Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo và robot ngày càng được ứng dụng rộng rãi, nhà sáng lập JD.com, ông Liu Qiangdong, đã đưa ra cam kết mạnh mẽ nhằm trấn an lực lượng lao động khổng lồ của công ty. Phát biểu trong một cuộc họp nội bộ vào ngày 27 tháng 5, ông Liu khẳng định JD.com sẽ không sa thải bất kỳ nhân viên tuyến đầu nào để thay thế bằng máy móc.
Cam kết bảo vệ việc làm
Ông Liu Qiangdong nhấn mạnh: "JD.com sẽ không sa thải bất kỳ nhân viên tuyến đầu nào và thay thế bởi máy móc". Ông cho biết công ty sẽ "làm mọi điều có thể để bảo vệ việc làm cho hàng trăm nghìn nhân viên, bao gồm cả công nhân phổ thông". JD.com hiện là một trong những nhà tuyển dụng lớn nhất Trung Quốc với gần 900.000 nhân viên, từ người giao hàng, nhân viên bán hàng, người huấn luyện AI đến kỹ sư bảo trì robot. Đây là những vị trí dễ bị thay thế nhất bởi các công cụ tự động hóa.
Mâu thuẫn giữa cam kết và thực tế
Tuy nhiên, cam kết của ông Liu dường như mâu thuẫn với thực tế khi JD.com đang đẩy mạnh áp dụng công nghệ không người lái trên diện rộng. Công ty đã thử nghiệm kho hàng không người vận hành, giao hàng bằng xe tự lái, trạm giao hàng tự động và cửa hàng tiện lợi không nhân viên. Để giải quyết mâu thuẫn này, ông Liu cho biết JD.com đã thành lập hơn 80 trung tâm đào tạo lại trên toàn quốc, tập trung vào các kỹ năng bảo trì và sửa chữa hệ thống tự động. Người lao động bị máy móc thay thế sẽ được chuyển sang vận hành chính những thiết bị đó thay vì bị sa thải.
Bối cảnh xã hội Trung Quốc
Cam kết của ông Liu không xuất hiện ngẫu nhiên. Nó phản ánh một căng thẳng lớn hơn trong xã hội Trung Quốc: quốc gia này vừa muốn thống trị AI toàn cầu, vừa phải duy trì ổn định thị trường lao động trong bối cảnh kinh tế suy giảm và tỷ lệ thất nghiệp thanh niên ở mức cao. Cuối tháng 4, một tòa án Trung Quốc ra phán quyết rằng các công ty không được sa thải nhân viên hoặc cắt giảm lương chỉ với lý do thay thế bằng AI. Trước đó, chính quyền Trung Quốc ban hành quy định yêu cầu các công ty phải đào tạo lại hoặc bố trí công việc khác cho người lao động trước khi sa thải. Đây là biện pháp bảo vệ nhân công mà hiếm có quốc gia trên thế giới thiết lập được.
