Vaccine do AI thiết kế đầu tiên trên thế giới đạt kết quả tích cực trong thử nghiệm lâm sàng
Một loại vaccine do trí tuệ nhân tạo (AI) thiết kế đã mang lại kết quả khả quan trong giai đoạn thử nghiệm trên người. Điểm đặc biệt là vaccine này không sử dụng kim tiêm truyền thống mà được đưa vào cơ thể bằng công nghệ tia chất lỏng tốc độ cao.
Nghiên cứu đột phá từ Anh
Nghiên cứu do các nhà khoa học tại Đại học Cambridge và Đại học Southampton (Anh) thực hiện, được xem là bước tiến mới trong lĩnh vực phát triển vaccine. AI không chỉ hỗ trợ nghiên cứu mà còn trực tiếp tham gia thiết kế thành phần cốt lõi của vaccine.
Khác với vaccine truyền thống thường nhắm vào một chủng virus cụ thể, loại vaccine mới này được thiết kế để nhận diện các đặc điểm chung giữa nhiều loại virus trong cùng một họ.
AI phân tích dữ liệu di truyền toàn cầu
Các nhà khoa học sử dụng AI và học máy để phân tích lượng lớn dữ liệu di truyền của virus thu thập từ khắp thế giới. Từ đó, máy học thiết kế một thành phần đặc biệt giúp hệ miễn dịch nhận diện nhiều biến thể.
Giáo sư Jonathan Heeney, Giám đốc khoa học của dự án tại Đại học Cambridge, cho biết: “Chúng tôi đang chuyển cách phát triển vaccine từ mô hình phản ứng sang mô hình đón đầu tương lai.” Công nghệ này có thể giảm nhu cầu cập nhật vaccine liên tục khi xuất hiện biến thể mới và mở ra khả năng bảo vệ trước cả virus chưa từng xuất hiện ở người.
Công nghệ tiêm không kim
Vaccine này không dùng kim tiêm truyền thống. Thay vào đó, nó sử dụng công nghệ tia chất lỏng tốc độ cao để đưa thuốc qua da. Phương pháp này giúp giảm rác thải y tế, hạn chế vật tư tiêu hao và thuận tiện ở những khu vực thiếu điều kiện tiêm chủng.
Ngoài ra, vaccine ổn định hơn ở nhiệt độ thường so với vaccine mRNA, không cần bảo quản siêu lạnh phức tạp, là lợi thế lớn khi triển khai tại các quốc gia đang phát triển hoặc trong tình huống khẩn cấp.
Kết quả thử nghiệm khả quan
Từ tháng 12/2021 đến tháng 9/2023, 39 tình nguyện viên tham gia thử nghiệm. Vaccine cho thấy độ an toàn tốt ở mọi mức liều, không ghi nhận phản ứng nghiêm trọng. Giáo sư Marian Knight, Giám đốc Khoa học của Viện Nghiên cứu Y tế và Chăm sóc Quốc gia Anh (NIHR), nhận định đây là bước tiến quan trọng trong phát triển vaccine có khả năng bảo vệ rộng và lâu dài.
Nhóm nghiên cứu sẽ triển khai thử nghiệm giai đoạn 2 trên quy mô lớn hơn để đánh giá khả năng tạo miễn dịch và hiệu quả bảo vệ trước nhiều loại virus khác nhau.
