Hơn 340 đội thi với gần 1.500 nhà phát triển AI (AI Builders), cùng các chuyên gia và doanh nghiệp đã hội tụ tại Tòa nhà FPT (Hà Nội) cho vòng chung kết Vietnam AI Innovation Challenge 2026 (VAIC 2026). Trong 48 giờ liên tục, các đội thi không chỉ lập trình mà còn chạy đua với thời gian để biến ý tưởng thành những nguyên mẫu (prototype) có khả năng giải quyết các bài toán thực tiễn.
Phần 1: Mở màn: Khi 'tổng hành dinh' sáng đèn
Ngay từ sáng 17.7, Tòa nhà FPT trở thành 'tổng hành dinh' của VAIC 2026. Hội trường nhanh chóng kín chỗ với sự hiện diện của hàng nghìn thí sinh, mentor, doanh nghiệp và khách mời. Sau lễ khai mạc và công bố đề bài chính thức, các đội lập tức bước vào khu vực thi đấu. Hàng trăm màn hình máy tính đồng loạt sáng lên, tiếng gõ bàn phím nối tiếp nhau tạo nên nhịp làm việc đặc trưng của một cuộc thi hackathon AI-native quy mô quốc gia. Không còn khoảng cách giữa sinh viên, kỹ sư, startup và chuyên gia công nghệ. Tất cả cùng bắt đầu một cuộc đua kéo dài 48 giờ, nơi mỗi phút đều được tận dụng để hoàn thiện sản phẩm.
Phần 2: Workshop từ các chuyên gia quốc tế
Chiều 17.7, các phòng hội thảo gần như kín chỗ. Thí sinh liên tục di chuyển giữa nhiều phiên chia sẻ từ AI Singapore, VALSEA, Vbee, Điện Máy Xanh và SHB để cập nhật kiến thức trước khi quay trở lại bàn làm việc. Mỗi workshop tập trung vào một chủ đề thực tiễn như dịch giọng nói bằng AI, trợ lý hội thoại, xây dựng startup AI hay ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng. Điểm đặc biệt của VAIC 2026 là kiến thức không dừng ở lý thuyết. Sau mỗi phiên, nhiều đội lập tức quay về khu vực thi đấu để thử nghiệm các giải pháp vừa được chia sẻ, điều chỉnh mô hình hoặc thay đổi hướng phát triển sản phẩm.
Phần 3: Mentor Wave: Khi các bộ óc quốc tế 'tiếp sức' cho thí sinh
Một trong những hình ảnh nổi bật của VAIC 2026 là đội ngũ mentor liên tục có mặt tại khu vực thi đấu. Các chuyên gia đến từ Stanford, Google, Meta cùng nhiều tổ chức công nghệ quốc tế không đứng trên sân khấu mà trực tiếp ngồi cạnh từng đội để xem mã nguồn, phân tích kiến trúc hệ thống, góp ý về trải nghiệm người dùng và định hướng phát triển sản phẩm. Những buổi trao đổi diễn ra ngay tại bàn làm việc, với cường độ cao và liên tục luân chuyển giữa các đội. Nhiều nhóm thay đổi cách tiếp cận chỉ sau một cuộc trao đổi kéo dài vài chục phút cùng mentor.
Phần 4: AMA đêm: Đối thoại thẳng thắn lúc 22 giờ
Khi nhiều sự kiện kết thúc sau giờ hành chính, VAIC 2026 mới bước vào một trong những phiên được chờ đợi nhất. Tối 17.7, chương trình AMA (Ask Me Anything - Hỏi đáp mở) diễn ra với sự tham gia của ông Nam Nguyễn, Phó Chủ tịch Instagram, và ông Phú Hoàng, Chủ tịch kiêm Đồng sáng lập Vietnam AI Stars. Không chỉ chia sẻ về hành trình phát triển sản phẩm AI, các diễn giả còn thẳng thắn nói về những thất bại, những lần phải làm lại từ đầu và cách xây dựng sản phẩm dựa trên nhu cầu thực của người dùng. Không khí trao đổi kéo dài với hàng loạt câu hỏi từ các đội thi. Kết thúc phiên AMA cũng là lúc nhiều nhóm quay trở lại khu vực làm việc để bước vào đêm phát triển sản phẩm đầu tiên.
Phần 5: Code xuyên đêm, những hộp cơm ăn vội và màn hình không tắt
Khi thành phố dần yên tĩnh, khu vực thi đấu của VAIC 2026 vẫn sáng đèn. Nhịp sinh hoạt của các đội gần như đảo lộn. Những hộp cơm được ăn vội bên cạnh máy tính, ly cà phê xuất hiện liên tục trên bàn làm việc, áo khoác được tận dụng làm gối nghỉ ngay tại chỗ. Đồng hồ chỉ 2 giờ, rồi 3 giờ sáng nhưng hàng trăm màn hình vẫn sáng. Một số nhóm tranh luận về thuật toán, nhóm khác kiểm thử mô hình hay sửa từng dòng mã nguồn trước thời hạn. Ở VAIC 2026, 48 giờ không chỉ là khoảng thời gian thi đấu mà còn là phép thử về khả năng phối hợp, sức bền và tinh thần làm việc dưới áp lực.
Phần 6: Khoảnh khắc demo, nụ cười khi sản phẩm chạy được
Sau gần hai ngày làm việc liên tục, khoảnh khắc được mong chờ nhất cũng đến. Mỗi lần nguyên mẫu (prototype) chạy thành công là một lần cả đội vỡ òa. Có nhóm ôm nhau, có nhóm vỗ tay, cũng có những đội nhanh chóng quay lại chỉnh sửa để hoàn thiện thêm trước thời điểm nộp bài. Với nhiều AI Builders, giá trị lớn nhất của 48 giờ không chỉ nằm ở kết quả cuối cùng, mà còn ở quá trình cùng nhau biến một ý tưởng thành sản phẩm có khả năng ứng dụng trong thực tế. Từ những bàn làm việc sáng đèn suốt ngày đêm tại 'tổng hành dinh' VAIC 2026, nhiều giải pháp AI đang dần hình thành, mở ra cơ hội tiếp tục được kết nối với doanh nghiệp, nhà đầu tư và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo sau khi cuộc thi khép lại.
Sau các phiên đánh giá chuyên môn, 10 đội thi xuất sắc nhất sẽ bước lên sân khấu chung kết để trực tiếp trình bày giải pháp trước hội đồng giám khảo và cộng đồng theo dõi chương trình. Những ý tưởng được lựa chọn không chỉ cạnh tranh các giải thưởng của cuộc thi mà còn có cơ hội tiếp tục kết nối với doanh nghiệp, đối tác công nghệ và các chương trình hỗ trợ phát triển sau hackathon. Lễ bế mạc công bố ba giải pháp đổi mới sáng tạo xuất sắc nhất, đồng thời trao các giải thưởng từ các đơn vị đồng hành như Meta, SHB, FPT, AI Singapore (AISG) - NTU và nhiều đối tác khác. Khép lại 48 giờ gần như không ngủ, điều còn lại không chỉ là những dòng mã nguồn hay một bản prototype hoàn chỉnh, mà còn là khởi đầu cho hành trình đưa các ý tưởng AI bước ra khỏi cuộc thi, tiếp tục hoàn thiện và hướng tới ứng dụng trong thực tiễn. Đó cũng là mục tiêu xuyên suốt mà Vietnam AI Innovation Challenge 2026 hướng tới: phát triển thế hệ AI Builders sẵn sàng xây dựng những sản phẩm có giá trị cho Việt Nam và vươn ra quốc tế.
