Ngày 17/06/2026, một bước tiến quan trọng trong lĩnh vực y tế đã được ghi nhận khi vaccine do trí tuệ nhân tạo (AI) thiết kế lần đầu tiên vượt qua thử nghiệm trên người. Thử nghiệm giai đoạn đầu cho thấy loại vaccine này an toàn, nhưng các nhà khoa học nhấn mạnh cần có những nghiên cứu lớn hơn để đánh giá hiệu quả bảo vệ thực tế.
AI và cuộc cách mạng vaccine
Trí tuệ nhân tạo đang trở thành chủ đề gây tranh cãi trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là công nghệ, nơi AI có thể thay thế một số công việc. Tuy nhiên, AI cũng mang lại lợi ích đáng kể, điển hình là trong thiết kế vaccine chống virus corona gây đại dịch Covid-19, từng cướp đi sinh mạng hàng triệu người trên toàn cầu.
Một nhóm nhà virus học tại Đại học Cambridge (Anh) đã công bố kết quả nghiên cứu trên tạp chí Journal of Infection về một loại vaccine mới nhắm vào họ virus corona Sarbeco. Họ sử dụng công nghệ AI mang tên Digitally Immune Optimised Synthetic Vaccine (DIOSynVax) để phát triển một "siêu kháng nguyên" pEVAC-PS, được đưa vào cơ thể dưới dạng vaccine DNA, cho phép tiêm mà không cần kim, tương tự công nghệ trong phim Star Trek.
Kết quả thử nghiệm khả quan
Trong thử nghiệm, 39 tình nguyện viên từ 18 đến 50 tuổi đã được tiêm các liều khác nhau của vaccine pEVAC-PS. Các nhà nghiên cứu theo dõi tính an toàn, khả năng dung nạp và phản ứng miễn dịch. Kết quả cho thấy tất cả tình nguyện viên đều dung nạp tốt, không gặp tác dụng phụ nghiêm trọng, ngoại trừ một số triệu chứng nhẹ liên quan đến Covid-19.
Dù pEVAC-PS là vaccine đầu tiên được thiết kế bởi AI và đã tiến đến giai đoạn thử nghiệm trên người, đây mới chỉ là "nghiên cứu giai đoạn 1". Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh cần thực hiện thêm nhiều thử nghiệm để khắc phục hạn chế, như việc tất cả người tham gia đều đến từ khu vực Southampton và một số chưa từng tiếp xúc với các biến thể Covid-19 trước đó.
Tương lai của công nghệ vaccine
Các nhà khoa học tin rằng pEVAC-PS có thể mở đường cho công nghệ vaccine trong tương lai nhờ khả năng sản xuất nhanh chóng và hiệu quả mà vaccine DNA mang lại. Sự phát triển này có thể dẫn đến nhiều nghiên cứu hơn về hiệu quả của các sản phẩm do AI tạo ra trong lĩnh vực y tế. Nếu hoàn tất các thử nghiệm thành công, vaccine pEVAC-PS có thể giúp thế giới sẵn sàng ứng phó với các biến thể virus corona tương lai.
