Robot Gala Tết 2026: Màn trình diễn gây sốt nhưng trí tuệ còn hạn chế
Sau khi chương trình Gala Tết Nguyên đán 2026 của CCTV kết thúc, nhiều khoảnh khắc ấn tượng trên sân khấu đã nhanh chóng lan truyền khắp mạng xã hội. Đặc biệt, màn trình diễn của các robot đã thu hút sự chú ý lớn từ cộng đồng mạng. Những robot này biểu diễn điệu múa với động tác đồng bộ hoàn hảo, trong khi một số khác hóa thân thành "bà cụ giả" với lông mày, mắt và biểu cảm khuôn mặt gần như không thể phân biệt với người thật. Thậm chí, một nhóm robot còn thực hiện được những động tác khó như lộn ngược và bật người sang bên.
Chuyên gia Wang Xingxing: Công nghệ robot chỉ bằng trẻ 10 tuổi
Tuy nhiên, trong một cuộc phỏng vấn công khai của Weibo Tech, Wang Xingxing đã thẳng thắn tuyên bố: "Trình độ công nghệ tổng thể của tất cả robot hiện nay chỉ tương đương với một đứa trẻ 10 tuổi." Wang Xingxing là ai? Ông sinh năm 1990 tại Chiết Giang, có niềm đam mê cơ khí từ sớm. Trong thời gian đại học, anh đã chế tạo một robot hình người để bàn chỉ với hơn 200 NDT. Khi học cao học, Wang Xingxing tiên phong phát triển robot bốn chân hiệu suất cao, chi phí thấp, giúp anh nổi tiếng chỉ sau một đêm.
Năm 2016, Wang Xingxing rời DJI để khởi nghiệp, thành lập Unitree Robotics. Chỉ trong vài năm, anh đã dẫn dắt đội ngũ cho ra mắt nhiều sản phẩm robot hàng đầu thế giới. Tính đến nay, Unitree Robotics đã nộp đơn xin cấp hơn 180 bằng sáng chế trong và ngoài nước. Năm 2024, doanh thu công ty vượt quá 1 tỷ NDT. Trên thị trường robot hình người toàn cầu, Unitree Robotics đứng thứ hai về số lượng xuất xưởng với thị phần 32%, chỉ sau Logic Robotics. Quan điểm của Wang Xingxing không chỉ thể hiện đánh giá kỹ thuật từ Unitree Robotics mà còn phản ánh thực trạng của toàn ngành robot Trung Quốc.
Biểu diễn sân khấu khác xa ứng dụng thực tế
Vậy tại sao robot trong Gala Tết tuyệt vời như vậy lại chỉ có trí thông minh tương đương trẻ 10 tuổi? Câu trả lời rất đơn giản: biểu diễn trên sân khấu và đời thực là hai tình huống hoàn toàn khác nhau. Sự xuất sắc của robot trên sân khấu chủ yếu là "diễn theo kịch bản", không phải "đưa ra quyết định tự chủ". Ví dụ, robot "bà ngoại" dù có biểu cảm chân thật và khả năng giao tiếp, nhưng mọi hành động đều được lập trình từ trước, thu thập dữ liệu biểu cảm và sửa lỗi nhiều lần. Ngay cả chuyển động môi cũng được lập trình chính xác để đồng bộ với giọng nói.
Nếu bối cảnh sân khấu thay đổi nhỏ, như sàn trơn trượt hoặc thêm câu thoại, robot có thể bị kẹt và không biết phải làm gì. Điều này giống như huấn luyện một đứa trẻ 10 tuổi biểu diễn trên sân khấu: sau nhiều lần tập, cậu bé có thể hoàn hảo, nhưng nếu yêu cầu làm việc chưa được hướng dẫn như "lấy nước cho khách", cậu có thể dễ dàng thực hiện. Trong khi đó, robot trên Gala Tết sẽ đứng yên vì không hiểu "khách mời" là ai hay cách thích ứng.
Trí tuệ ngôn ngữ và trí tuệ thể hiện qua hành động
Một số người thắc mắc: với AI tiên tiến như ChatGPT có thể trò chuyện không rào cản, tại sao robot vẫn thiếu trí thông minh tự chủ? Cần hiểu rằng trí tuệ ngôn ngữ và trí tuệ thể hiện qua hành động khác nhau. Các AI như ChatGPT chủ yếu sở hữu trí tuệ ở cấp độ ngôn ngữ, hiểu và tạo văn bản, nhưng thiếu thực thể vật lý và không tương tác với thế giới vật chất. Robot cần "cơ thể" để cảm nhận môi trường, chạm vào vật thể và thực hiện hành động vật lý, đòi hỏi trí tuệ thể hiện qua cơ thể - trở ngại lớn nhất ngành robot cần vượt qua.
Cần thời gian để robot hoàn thiện và thâm nhập đời sống
Trong cuộc phỏng vấn, Wang Xingxing đề cập rằng trí thông minh thể hiện của robot đòi hỏi nguồn dữ liệu nhiều hơn hàng nghìn lần so với lái xe tự động. Nó không chỉ nhận diện vật thể qua camera mà còn phải cảm nhận vật liệu và lực. Những điều con người coi là hiển nhiên lại cực kỳ phức tạp với robot, và công nghệ hiện tại chưa thể bao quát hết tình huống phức tạp trong cuộc sống.
Ứng dụng robot trong gia đình vẫn ở giai đoạn sơ khai. Trí thông minh và tính thực tiễn của robot quét nhà hay hỗ trợ chưa đủ, khó có khả năng sử dụng rộng rãi trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, công nghệ robot Trung Quốc đã thuộc hàng đầu thế giới, đặc biệt trong lĩnh vực robot hình người và bốn chân. Wang Xingxing đưa ra mốc thời gian: nếu suôn sẻ, robot có thể ứng dụng rộng rãi trong 3-5 năm; muộn nhất là 10 năm, chúng có thể dần thâm nhập hộ gia đình bình thường.
Sự phát triển của robot chắc chắn trải qua quá trình từ "gây ấn tượng trên sân khấu" đến "ứng dụng thực tiễn", từ "chuyên dụng" đến "đa năng", và từ "trẻ em 10 tuổi" đến "người lớn". Những robot trong Gala Tết là khởi đầu hứa hẹn, nhưng vẫn cần thời gian để đi vào cuộc sống hàng ngày.
