Thung lũng Silicon đang đối mặt với cuộc khủng hoảng chảy máu chất xám khi hàng loạt nhân tài trí tuệ nhân tạo (AI) người Ấn Độ từ bỏ giấc mơ Mỹ để trở về quê hương. Làn sóng sa thải hàng loạt tại các tập đoàn công nghệ lớn cùng chính sách nhập cư ngày càng khắt khe dưới thời Tổng thống Donald Trump đã làm lu mờ sức hút vốn có của Thung lũng Silicon.
Nhân tài AI Ấn Độ tìm đường về nước
Mỗi tháng, có ít nhất 2 đến 3 nhà nghiên cứu AI gốc Ấn trong độ tuổi 25-35 tại Thung lũng Silicon chủ động liên hệ với ông Aakrit Vaish, nhà sáng lập quỹ đầu tư mạo hiểm Activate, để hỏi: “Làm thế nào để tôi có thể trở về Ấn Độ và làm việc trong lĩnh vực AI?”. Ông Vaish, người có trụ sở tại Mumbai, cho biết các công ty khởi nghiệp Ấn Độ đang ráo riết săn đón những nhân tài này nhằm tận dụng bước ngoặt lịch sử của thị trường.
Trong nhiều thập kỷ, vị trí tại các tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ luôn là đích đến lý tưởng cho lao động công nghệ Ấn Độ, mang lại mức đãi ngộ cao, vị thế xã hội và cơ hội trở thành công dân toàn cầu. Tuy nhiên, sự kết hợp giữa sa thải hàng loạt do AI trỗi dậy và chính sách nhập cư thắt chặt đang khiến hình ảnh này phai nhạt.
Cơ hội tại Ấn Độ ngày càng hấp dẫn
Các vị trí việc làm AI tại Ấn Độ đã phát triển vượt bậc, không còn chỉ là vai trò vận hành hệ thống. Ông Vaish cho biết, một công ty AI giai đoạn đầu tại Ấn Độ trả lương tương đương 50-75% so với Microsoft, Google hay Meta cho vị trí tương đương. Nhưng bù lại, nhân viên nhận được kế hoạch thưởng cổ phiếu giá trị lớn và ưu đãi theo hiệu suất. “Nhiều người sẵn sàng hy sinh 50% thu nhập hiện tại để đổi lấy phần thưởng lớn hơn ở cuối hành trình”, ông Vaish phân tích.
Sức hút của thị trường Nam Á lớn đến mức ngay cả OpenAI và Anthropic cũng đã mở rộng hoạt động AI tại Ấn Độ. Bà Neeti Sharma, CEO của TeamLease Digital, nhấn mạnh tình trạng khan hiếm nhân lực: “Ấn Độ chỉ có 1 kỹ sư đủ trình độ cho mỗi 10 vị trí tuyển dụng AI tạo ra. Trong thị trường thắt chặt nguồn cung, mọi nhà tuyển dụng đều tranh giành trong một cái ao nông”.
Thay đổi căn bản bài toán kinh tế
Ông Anuj Agrawal, CEO của Zyoin Group, thường thấy danh sách ứng viên giống hệt nhau tại các startup AI Ấn Độ và chi nhánh nội địa của tập đoàn toàn cầu. “Hào quang Thung lũng Silicon chưa biến mất, nhưng bài toán kinh tế đã thay đổi. Big Tech Mỹ từng bán hai thứ: công việc đỉnh cao và sự ổn định. Các chu kỳ sa thải từ 2023-2025 cùng visa H-1B bấp bênh đã phá vỡ sự ổn định đó. Giờ đây, kỹ sư Ấn Độ phải cân nhắc rủi ro visa, biến động công việc và xáo trộn gia đình như chi phí thực tế”, ông Agrawal chia sẻ.
Khảo sát của Blind trên 1.205 chuyên gia công nghệ Ấn Độ (27/4-6/5) cho thấy nhân sự tại Microsoft, Amazon, Oracle và Google sẵn sàng đầu quân cho công ty nội địa nếu bị sa thải. Ông Alex Han từ Blind nhận định: “Đây là phân khúc tài năng mà công ty Ấn Độ cần, nhưng để tuyển dụng thực tế, doanh nghiệp phải cải cách văn hóa làm việc”.
Cạnh tranh khốc liệt ở nhóm nhân sự có kinh nghiệm
Cuộc cạnh tranh nhân tài đặc biệt gay gắt ở nhóm 5-15 năm kinh nghiệm – nơi tập trung chuyên gia AI, học máy, điện toán đám mây, an ninh mạng và kiến trúc nền tảng, theo ông Anshuman Das, CEO Careernet Group. Ông Rajesh Nambiar, Chủ tịch Nasscom, đúc kết: “Quan niệm cho rằng phát triển sự nghiệp và tầm ảnh hưởng toàn cầu chỉ có qua Thung lũng Silicon đang thay đổi. Chúng ta chứng kiến sự trỗi dậy của thị trường nhân tài toàn cầu kết nối chặt chẽ hơn”.
Minh chứng rõ nét là nhà đồng sáng lập Sarvam – startup AI lớn nhất Ấn Độ trong phát triển mô hình ngôn ngữ lớn có chủ quyền – đã tổ chức tiệc kết nối 150 chuyên gia tại San Francisco với mục tiêu “tuyển dụng trực tiếp tài năng AI người Ấn tại Mỹ, thuyết phục họ về nước”, ông Vaish tiết lộ.
