Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Cục A05, Bộ Công an) cảnh báo về trào lưu 'Hồ sơ ứng cử Trưởng thôn' đang lan truyền trên Facebook, TikTok và Threads. Người dùng chỉ cần nhập vài câu lệnh, công cụ AI sẽ tạo ra một 'bản hồ sơ' với hình ảnh chuyên nghiệp, kèm thông tin như họ tên, năm sinh, địa chỉ, nghề nghiệp, khẩu hiệu tranh cử và 'chương trình hành động' theo phong cách hài hước. Trào lưu này thu hút hàng chục nghìn lượt chia sẻ nhờ tính mới lạ và giải trí.
Nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân
Theo các chuyên gia an ninh mạng, nhiều người sẵn sàng cung cấp ảnh chân dung rõ mặt, họ tên đầy đủ, ngày tháng năm sinh, quê quán, nơi làm việc, số điện thoại cho các nền tảng AI để tạo sản phẩm 'giống thật' nhất. Dữ liệu này sau khi tải lên có thể được lưu trữ hoặc xử lý theo chính sách của nhà cung cấp. Nếu người dùng không tìm hiểu kỹ điều khoản sử dụng hoặc chọn nền tảng không an toàn, nguy cơ lộ lọt dữ liệu, bị khai thác cho mục đích xấu là rất cao. Trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao gia tăng, những thông tin tưởng đơn giản như ảnh chân dung, họ tên, năm sinh, địa chỉ có thể trở thành nguyên liệu tạo hồ sơ giả, phục vụ giả mạo tài khoản, giả danh cơ quan chức năng hoặc lừa đảo tinh vi.
Rủi ro pháp lý và tác động xã hội
Việc sử dụng hình ảnh, chức danh 'Trưởng thôn' để tạo nội dung đùa vui cũng đặt ra vấn đề về tính phù hợp. Trưởng thôn là người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở, giữ vai trò quan trọng trong triển khai chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và tổ chức hoạt động cộng đồng. Sử dụng chức danh này để tạo nội dung gây hiểu nhầm, xuyên tạc hoặc thiếu chuẩn mực có thể tác động tiêu cực đến nhận thức xã hội.
Khuyến cáo từ Cục A05
Cục A05 khuyến cáo người dân 5 việc không nên làm khi tham gia trào lưu AI: Không tải lên ảnh chân dung rõ mặt kèm thông tin cá nhân nếu không thật sự cần thiết; Không sử dụng hình ảnh, thông tin của người khác khi chưa được đồng ý; Không công khai dữ liệu như ngày sinh, địa chỉ, nơi làm việc, số điện thoại; Kiểm tra chính sách bảo mật của nền tảng AI trước khi sử dụng; Không chia sẻ hoặc phát tán nội dung giả mạo, gây hiểu nhầm hoặc ảnh hưởng đến uy tín tổ chức, cá nhân.
Chế tài xử lý từ năm 2026
Từ ngày 1/7/2026, Nghị định số 174/2026/NĐ-CP có hiệu lực, tăng cường chế tài xử lý vi phạm trên không gian mạng. Hành vi đăng tải, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn có thể bị xử phạt hành chính lên đến 30 triệu đồng. Ngoài ra, nếu xâm phạm quyền về hình ảnh, dữ liệu cá nhân, danh dự, nhân phẩm, người vi phạm có thể phải bồi thường dân sự hoặc chịu trách nhiệm pháp lý khác.
Cục A05 nhấn mạnh: 'AI chỉ là một công cụ hỗ trợ. Việc sử dụng AI sẽ phát huy hiệu quả khi người dùng biết kiểm soát dữ liệu đầu vào và chịu trách nhiệm đối với nội dung mình công bố.' Người dân cần nâng cao nhận thức về bảo vệ dữ liệu cá nhân, cân nhắc kỹ trước khi cung cấp thông tin cho nền tảng trực tuyến và tuân thủ quy định pháp luật khi đăng tải, chia sẻ nội dung trên mạng.
