Panasonic, tập đoàn điện tử 108 năm tuổi của Nhật Bản, đang thực hiện cuộc chuyển mình lớn nhất trong lịch sử: từ bỏ các thiết bị gia dụng truyền thống như tivi, máy giặt, tủ lạnh để tập trung vào pin lưu trữ và hạ tầng AI. Vào tháng 5, công ty công bố kế hoạch đầu tư 500 tỷ Yên (khoảng 3,3 tỷ USD) vào các mảng kinh doanh liên quan đến hạ tầng AI trong vòng 3 năm, với khoảng 70% ngân sách đổ vào pin lưu trữ.
Cuộc lột xác của Panasonic
Quyết định này phản ánh sự thay đổi chiến lược sâu rộng. Trong quá khứ, Panasonic từng là biểu tượng của ngành điện tử tiêu dùng Nhật Bản, tiên phong chuyển giao công nghệ cho Trung Quốc từ những năm 1970. Tuy nhiên, sự trỗi dậy của các đối thủ Hàn Quốc và Trung Quốc, cùng cuộc cách mạng AI, đã buộc tập đoàn phải tái định vị. CEO Yuki Kusumi thừa nhận: “Chúng tôi không nằm ở trung tâm của cuộc chơi AI, vì vậy phải đi đầu trong ứng dụng. Tôi có cảm giác khủng hoảng cực kỳ lớn về việc liệu chúng tôi có đang chuyển dịch đủ nhanh hay không.”
Mỏ neo mới: Hạ tầng AI và pin lưu trữ
Panasonic nhắm đến vai trò nhà cung cấp hạ tầng hậu cần cho các trung tâm dữ liệu AI. Công ty tuyên bố nắm giữ 80% thị phần toàn cầu về bộ nguồn pin dự phòng phân tán (BBU) lắp trong tủ máy chủ. Các BBU này không chỉ chống mất điện mà còn bù điện năng cho GPU khi tiêu thụ tăng đột biến. Mục tiêu là tăng gấp ba lần nguồn cung pin lithium-ion cho các sản phẩm này vào năm tài chính 2028, với phân khúc năng lượng hướng đến doanh thu 2 nghìn tỷ Yên, gấp đôi so với năm 2025.
CEO Kusumi cho biết: “Lợi thế cấu trúc của Panasonic không chỉ dừng lại ở việc giao dịch với các đại gia đám mây, mà còn nằm ở hợp tác trực tiếp từ khâu thiết kế máy chủ tương lai. Phần lớn khách hàng ở Mỹ, nên hoàn thiện chuỗi cung ứng trên đất Mỹ là logic.”
Sức ép từ xe điện và cạnh tranh Trung Quốc
Quyết định xoay trục cũng xuất phát từ áp lực của mảng pin xe điện (EV). Dù là nhà cung ứng chính cho Tesla, doanh số pin EV của Panasonic giảm mạnh sau khi trợ cấp xe điện Mỹ hết hạn vào tháng 9 năm ngoái. Cạnh tranh từ các đối thủ Trung Quốc như CATL và BYD ngày càng gay gắt. Giáo sư Atsushi Osanai từ Trường Kinh doanh Waseda cảnh báo: “Trung Quốc nhiều khả năng sẽ tiếp tục bành trướng sản lượng pin, và mọi dự báo về giá đều cần thận trọng.”
So sánh với Sony và Hitachi
Trong khi Sony chuyển trọng tâm sang nội dung giải trí và cảm biến hình ảnh, Hitachi tái định vị quanh trục CNTT và hạ tầng xã hội, Panasonic vẫn là ẩn số. Roman Schorr, Phó Chủ tịch Moody's Ratings, nhận định: “Panasonic đã có tiến bộ trong tái cơ cấu, nhưng cuộc chuyển mình còn chậm và dở dang, biên lợi nhuận tụt lại phía sau.” Kazunori Ito từ Morningstar cho rằng Panasonic chậm hơn Sony và Hitachi khoảng một thập kỷ, vì doanh số nội địa ổn định và mảng gia dụng sinh lời tốt đã giúp họ phục hồi nhanh, trì hoãn cải tổ.
Thách thức văn hóa và hoài nghi từ Phố Wall
Việc khai tử danh mục phần cứng đòi hỏi đoạn tuyệt với triết lý của người sáng lập Konosuke Matsushita, người luôn tránh sa thải. Tháng 2, Panasonic mở rộng kế hoạch cắt giảm từ 10.000 lên 12.000 nhân sự. CEO Kusumi mô tả đây là cuộc bứt phá khỏi “25-30 năm trì trệ”, kêu gọi văn hóa thẳng thắn để nhận diện rủi ro sớm hơn.
Cổ phiếu Panasonic đã tăng gấp ba lần trong năm qua nhờ kỳ vọng vào AI và tái cấu trúc. Tuy nhiên, Ito cảnh báo: “Thị trường đang chạy nhanh hơn so với những gì doanh nghiệp thực sự bàn giao.” Ngay cả mảng AI của Panasonic cũng hẹp hơn so với Hitachi, nơi nhánh Lumada đã chuyển nhu cầu trung tâm dữ liệu thành lợi nhuận thực tế, với lợi nhuận hoạt động tăng 23% trong năm tài chính kết thúc tháng 3/2026.
Giáo sư Osanai kết luận: “Sức mạnh của Nhật Bản hiện tại nằm ở mảng B2B, nơi kinh nghiệm, sự tin cậy và mối quan hệ khách hàng bền chặt vẫn quyết định.” Panasonic vẫn sở hữu các mảng kinh doanh tiềm năng như hệ thống giải trí trên máy bay, nhưng loay hoay xâu chuỗi chúng thành câu chuyện tổng thể nhất quán.
