Sự xuất hiện của siêu AI đã đưa cuộc săn lùng người ngoài hành tinh bước sang một chương mới đầy chấn động. Giấc mơ giao lưu bạn bè xuyên vũ trụ chắc sẽ không còn xa vời với những công nghệ tân tiến này.
Cuộc truy vết tại sao Hỏa và các đại dương băng
Hành trình tìm kiếm sự sống bắt đầu ngay trong chính hệ Mặt Trời. Các nhà khoa học đang đổ dồn sự chú ý vào Sao Hỏa và các mặt trăng băng giá có tiềm năng sở hữu đại dương ngầm như Europa, Enceladus và Titan. Sứ mệnh Dragonfly của NASA sẽ cất cánh đến Titan vào năm 2028, trong khi tàu Europa Clipper dự kiến tiếp cận hệ Sao Mộc vào năm 2030. Robot tự hành Perseverance, hạ cánh xuống hố Jezero trên Sao Hỏa từ năm 2021, đã mang về những phát hiện hứa hẹn. Vào tháng 7/2024, robot này đã khoan và phát hiện mẫu đá trầm tích màu đỏ chứa các hợp chất hữu cơ. Trên bề mặt mẫu đá xuất hiện các đốm khoáng chất giàu sắt trông như đốm báo, một dấu vết thường được tạo ra bởi phản ứng hóa học của vi sinh vật cổ đại từ hơn 3 tỷ năm trước.
Đọc vị bầu khí quyển từ khoảng cách hàng triệu năm ánh sáng
Vượt ra ngoài hệ Mặt Trời, các nhà khoa học đang tìm kiếm các dấu ấn sinh học ẩn trong bầu khí quyển của ngoại hành tinh. Bà Lisa Kaltenegger giải thích rằng không có chất khí đơn lẻ nào khẳng định sự sống, thay vào đó, các nhà khoa học tìm kiếm sự đồng hành của các cặp khí kỵ nhau như metan và oxy. Nếu chúng cùng tồn tại với lượng lớn, đó là dấu hiệu của một hệ thống sinh học tái tạo chúng. Để tránh tuyên bố vội vã, giới khoa học phải xây dựng các mô hình giả lập khí hậu phức tạp. Kính viễn vọng Không gian James Webb (JWST) là công cụ chủ lực hiện tại, nhưng nó đang hoạt động ở giới hạn cực đại. Trong vòng 15 năm tới, NASA dự kiến phóng Kính viễn vọng Khảo sát Hành tinh có thể sinh sống được (Habitable Worlds Observatory) chuyên dụng.
Săn tìm rác công nghệ ngoài Trái Đất bằng trí tuệ nhân tạo
Bên cạnh dấu ấn sinh học, một hướng đi táo bạo khác là tìm kiếm chữ ký công nghệ từ các nền văn minh tiên tiến. Lĩnh vực SETI từng bị hoài nghi nhưng nay đã trở thành khoa học chính quy. Các đài thiên văn như Allen Telescope Array và Panoseti đã đi vào hoạt động, cùng với dự án Breakthrough Listen. Đặc biệt, Đài thiên văn Vera C. Rubin tại Chile sẽ chụp khoảng 1.000 bức ảnh toàn cảnh bầu trời mỗi đêm. Với khối lượng dữ liệu khổng lồ, các nhà khoa học sẽ sử dụng thuật toán học máy và AI để sàng lọc tín hiệu lạ. Các nhà khoa học còn hướng ống kính về ngay sân sau của Trái Đất để tìm kiếm thiết bị công nghệ của người ngoài hành tinh vô tình đi lạc vào hệ Mặt Trời. Loài người đã gửi tàu Voyager 1 vào không gian liên sao, vậy nên việc các nền văn minh khác cũng làm điều tương tự là hoàn toàn hợp lý.
