Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Bộ tiêu chí đánh giá Nền tảng Trí tuệ nhân tạo hỗ trợ công vụ ở phạm vi quốc gia. Đây là lần đầu tiên Việt Nam có khung đánh giá chính thức cho AI trong khu vực công, làm căn cứ lựa chọn và triển khai các nền tảng AI dùng chung phục vụ hoạt động của cơ quan nhà nước.
Thang điểm 100 và yêu cầu bắt buộc
Khung đánh giá mới được xây dựng theo thang điểm 100. Để được triển khai chính thức, nền tảng phải đạt từ 70 điểm trở lên và không có tiêu chí bị điểm liệt. Các tiêu chí tập trung vào nhiều yếu tố như tuân thủ pháp luật, độ an toàn của hệ thống, bảo vệ dữ liệu cá nhân, đạo đức AI và khả năng hỗ trợ công việc chuyên môn trong từng lĩnh vực quản lý nhà nước.
Yêu cầu về công nghệ và hạ tầng
Một yêu cầu nổi bật là các nền tảng muốn tham gia thử nghiệm phải sử dụng mô hình ngôn ngữ tiếng Việt do doanh nghiệp Việt Nam làm chủ công nghệ, đồng thời có hạ tầng vận hành đặt tại Việt Nam. Hệ thống còn phải đáp ứng năng lực phục vụ tối thiểu 5.000 người dùng đồng thời trong giai đoạn thử nghiệm và 50.000 người dùng khi triển khai chính thức.
Quy định này được đưa ra trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp trong nước đang đầu tư mạnh vào AI. Mới đây, Viettel AI công bố mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt VT-Super-120B-A12B với quy mô 120 tỷ tham số do đội ngũ kỹ sư trong nước phát triển. Điều này cho thấy doanh nghiệp Việt Nam đang từng bước tham gia vào cuộc đua phát triển AI nền tảng, phù hợp với định hướng làm chủ công nghệ được nêu trong quy định mới.
Chất lượng thông tin và trách nhiệm giải trình
Bên cạnh các yêu cầu về công nghệ và hạ tầng, cơ quan quản lý cũng đặt ra những tiêu chí chặt chẽ đối với chất lượng thông tin do AI cung cấp. AI không được tự tạo ra quy định pháp luật hoặc viện dẫn những điều luật không tồn tại. Mọi câu trả lời đều phải dẫn chiếu rõ điều, khoản, điểm của văn bản quy phạm pháp luật liên quan. Nếu gặp câu hỏi vượt quá phạm vi dữ liệu được phép hỗ trợ, hệ thống phải cảnh báo hoặc từ chối trả lời.
Ngoài yêu cầu về độ chính xác, nền tảng AI còn phải có khả năng phát hiện những quy định chồng chéo, mâu thuẫn hoặc chưa thống nhất giữa các văn bản pháp luật.
Vai trò hỗ trợ và bảo mật thông tin
Theo quy định, AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ tra cứu, tổng hợp và phân tích thông tin. Quyền xem xét, phê duyệt và đưa ra quyết định cuối cùng vẫn thuộc về cán bộ, công chức có thẩm quyền. Các nền tảng cũng chỉ được khai thác dữ liệu từ những văn bản pháp luật đã công khai và không được sử dụng để xử lý thông tin thuộc phạm vi bí mật nhà nước.
Việc ban hành bộ tiêu chí được xem là bước chuẩn bị cho quá trình đưa AI vào hỗ trợ hoạt động của cơ quan nhà nước. Bên cạnh các yêu cầu về độ chính xác và an toàn, quy định mới cũng tạo cơ hội cho những nền tảng AI do doanh nghiệp Việt Nam phát triển tham gia vào lĩnh vực này.
