào trong nguồn cung năng lượng đều có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động của tập đoàn này.
Rủi ro đối với ngành sản xuất chất bán dẫn
Chất bán dẫn không phải là yếu tố thiết yếu duy nhất bị ảnh hưởng bởi căng thẳng toàn cầu. Các nhà cung ứng bộ nhớ ở Hàn Quốc cũng đang đối mặt với những rủi ro không kém phần nghiêm trọng.
Theo báo cáo của Hankyung, rủi ro tức thời nhất mà các công ty như Samsung và SK hynix phải đối mặt là sự phụ thuộc vào nhập khẩu khí heli từ Qatar. Khí heli được sử dụng để làm mát các tấm silicon wafer trong các giai đoạn sản xuất tiêu tốn nhiều năng lượng.
Với việc các nhà cung cấp DRAM hiện đang tập trung vào công nghệ in thạch bản cực tím (EUV), heli cũng rất cần thiết để làm mát các linh kiện nhạy cảm, đảm bảo quá trình sản xuất diễn ra suôn sẻ.
Biện pháp đối phó và tác động domino
Các nhà cung ứng thường tính toán các yếu tố căng thẳng địa chính trị vào quá trình tích lũy hàng tồn kho, do đó, những tác động sẽ không đáng kể trong ngắn hạn. Tuy nhiên, nếu xung đột kéo dài vài tuần hoặc thậm chí vài tháng, có thể phát sinh những vấn đề lớn hơn nhiều.
Các biện pháp đối phó thông thường từ các tập đoàn như TSMC, Samsung và SK hynix bao gồm:
- Tối ưu hóa quy trình sản xuất để tiết kiệm năng lượng
- Hạn chế sản lượng ở một mức độ nhất định
- Tăng giá thành sản phẩm để bù đắp chi phí vận chuyển cao hơn
Trong tất cả các trường hợp này, các khách hàng không có nhà máy sản xuất (fabless) sẽ cần thay đổi kế hoạch định giá và cung ứng của mình, tạo ra hiệu ứng domino trong toàn bộ chuỗi cung ứng AI.
Bài học về sản xuất trong nước và an ninh chuỗi cung ứng
Tầm quan trọng của sản xuất trong nước đã được nhấn mạnh mạnh mẽ trong vài năm qua, đặc biệt đối với ngành công nghiệp chip của Mỹ, vì nó thiếu khả năng chống chịu trước các sự kiện địa chính trị bất ngờ.
Đối với một ngành công nghiệp có ý định mở rộng lên quy mô hàng nghìn tỷ USD như AI, việc đảm bảo tiếp cận ổn định các tuyến cung ứng là điều kiện tiên quyết để duy trì tốc độ phát triển như kỳ vọng. Các quốc gia và tập đoàn cần xây dựng chiến lược dự phòng, đa dạng hóa nguồn cung để giảm thiểu rủi ro từ những biến động địa chính trị.
Cuộc khủng hoảng hiện tại tại Trung Đông một lần nữa nhấn mạnh sự mong manh của chuỗi cung ứng toàn cầu và nhu cầu cấp thiết phải xây dựng các hệ thống có khả năng phục hồi cao hơn trước những thách thức không lường trước được.
