OpenAI, công ty tiên phong trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, vừa ghi dấu ấn mạnh mẽ với vòng gọi vốn lớn nhất trong lịch sử Thung lũng Silicon, huy động thành công 122 tỷ USD và nâng định giá lên mức ấn tượng 852 tỷ USD. Sự kiện này diễn ra ngay trước thềm đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) được kỳ vọng sẽ gây chấn động vào cuối năm nay. Tuy nhiên, song song với thành công về tài chính, OpenAI cũng đối mặt với những thách thức khi hàng loạt dự án và thỏa thuận trị giá hàng trăm tỷ USD bị hủy bỏ hoặc chưa thể hiện thực hóa.
Những dự án đình đám bị hủy bỏ
Một trong những ví dụ điển hình là việc OpenAI đột ngột chấm dứt thương vụ với Disney trị giá 1 tỷ USD, liên quan đến mô hình tạo video Sora. Tháng 12 năm ngoái, hai bên công bố thỏa thuận "mang tính bước ngoặt", trong đó Disney cam kết đầu tư 1 tỷ USD và cấp phép 200 nhân vật biểu tượng cho Sora. Đổi lại, Disney sẽ phát video do Sora tạo trên nền tảng Disney+ và phát triển ứng dụng mới dựa trên công nghệ của OpenAI. CEO Sam Altman từng ca ngợi Sora là "ChatGPT cho sáng tạo", trong khi cựu CEO Disney Bob Iger nhận định đây như một khoản đầu tư chiến lược.
Tuy nhiên, đến tháng 3, OpenAI thông báo đóng cửa Sora và hủy bỏ thỏa thuận. Nguyên nhân được cho là do việc sử dụng Sora tiêu tốn tài nguyên khổng lồ, với chi phí lên đến 15 triệu USD mỗi ngày ở thời điểm đỉnh cao, trong khi doanh thu từ ứng dụng này chưa đạt 3 triệu USD. Người phát ngôn Disney Mike Long bày tỏ sự tôn trọng quyết định của OpenAI, cho biết: "Trong bối cảnh lĩnh vực AI non trẻ đang phát triển nhanh chóng, chúng tôi tôn trọng quyết định của OpenAI khi rút khỏi mảng tạo video và chuyển hướng ưu tiên sang các lĩnh vực khác".
Instant Checkout và sự thất bại trong mua sắm qua chatbot
Tháng 10, OpenAI và Walmart công bố tính năng Instant Checkout, cho phép khách hàng mua 200.000 sản phẩm trực tiếp trong ChatGPT. Tuy nhiên, thực tế cho thấy người dùng không mặn mà với việc mua sắm qua chatbot. Tỷ lệ chuyển đổi thấp hơn gấp 3 lần so với khi chuyển hướng sang website của Walmart, theo một lãnh đạo cấp cao của tập đoàn bán lẻ này. Đầu tháng 3, OpenAI đã dừng tính năng này, thay vào đó tập trung vào việc giúp người dùng tìm kiếm sản phẩm và trao quyền kiểm soát thanh toán cho người bán.
GPT-4o và dự án Stargate trị giá 500 tỷ USD
Tháng 2, OpenAI chính thức khai tử mô hình GPT-4o, vốn được ưa chuộng nhờ tính cách thân thiện nhưng cũng bị chỉ trích là quá "nịnh nọt". Trước đó, công ty từng phải đưa tính năng này trở lại sau khi ngừng hoạt động vào tháng 8 do phản ứng dữ dội từ cộng đồng người dùng.
Bên cạnh đó, dự án Stargate trị giá 500 tỷ USD, hợp tác với Oracle và SoftBank để xây dựng trung tâm dữ liệu AI trên khắp nước Mỹ, cũng rơi vào tình trạng đình trệ. Dự án được công bố tại Nhà Trắng với sự hiện diện của Tổng thống Donald Trump, Sam Altman, Larry Ellison và Masayoshi Son, nhưng một năm sau, nó gặp khó khăn trong việc tuyển dụng nhân sự và triển khai xây dựng do bất đồng giữa các đối tác về cấu trúc và quyền kiểm soát. OpenAI từ chối bình luận về vấn đề này.
Thay đổi chiến lược hướng tới kỷ luật tài chính
Những lần "quay xe" này phản ánh sự thay đổi chiến lược của OpenAI, hướng tới kỷ luật tài chính hơn trong bối cảnh công ty chuẩn bị cho đợt IPO tiềm năng và đối mặt với áp lực cạnh tranh từ đối thủ Anthropic. Với doanh thu 13 tỷ USD năm 2025 nhưng vẫn thua lỗ sâu, OpenAI đang tái tập trung vào các lĩnh vực có nhu cầu rõ ràng, như lập trình và công cụ năng suất cho doanh nghiệp, đồng thời loại bỏ các "dự án phụ" không hiệu quả.
CEO Sam Altman từng viết trong một bài blog: "Chúng tôi sẽ đưa ra một số quyết định đúng và một số sai lầm, nhưng sẽ tiếp nhận phản hồi và cố gắng sửa sai rất nhanh". Tuy nhiên, những thay đổi đột ngột của công ty khiến nhiều người có cảm giác như bị "giật cục", và với nhiều dự án đã công bố nhưng chưa thành hiện thực, vẫn chưa rõ bao nhiêu lời hứa của Altman sẽ được thực hiện.
Các thỏa thuận đầu tư khác
OpenAI cũng công bố nhiều thỏa thuận đầu tư lớn, nhưng không phải tất cả đều tiến triển suôn sẻ. Tháng 9, Nvidia "có ý định" đầu tư tới 100 tỷ USD vào OpenAI, nhưng không có mốc thời gian cụ thể, và hiện chỉ khoảng 30 tỷ USD có thể được giải ngân nếu IPO diễn ra sớm. Trong vòng gọi vốn 122 tỷ USD, Nvidia cam kết 30 tỷ USD tiền mặt, nhưng chưa rõ khoản này sẽ được chi trả một lần hay theo từng giai đoạn.
Tháng sau đó, OpenAI công bố thỏa thuận với AMD, bao gồm 160 triệu cổ phiếu (khoảng 30 tỷ USD) đổi lại việc sử dụng chip AMD cho trung tâm dữ liệu. Tuy nhiên, đến cuối năm 2025, chưa có cổ phiếu nào được phân bổ do các điều kiện kỹ thuật và thương mại chưa đạt được.
Tóm lại, trong khi OpenAI tiếp tục gây ấn tượng với khả năng huy động vốn khổng lồ, công ty cũng đang trải qua giai đoạn điều chỉnh chiến lược, từ bỏ các dự án không khả thi để tập trung vào lĩnh vực cốt lõi, nhằm đảm bảo sự bền vững trước thềm IPO.
