Tại Triển lãm Quốc tế Chăm sóc Người cao tuổi, Phục hồi chức năng và Y tế AID 2026 diễn ra ở Thượng Hải, một sản phẩm robot bồn cầu tự hành mang tên Xiaoban đã trở thành tâm điểm chú ý. Không phải robot hình người hay trợ lý AI biết trò chuyện, Xiaoban là một chiếc bồn cầu có thể tự di chuyển đến bên người sử dụng khi được gọi bằng giọng nói.
Robot bồn cầu Xiaoban: Thiết kế cho người cao tuổi và người khuyết tật
Xiaoban được phát triển bởi công ty công nghệ Yueban, nhắm đến nhóm người cao tuổi, người khuyết tật và bệnh nhân đang phục hồi sau phẫu thuật. Đây là những đối tượng mà việc di chuyển từ giường đến nhà vệ sinh trở thành thử thách lớn, thường cần người thân hoặc điều dưỡng hỗ trợ liên tục. Khác với các thiết bị chăm sóc sức khỏe yêu cầu làm quen với ứng dụng điện thoại, Xiaoban được thiết kế cho người ít tiếp xúc công nghệ. Robot hỗ trợ điều khiển bằng giọng nói hoạt động ngoại tuyến, kèm điều khiển từ xa với nút bấm kích thước lớn và nút gọi khẩn cấp trên tay vịn. Người dùng không cần smartphone hay kết nối Internet để vận hành.
Giá bán và tính năng nổi bật
Theo thông tin công bố, sản phẩm có giá 28.999 Nhân dân tệ, tương đương khoảng 105 triệu đồng. Xiaoban không đơn thuần là bồn cầu gắn bánh xe. Khi nhận lệnh, thiết bị tự điều hướng đến vị trí người dùng, hỗ trợ vệ sinh, tự động xử lý chất thải và làm sạch trước khi quay về vị trí sạc. Toàn bộ quy trình nhằm giảm số lần người chăm sóc phải trực tiếp hỗ trợ các công việc cá nhân tốn thời gian.
Hạn chế và vai trò hỗ trợ
Dù vậy, Xiaoban chưa phải giải pháp hoàn hảo cho mọi trường hợp. Với bệnh nhân mất hoàn toàn khả năng tự di chuyển hoặc không thể tự chuyển từ giường sang ghế, họ vẫn cần người hỗ trợ. Robot được thiết kế để giảm gánh nặng cho người chăm sóc, không thay thế hoàn toàn vai trò con người.
Xu hướng robot chăm sóc người già tại Trung Quốc
Sự xuất hiện của Xiaoban phản ánh sự thay đổi trong ngành robot: từ các màn trình diễn ngoạn mục như robot chạy marathon, đá bóng, sang giải quyết nhu cầu đời thường như leo cầu thang cho người già, hỗ trợ phục hồi chức năng, phát hiện té ngã, theo dõi sức khỏe và hỗ trợ vệ sinh. Xu hướng này xuất phát từ áp lực già hóa dân số tại Trung Quốc. Theo số liệu công bố tại AID 2026, nước này có khoảng 323 triệu người từ 60 tuổi trở lên, chiếm khoảng 23% dân số. Riêng Thượng Hải, người trên 60 tuổi chiếm tới 37,6% dân số thường trú. Nhu cầu thiết bị chăm sóc thông minh tăng mạnh, trở thành động lực phát triển mới cho ngành robot dịch vụ. Một báo cáo của China Software Testing Center dự báo thị trường robot chăm sóc người cao tuổi tại Trung Quốc sẽ vượt 10 tỷ nhân dân tệ trong năm 2026.
Triển vọng thị trường
Thay vì chỉ thực hiện các công việc đơn giản như lau nhà hay giao đồ, thế hệ robot mới được kỳ vọng đảm nhiệm vai trò hỗ trợ di chuyển, phục hồi chức năng, theo dõi sức khỏe và chăm sóc tại nhà. Hiện Yueban chưa công bố kế hoạch phân phối Xiaoban ra thị trường quốc tế. Tuy nhiên, sự xuất hiện của thiết bị này cho thấy cuộc đua AI và robot đang bước sang giai đoạn mới, hướng đến những nhu cầu bình thường nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống của hàng triệu gia đình. Đó có thể là nơi robot tạo ra giá trị kinh tế và xã hội lớn nhất trong thập kỷ tới.
