Thung lũng Silicon đang chứng kiến cuộc di cư nhân tài chưa từng có, khi các nhà nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI) gốc Ấn Độ lần lượt từ bỏ giấc mơ Mỹ để trở về quê hương. Làn sóng sa thải hàng loạt và chính sách nhập cư ngày càng siết chặt dưới thời Tổng thống Donald Trump đã làm lu mờ sức hút vốn có của Thung lũng Silicon.
Nhân tài AI Ấn Độ rời bỏ Thung lũng Silicon
Mỗi tháng, ít nhất từ hai đến ba nhà nghiên cứu AI gốc Ấn trong độ tuổi 25-35 tại Thung lũng Silicon chủ động liên hệ với ông Aakrit Vaish, nhà sáng lập quỹ đầu tư mạo hiểm Activate, để hỏi: “Làm thế nào để tôi có thể trở về Ấn Độ và làm việc trong lĩnh vực AI?”. Ông Vaish, có trụ sở tại Mumbai, cho biết các công ty khởi nghiệp Ấn Độ đang ráo riết săn đón những nhân tài hàng đầu này, tận dụng bước ngoặt lịch sử của thị trường.
Trong nhiều thập kỷ, làm việc tại các tập đoàn Big Tech Mỹ được coi là Bắc Đẩu dẫn đường cho lực lượng lao động công nghệ tinh hoa của Ấn Độ, mang lại mức đãi ngộ và vị thế xã hội không thể đong đếm, cùng tấm vé thông hành trở thành công dân toàn cầu. Tuy nhiên, sự kết hợp tồi tệ giữa sa thải hàng loạt do AI trỗi dậy và chính sách nhập cư thắt chặt đang làm lu mờ sức hút tuyệt đối của các gã khổng lồ Thung lũng Silicon.
Sự trỗi dậy của thị trường AI Ấn Độ
Các vị trí việc làm về AI tại Ấn Độ đã phát triển vượt bậc, không còn gói gọn trong vai trò vận hành hệ thống bổ trợ. Ông Vaish cho biết, một công ty AI giai đoạn đầu tại Ấn Độ hiện trả lương tương đương 50% đến 75% so với Microsoft, Google hay Meta cho vị trí tương đương. Tuy nhiên, việc sớm tham gia các startup này mang lại phần thưởng hậu hĩnh: kế hoạch thưởng quyền mua cổ phiếu giá trị lớn và các ưu đãi gắn với hiệu suất.
“Rất nhiều người sẵn sàng hy sinh 50% thu nhập hiện tại để đổi lấy một hũ vàng lớn hơn ở cuối hành trình”, ông Vaish phân tích. Sức hút của thị trường Nam Á lớn đến mức ngay cả OpenAI và Anthropic gần đây cũng mở rộng năng lực kỹ thuật và phát triển AI trực tiếp tại Ấn Độ.
Khan hiếm nhân lực AI tại Ấn Độ
Bà Neeti Sharma, CEO của TeamLease Digital, vạch trần thực trạng khan hiếm nhân lực: “Ấn Độ hiện chỉ có một kỹ sư đủ trình độ cho mỗi 10 vị trí tuyển dụng AI tạo ra (GenAI). Trong thị trường thắt chặt nguồn cung, mọi nhà tuyển dụng uy tín đều tranh giành trong một cái ao nông”.
Ông Anuj Agrawal, CEO của Zyoin Group, thường thấy danh sách ứng viên rút gọn giống hệt nhau xuất hiện đồng thời tại các startup AI Ấn Độ và chi nhánh nội địa của các tập đoàn công nghệ toàn cầu. “Hào quang Thung lũng Silicon chưa biến mất, nhưng bài toán kinh tế đã thay đổi. Big Tech Mỹ từng bán hai thứ: công việc đỉnh cao và sự ổn định. Các chu kỳ sa thải 2023-2025, kết hợp với tính bấp bênh của visa H-1B, đã đánh sập vế ổn định. Giờ đây, các kỹ sư Ấn Độ cân nhắc rủi ro visa, biến động công việc và xáo trộn gia đình như chi phí thực tế”, ông Agrawal nói.
Khảo sát cho thấy xu hướng hồi hương
Một cuộc khảo sát trên 1.205 chuyên gia công nghệ Ấn Độ bởi Blind (từ 27/4 đến 6/5) cho thấy nhân sự tại Microsoft, Amazon, Oracle và Google sẵn sàng đầu quân cho công ty nội địa nếu bị sa thải. Ông Alex Han, Quản lý quan hệ công chúng tại Blind, nhận định: “Đây chính xác là phân khúc tài năng mà các công ty Ấn Độ cần để cạnh tranh toàn cầu. Tuy nhiên, để chuyển hóa sự quan tâm thành tuyển dụng thực tế, doanh nghiệp nội địa phải cải cách văn hóa nơi làm việc”.
Cuộc cạnh tranh nhân tài diễn ra khốc liệt nhất ở nhóm có 5-15 năm kinh nghiệm, tập trung các chuyên gia AI, học máy, kỹ thuật đám mây, an ninh mạng và kiến trúc nền tảng, theo ông Anshuman Das, CEO của Careernet Group.
Thay đổi quan niệm về Thung lũng Silicon
Ông Rajesh Nambiar, Chủ tịch Nasscom, đúc kết: “Quan niệm truyền thống cho rằng phát triển sự nghiệp, đổi mới sáng tạo đỉnh cao và tầm ảnh hưởng toàn cầu chỉ có thể đạt được qua Thung lũng Silicon đang thay đổi. Chúng ta đang chứng kiến sự trỗi dậy của một thị trường nhân tài toàn cầu kết nối chặt chẽ hơn”.
Minh chứng rõ nét là nhà đồng sáng lập Sarvam, startup AI được coi là canh bạc lớn nhất của Ấn Độ trong phát triển mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) có chủ quyền, gần đây đã tổ chức tiệc kết nối 150 chuyên gia tại San Francisco. Mục tiêu: “tuyển dụng trực tiếp tài năng AI người Ấn tại Mỹ, thuyết phục họ trở về quê hương”, ông Vaish tiết lộ.
Theo: Rest of World, WSJ
