Khi nhắc đến những người chiến thắng trong làn sóng AI, phần lớn nhà đầu tư sẽ nghĩ ngay đến Nvidia. Tuy nhiên, phía sau những con chip đồ họa đình đám đang tồn tại một câu chuyện khác ít được chú ý hơn nhưng có sức ảnh hưởng không kém. Đó là sự trở lại của những doanh nghiệp công nghệ từng làm mưa làm gió trong thời kỳ bong bóng dot-com cuối thập niên 1990.
Sau nhiều năm bị xem là các công ty tăng trưởng chậm hoặc đã qua thời kỳ đỉnh cao, Dell, Nokia, Cisco, Intel, Texas Instruments, Lenovo và Micron đang bất ngờ trở thành những cái tên hưởng lợi lớn từ cuộc chạy đua AI trên toàn cầu. Theo Bloomberg, chỉ riêng 7 doanh nghiệp này đã tăng trung bình 158% trong năm 2026, giúp vốn hóa thị trường cộng thêm khoảng 1.700 tỷ USD.
AI tạo ra cơ hội cho những ngành tưởng như đã cũ
Trong giai đoạn đầu của cơn sốt AI, sự chú ý gần như tập trung hoàn toàn vào các nhà sản xuất chip xử lý như Nvidia. Tuy nhiên, khi các tập đoàn công nghệ đẩy mạnh xây dựng trung tâm dữ liệu quy mô lớn, nhu cầu không còn giới hạn ở GPU.
Các hệ thống AI hiện đại cần một hệ sinh thái phần cứng khổng lồ gồm máy chủ, bộ nhớ, thiết bị lưu trữ, thiết bị mạng, chip điện năng và hạ tầng kết nối tốc độ cao. Đây chính là lĩnh vực mà nhiều doanh nghiệp công nghệ lâu đời đang sở hữu lợi thế.
Ông Yan Taw Boon, quản lý danh mục tại Neuberger Berman, cho biết làn sóng xây dựng hạ tầng AI đã lan rộng trên quy mô lớn trong khoảng nửa năm trở lại đây. Nhu cầu tăng mạnh không chỉ ở GPU mà còn xuất hiện tại những phân khúc phần cứng vốn bị xem là ít hấp dẫn, nơi công suất sản xuất gần như không được mở rộng trong nhiều năm.
Điều đáng chú ý là AI đang giúp thị trường đánh giá lại giá trị của các doanh nghiệp từng bị bỏ quên. Thay vì chỉ tập trung vào những công ty phát triển mô hình AI, giới đầu tư bắt đầu tìm kiếm các “người bán xẻng” cho cơn sốt này, tức những doanh nghiệp cung cấp hạ tầng thiết yếu phục vụ quá trình xây dựng và vận hành AI.
Những "ông vua" máy chủ hồi sinh từ đống đổ nát
Những doanh nghiệp cung cấp máy chủ và thiết bị lưu trữ dữ liệu cũng đang ghi nhận những con số tăng trưởng vượt kỳ vọng. Tiêu biểu nhất cho làn sóng này chính là Dell Technologies. Theo Bloomberg, cổ phiếu Dell vừa có phiên tăng vọt 33% lên mức 420,91 USD, đánh dấu mức tăng trong ngày mạnh nhất kể từ khi công ty quay lại niêm yết trên sàn chứng khoán vào cuối năm 2018.
Dell dự báo doanh thu năm tài chính kết thúc vào tháng 1/2027 có thể đạt khoảng 167 tỷ USD. Riêng doanh thu từ máy chủ AI được kỳ vọng lên tới 60 tỷ USD, cao hơn rất nhiều so với các dự báo trước đó. Trong quý gần nhất, Dell ghi nhận 24,4 tỷ USD đơn hàng AI mới. Doanh thu từ máy chủ AI đạt 16,1 tỷ USD, trong khi lượng đơn hàng chưa thực hiện lên tới 51,3 tỷ USD.
Điều đáng nói là Dell không chỉ hưởng lợi từ việc bán máy chủ. Theo lãnh đạo công ty, thị trường AI đang bước sang giai đoạn triển khai thực tế thay vì chỉ tập trung vào huấn luyện mô hình. Điều này mở ra cơ hội cho hàng loạt sản phẩm khác như lưu trữ dữ liệu, hạ tầng doanh nghiệp và các giải pháp công nghệ đi kèm.
3 thập kỷ trước, Dell từng là biểu tượng của thời kỳ bùng nổ máy tính cá nhân. Sau khi bong bóng dot-com sụp đổ, công ty mất hơn 80% giá trị cổ phiếu và phải rời sàn chứng khoán vào năm 2013. Giờ đây, AI đang giúp Dell viết lại câu chuyện tăng trưởng của mình theo một cách hoàn toàn mới. Như ông Emmanuel Valavanis của Forte Securities nhận định: "Dell là minh chứng mới nhất cho thấy một doanh nghiệp công nghệ từng bị xem là khủng long đang tìm thấy sức sống mới với vai trò là cường quốc AI".
Cùng chung nhịp đập tăng trưởng, Lenovo, nhà sản xuất máy tính cá nhân lớn nhất thế giới, cũng nhanh chóng tìm thấy động lực mới nhờ các sản phẩm tích hợp trí tuệ nhân tạo. Theo báo cáo từ Japan Times, doanh thu của tập đoàn này đã tăng 20% trong năm qua, với gần 40% tỷ trọng doanh thu hiện tại đến từ các mảng kinh doanh liên quan đến trí tuệ nhân tạo. Cổ phiếu Lenovo đã tăng tới 105% chỉ trong tháng 5, ghi nhận tháng tăng trưởng mạnh nhất trong hơn 25 năm và dẫn đầu đà tăng của chỉ số Hang Seng tại Hong Kong (Trung Quốc) với mức tăng 159% tính từ đầu năm đến nay.
Micron và cuộc đổi ngôi âm thầm của ngành chip nhớ
Nếu Dell là đại diện cho sự hồi sinh của lĩnh vực máy chủ, thì Micron là minh chứng cho sự thay đổi trong cách thị trường nhìn nhận ngành chip nhớ. Theo Reuters, cổ phiếu Micron đã tăng hơn 8 lần chỉ trong vòng 12 tháng, đưa vốn hóa công ty lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ USD.
Trong nhiều năm, Micron được xem là doanh nghiệp có tính chu kỳ cao, phụ thuộc lớn vào thị trường máy tính cá nhân và điện thoại thông minh. Nhưng AI đã thay đổi hoàn toàn bức tranh đó. Các mô hình AI ngày càng lớn đòi hỏi lượng dữ liệu khổng lồ phải được lưu trữ và truyền tải với tốc độ cao. Điều này khiến chip nhớ băng thông cao (HBM) trở thành một trong những thành phần quan trọng nhất của hạ tầng AI. Micron cho biết toàn bộ sản lượng HBM năm 2026 đã được khách hàng đặt mua hết. Công ty cũng đã bắt đầu sản xuất thế hệ chip HBM4 mới nhất.
Ông Art Hogan, Giám đốc chiến lược thị trường tại B. Riley Wealth, nhận định nhu cầu đối với bộ nhớ đã tăng với tốc độ cực nhanh trong thời gian ngắn và Micron đang ở vị trí trung tâm của xu hướng đó. Sự bùng nổ của Micron cho thấy AI không chỉ tạo ra những người chiến thắng mới mà còn làm thay đổi cấu trúc lợi nhuận của cả ngành bán dẫn. Sau nhiều năm bị chi phối bởi các chu kỳ cung cầu truyền thống, chip nhớ đang trở thành một tài sản chiến lược trong cuộc đua công nghệ toàn cầu.
Nokia, Cisco và Intel chứng minh một điều quan trọng
Không chỉ Dell hay Micron, nhiều biểu tượng công nghệ từng tưởng như đã lùi vào quá khứ cũng đang tận dụng cơ hội từ AI. Nokia, doanh nghiệp từng thống trị thị trường điện thoại di động toàn cầu, hiện hưởng lợi từ nhu cầu kết nối tốc độ cao giữa các trung tâm dữ liệu AI. Sau thương vụ mua lại Infinera năm 2025, cổ phiếu Nokia đã tăng hơn 124% từ đầu năm.
Cisco, cái tên từng là biểu tượng của bong bóng Internet năm 2000, cũng đang chuyển mình thành nhà cung cấp hạ tầng AI. Công ty vừa đưa ra dự báo doanh thu vượt kỳ vọng và đẩy mạnh tái cơ cấu để tập trung vào các lĩnh vực liên quan đến AI.
Trong khi đó, Intel đang cho thấy dấu hiệu hồi sinh sau nhiều năm gặp khó khăn. Những tiến triển trong mảng sản xuất chip và việc các sản phẩm mới được sử dụng trong một số hệ thống AI đã giúp cổ phiếu công ty tăng hơn 200% từ đầu năm. Ngay cả Texas Instruments, doanh nghiệp gắn liền với các loại chip điện năng và linh kiện truyền thống, cũng ghi nhận tăng trưởng mạnh nhờ nhu cầu năng lượng ngày càng lớn của các máy chủ AI.
Điểm chung của các doanh nghiệp này là họ không phải những người tạo ra các mô hình AI nổi tiếng. Thay vào đó, họ cung cấp những mắt xích không thể thiếu để hệ sinh thái AI vận hành.
Làn sóng đầu tư hạ tầng AI quy mô lớn
Những gì đang diễn ra cho thấy thị trường AI không còn là sân chơi riêng của một vài cái tên dẫn đầu. Khi các tập đoàn công nghệ chi hàng trăm tỷ USD để xây dựng trung tâm dữ liệu, giá trị đang lan tỏa xuống toàn bộ chuỗi cung ứng, từ bộ nhớ, thiết bị mạng, lưu trữ dữ liệu cho tới máy chủ và chip điện năng. Đó cũng là lý do những thương hiệu từng được xem là biểu tượng của thời đại Internet đầu tiên đang có cơ hội trở lại tâm điểm.
Theo Bloomberg và Reuters, đằng sau sự tăng giá mạnh của Dell, Micron, Nokia hay Cisco không đơn thuần là tâm lý hưng phấn của thị trường. Đây là kết quả của một làn sóng đầu tư hạ tầng quy mô lớn mà AI đang tạo ra trên toàn cầu. Sau hơn hai thập kỷ kể từ khi bong bóng dot-com tan vỡ, những “khủng long” công nghệ tưởng như đã hết thời đang một lần nữa trở thành nhân vật chính của một cuộc cách mạng công nghệ mới.
