Sáng 18/5, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã tham dự lễ chào mừng Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam, đồng thời chủ trì Hội nghị triển khai công nghệ chiến lược. Tại sự kiện, Thủ tướng nhấn mạnh tầm quan trọng của khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo đối với sự phát triển của đất nước.
Thủ tướng khẳng định, Ngày KHCN và Đổi mới sáng tạo Việt Nam không chỉ là dịp tôn vinh các nhà khoa học, trí thức, doanh nhân có thành tích trong nghiên cứu, phát triển và ứng dụng KHCN, mà còn là cơ hội để khơi dậy niềm tự hào về trí tuệ Việt Nam, tinh thần đổi mới sáng tạo trong nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Theo Thủ tướng, Việt Nam đang tiếp tục triển khai nhiều công việc liên quan đến hoàn thiện thể chế, phát triển công nghệ chiến lược, sản phẩm công nghệ chiến lược, đào tạo nhân lực, cơ chế tài chính và đột phá về chính sách để thúc đẩy mạnh mẽ phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Mục tiêu là đưa Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị vào cuộc sống, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Động lực chủ chốt cho phát triển
Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, trong bối cảnh KHCN và đổi mới sáng tạo phát triển từng ngày, cạnh tranh toàn cầu gia tăng, quốc gia có năng lực cạnh tranh cao sẽ nắm bắt cơ hội vươn lên. Với mục tiêu trở thành nước công nghiệp hiện đại vào năm 2030 và nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực chủ chốt, là chìa khóa vàng và yếu tố sống còn để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước.
Yêu cầu cơ chế đột phá
Thủ tướng yêu cầu cơ chế chính sách ưu đãi phải đủ mạnh, khả thi và áp dụng được trong thực tế. Chính sách cần đi kèm hướng dẫn chi tiết để triển khai ngay, chỉ rõ điểm nghẽn, vướng mắc cụ thể, thẩm quyền xử lý và đề xuất tháo gỡ kịp thời. Đặc biệt, cần khẩn trương rà soát, tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế tài chính cho KHCN và đổi mới sáng tạo; ưu tiên nguồn lực cho công nghệ chiến lược, công nghệ lõi và doanh nghiệp công nghệ; thúc đẩy thị trường vốn cho đổi mới sáng tạo, quỹ đầu tư mạo hiểm và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Chính phủ đã giao nhiệm vụ trực tiếp cho Bộ trưởng Bộ Tài chính, Bộ trưởng Bộ KH&CN và các bộ trưởng liên quan phải hoàn thiện sớm các vấn đề này. Thủ tướng nhấn mạnh: Cơ chế phải đột phá, không thể áp dụng quy trình thông thường cho đầu tư đổi mới sáng tạo. Bài toán là đặt hàng, chấp nhận rủi ro có kiểm soát và lấy sản phẩm cuối cùng, sản phẩm đầu ra để đánh giá hiệu quả đầu tư của nhà nước.
Huy động nguồn lực xã hội
Thủ tướng cho rằng, bên cạnh vốn nhà nước, cần khuyến khích vốn doanh nghiệp và xã hội cùng đầu tư, tập trung vào một số sản phẩm ưu tiên. Cơ chế tài chính của Nhà nước phải thông thoáng. Nhà nước cần làm tốt vai trò hướng dẫn, kết nối, đặt hàng, hỗ trợ nghiên cứu phát triển và đóng vai trò người mua đầu tiên đối với sản phẩm công nghệ chiến lược khi đủ điều kiện.
Tinh thần là: rõ bài toán, rõ sản phẩm, rõ cơ quan chủ trì, rõ doanh nghiệp và viện, trường tham gia, rõ nguồn lực, rõ thời hạn. Bộ, cơ quan được giao nhiệm vụ thì Bộ trưởng, Thủ trưởng phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm đến cùng. Tập trung làm chủ công nghệ, nâng cao tỉ lệ nội địa hóa, giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.
Xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo
Thủ tướng yêu cầu xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hiệu quả, trong đó Nhà nước kiến tạo thể chế; viện nghiên cứu, trường đại học tạo tri thức, công nghệ và nhân lực; doanh nghiệp là trung tâm ứng dụng, thương mại hóa công nghệ, là trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia. Cần tăng cường hợp tác quốc tế; có cơ chế để doanh nghiệp nước ngoài đầu tư tại Việt Nam chuyển giao công nghệ; từng bước tham gia và làm chủ chuỗi công nghệ chiến lược; phát huy mạng lưới trí thức và chuyên gia người Việt Nam ở nước ngoài.
Thủ tướng nhấn mạnh: Phải chuyển mạnh từ tư duy làm cho có sang tư duy tạo ra sản phẩm thực chất, giá trị thực chất và hiệu quả thực chất. Mọi chương trình, nhiệm vụ KHCN, đổi mới sáng tạo phải hướng tới giải quyết các bài toán lớn của đất nước, phục vụ trực tiếp người dân, doanh nghiệp, lấy sản phẩm đầu ra, hiệu quả thực tiễn và mức độ thương mại hóa làm thước đo đánh giá kết quả thực hiện.
Khẳng định vị thế trong kỷ nguyên số
Thủ tướng Chính phủ khẳng định, phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và công nghệ chiến lược là con đường đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới. Chính phủ tin tưởng với trí tuệ Việt Nam, bản lĩnh Việt Nam và khát vọng vươn lên của dân tộc, Việt Nam sẽ từng bước làm chủ công nghệ chiến lược, nâng cao năng lực tự chủ quốc gia và khẳng định vị thế trong kỷ nguyên số. Thủ tướng kêu gọi quyết tâm cao nhất để thực hiện bằng được mục tiêu này.
