Một loại thuốc tiêm điều trị ung thư mới đã cho thấy khả năng làm biến mất hoàn toàn khối u ở một số bệnh nhân chỉ sau vài tuần, theo kết quả thử nghiệm quốc tế tại 11 quốc gia. Các bác sĩ ca ngợi đây là kết quả chưa từng có đối với nhóm bệnh nhân ung thư di căn hoặc tái phát, không còn đáp ứng với các phương pháp điều trị khác.
Kết quả thử nghiệm ấn tượng
Trong thử nghiệm, 102 bệnh nhân mắc ung thư đầu và cổ – loại ung thư phổ biến thứ sáu trên thế giới – đã được tiêm thuốc amivantamab. Kết quả cho thấy khối u thu nhỏ hoặc biến mất hoàn toàn ở 43 bệnh nhân. Trong số đó, 28 người có khối u giảm đáng kể kích thước và 15 người không còn phát hiện khối u. Các nhà nghiên cứu cho biết thuốc cũng cho thấy hiệu quả tương tự ở bệnh nhân ung thư phổi.
Giáo sư Kevin Harrington, chuyên gia liệu pháp sinh học điều trị ung thư tại Viện Nghiên cứu Ung thư London (ICR), nhận xét: “Đây là những phản ứng điều trị mạnh mẽ chưa từng thấy ở các bệnh nhân mà bệnh đã kháng cả hóa trị lẫn liệu pháp miễn dịch. Đây là nhóm bệnh nhân có rất ít lựa chọn điều trị, vì vậy mức độ hiệu quả này thực sự rất đáng chú ý. Phương pháp điều trị này có tiềm năng mang lại lợi ích cho hàng nghìn bệnh nhân mỗi năm.”
Cơ chế tác động ba chiều
Amivantamab do hãng dược Johnson & Johnson phát triển, được đánh giá là “thông minh” vì tấn công tế bào ung thư theo ba cơ chế cùng lúc:
- Chặn EGFR (thụ thể yếu tố tăng trưởng biểu bì) – một loại protein giúp khối u phát triển.
- Ngăn chặn MET, con đường mà tế bào ung thư thường sử dụng để né tránh tác động của điều trị.
- Kích hoạt hệ miễn dịch nhận diện và tấn công khối u.
Hiện thuốc đang được đánh giá trong khoảng 60 thử nghiệm lâm sàng, chủ yếu liên quan đến ung thư phổi, đồng thời mở rộng sang ung thư đại trực tràng, não và dạ dày.
Tiện lợi và ít tác dụng phụ
Khác với nhiều phương pháp điều trị ung thư hiện nay, amivantamab được tiêm dưới da thay vì truyền tĩnh mạch. Điều này giúp quá trình điều trị nhanh hơn, thuận tiện hơn cho bệnh nhân và dễ triển khai tại các phòng khám ngoại trú. Phần lớn tác dụng phụ của thuốc – được sử dụng ba tuần một lần – chỉ ở mức nhẹ đến trung bình. Chưa đến 10% bệnh nhân phải ngừng điều trị vì tác dụng phụ.
Một trong những bệnh nhân đầu tiên hưởng lợi là Carl Walsh, 56 tuổi, được chẩn đoán mắc ung thư lưỡi vào tháng 5/2024. Anh tham gia thử nghiệm OrigAMI-4 tại Bệnh viện Royal Marsden từ tháng 7/2025. “Tôi đã được điều trị bằng cả hóa trị và liệu pháp miễn dịch nhưng không thành công. Sau đó tôi được giới thiệu tham gia thử nghiệm. Hiện tôi đã bước sang chu kỳ điều trị thứ 17 và rất hài lòng với những tiến triển đạt được”, Walsh chia sẻ.
Anh kể rằng vào thời điểm bệnh nặng nhất, thực đơn của mình chỉ gồm súp, bánh pudding gạo, mì hộp, trứng ốp la cùng ba chai sữa dinh dưỡng mỗi ngày. Anh đã sụt cân khá nhiều. “Chỉ sau hai chu kỳ điều trị, chế độ ăn của tôi bắt đầu trở lại bình thường. Sau sáu tháng, tôi có thể ăn uống đầy đủ. Điều tôi thích nhất là được thưởng thức lại một miếng bít tết lớn. Khả năng nói chuyện của tôi đã hoàn toàn bình thường trở lại”, anh nói.
Hy vọng cho bệnh nhân khó điều trị
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng thử nghiệm tập trung vào những bệnh nhân ung thư đầu và cổ không liên quan đến virus HPV. Đây là nhóm bệnh nhân thường khó điều trị hơn nhiều so với các trường hợp ung thư liên quan HPV, vì vậy những kết quả đạt được mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Sau khi bắt đầu điều trị bằng amivantamab, thời gian sống trung vị của các bệnh nhân đạt 12,5 tháng, dù đây là nhóm có tiên lượng rất xấu khi các phương pháp điều trị tiêu chuẩn không còn hiệu quả.
Giáo sư Kristian Helin, Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu Ung thư London, đánh giá: “Nghiên cứu này cho thấy việc phát triển các phương pháp điều trị mới thông qua nghiên cứu ung thư nghiêm ngặt có thể tạo ra những bước tiến thực sự ý nghĩa, ngay cả đối với các bệnh nhân gần như không còn lựa chọn điều trị. Đạt được tỷ lệ đáp ứng khối u như vậy cùng kết quả sống còn đầy khích lệ ở một nhóm bệnh nhân khó điều trị là một bước tiến rất quan trọng.”
Kết quả nghiên cứu sẽ được trình bày vào ngày 31/5 tại Chicago, trong khuôn khổ hội nghị thường niên của Hiệp hội Ung thư lâm sàng Mỹ (ASCO) – hội nghị về ung thư lớn nhất thế giới.
