Giới quan sát chỉ rõ, trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình lại nền kinh tế, các ngành công nghiệp và cuộc sống hằng ngày với tốc độ chóng mặt. Câu hỏi quan trọng hiện nay không phải là ai xây dựng được hệ thống mạnh nhất, mà là liệu AI sẽ trở thành vũ khí trong cuộc cạnh tranh địa - chính trị hay động lực thúc đẩy tiến bộ chung toàn cầu.
Thông điệp từ WAIC 2026: AI vị nhân sinh
Diễn ra trúng thời điểm câu hỏi đó nổi lên gay gắt, Hội nghị Trí tuệ nhân tạo Thế giới (WAIC) năm 2026 gửi thông điệp mạnh mẽ rằng, AI tiến bộ cần lấy con người làm trung tâm, phát triển công bằng, cởi mở chứ không cô lập. Trong bối cảnh chính sách hạn chế và bảo hộ đang gây áp lực lên hệ sinh thái AI toàn cầu, siết chặt các rào cản đối với dòng chảy công nghệ và đầu tư, mối nguy hiểm cận kề là một bức tranh AI phân mảnh hơn, khiến nhiều quốc gia, nhất là các nền kinh tế đang phát triển, bị gạt ra bên lề cuộc cách mạng công nghệ tiếp theo.
Khoảng cách AI gia tăng đe dọa bất bình đẳng toàn cầu
Khoảng cách AI gia tăng trở thành một trong những thách thức cấp bách nhất đối với phát triển, có nguy cơ làm trầm trọng thêm bất bình đẳng toàn cầu. Bởi vậy, thay vì được coi như một tài sản chiến lược cần tích trữ, AI cần được xem là một động lực thúc đẩy phát triển chung, cần được lan tỏa rộng rãi, chứ không phải bị cô lập. Theo Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, cần tăng cường tính cởi mở, hợp tác và chia sẻ nhằm thúc đẩy đổi mới công nghệ, phát triển công nghiệp và mở rộng các ứng dụng AI trong thực tế.
Cởi mở đi kèm quản trị có trách nhiệm
Tất nhiên, sự cởi mở phải đi kèm với quản trị có trách nhiệm. Khi các hệ thống AI mạnh mẽ hơn, lo ngại về an toàn, quyền riêng tư, đạo đức và lạm dụng gia tăng, sự phối hợp quốc tế chặt chẽ hơn càng quan trọng. Không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết những mối lo này.
29 quốc gia ký thỏa thuận thành lập WAICO
Trong xu hướng thúc đẩy hợp tác quốc tế về AI, trước thềm WAIC, đại diện 29 quốc gia đã ký thỏa thuận thành lập Tổ chức Hợp tác AI Thế giới (WAICO), với sự chứng kiến của Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc. Mở ra cơ chế hợp tác quốc tế mới, thỏa thuận như một lời nhắc nhở kịp thời rằng, tương lai của AI không nên bị chi phối bởi độc quyền hay cạnh tranh địa chính trị, mà bởi mức độ chia sẻ rộng rãi, phạm vi hưởng lợi và bảo đảm công bằng.
LÂM VŨ
