Trung Quốc vừa chính thức vận hành thương mại một trung tâm dữ liệu dưới biển được cho là đầu tiên trên thế giới sử dụng điện gió ngoài khơi, trong bối cảnh nhu cầu năng lượng cho trí tuệ nhân tạo (AI) tăng cao toàn cầu.
Dự án trị giá 226 triệu USD với 2.000 máy chủ
Theo truyền thông Trung Quốc, dự án đặt ngoài khơi khu Lingang, Thượng Hải, có tổng vốn đầu tư khoảng 226 triệu USD. Khởi công từ tháng 6/2025, trung tâm dữ liệu hoàn thành vào cuối năm và đi vào hoạt động toàn diện sau giai đoạn thử nghiệm thành công. Cơ sở có công suất 24 MW, chứa gần 2.000 máy chủ, bao gồm các cụm GPU phục vụ đào tạo và vận hành mô hình AI, xử lý dữ liệu lớn và hạ tầng viễn thông 5G. Dự án do HiCloud Technology phối hợp cùng các doanh nghiệp viễn thông nhà nước như China Telecom phát triển.
Công nghệ làm mát bằng nước biển đột phá
Điểm đặc biệt của trung tâm dữ liệu này là phương thức làm mát. Thay vì hệ thống điều hòa công nghiệp tiêu tốn điện năng như trên đất liền, các máy chủ được đặt trong mô-đun kín chịu áp suất ở độ sâu khoảng 35 mét dưới mặt biển. Nước biển đóng vai trò như bộ tản nhiệt tự nhiên khổng lồ, liên tục hấp thụ nhiệt từ máy chủ. Nhờ nhiệt độ biển ổn định, cơ sở giảm đáng kể điện năng làm mát.
Đây là lợi thế quan trọng trong thời kỳ bùng nổ AI. Các trung tâm dữ liệu hiện đại dùng nhiều GPU hiệu năng cao, tiêu thụ điện lớn và gần như toàn bộ năng lượng chuyển thành nhiệt. Kiểm soát nhiệt độ trở thành bài toán tốn kém nhất cho nhà vận hành trung tâm dữ liệu toàn cầu.
Chỉ số PUE dưới 1,15 – hiệu quả vượt trội
Trung tâm dữ liệu dưới biển tại Thượng Hải đạt chỉ số hiệu quả sử dụng năng lượng (PUE) dưới 1,15. Trong khi đó, nhiều trung tâm truyền thống có PUE khoảng 1,5 hoặc cao hơn. Chỉ số PUE càng thấp cho thấy tỷ lệ điện năng dùng cho tính toán càng cao, lượng điện cho làm mát càng thấp.
Kết hợp điện gió ngoài khơi – giảm khí thải carbon
Không chỉ tận dụng nước biển làm mát, dự án còn kết nối với các trang trại điện gió ngoài khơi gần đó. Điều này cho phép một phần đáng kể nhu cầu điện được cung cấp từ năng lượng tái tạo, giảm lượng khí thải carbon và áp lực lên lưới điện.
Dự án phản ánh xu hướng toàn cầu khi các quốc gia và doanh nghiệp tìm giải pháp đáp ứng nhu cầu điện khổng lồ từ AI. Nhiều dự báo cho thấy trung tâm dữ liệu sẽ là lĩnh vực tiêu thụ điện tăng nhanh nhất trong thập kỷ tới.
Thách thức từ môi trường biển
Mô hình trung tâm dữ liệu dưới biển đi kèm không ít thách thức. Môi trường nước mặn gây ăn mòn thiết bị, áp suất dưới biển đòi hỏi mô-đun có độ bền cao. Việc bảo trì, thay thế phần cứng hay xử lý sự cố phức tạp hơn so với trên mặt đất. Để khắc phục, các nhà vận hành dựa vào thiết kế mô-đun kín, hệ thống giám sát từ xa và khả năng dự phòng cao nhằm giảm thiểu can thiệp trực tiếp.
Trung tâm dữ liệu tại Thượng Hải được xem là bước phát triển tiếp theo sau các dự án thử nghiệm như Project Natick của Microsoft. Dù Microsoft không thương mại hóa mô hình này, các thử nghiệm trước đó cho thấy môi trường dưới nước có thể giảm tỷ lệ hỏng hóc phần cứng và nâng cao hiệu quả vận hành.
