Đại diện FPT cho rằng người dùng cá nhân sẵn sàng trả tiền cho các dịch vụ AI như ChatGPT hay Anthropic, nhưng nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn tiếc chi phí xây dựng hạ tầng dữ liệu cốt lõi. Việt Nam hiện là một trong những thị trường cloud tăng trưởng nhanh nhất thế giới, nhưng tư duy vận hành dữ liệu theo hướng nhanh và rẻ vẫn còn phổ biến.
Người dùng sẵn sàng chi trả, doanh nghiệp vẫn tiết kiệm
Mỗi tháng, không ít người dùng Việt Nam sẵn sàng quẹt thẻ chi trả 20 USD cho các gói cao cấp của ChatGPT từ OpenAI hoặc Claude của Anthropic. Với nhiều người, đây đã trở thành khoản chi quen thuộc giống như Netflix hay Spotify: miễn là công việc nhanh hơn, câu trả lời tốt hơn và trải nghiệm đủ mượt, họ sẵn lòng trả tiền. Tuy nhiên, điều này tạo ra một nghịch lý trong giới công nghệ Việt Nam: người dùng đã quen trả tiền cho trải nghiệm AI, trong khi nhiều doanh nghiệp vẫn cố gắng tiết kiệm ở phần quan trọng nhất là hạ tầng dữ liệu phía sau.
Ông Lã Hồng Nguyên, Product Portfolio Manager tại FPT Smart Cloud, chia sẻ bên lề sự kiện ra mắt FPT Cloud MongoDB Enterprise: Bây giờ mình vẫn nghĩ rằng phát triển ứng dụng nhanh và rẻ là ứng dụng tốt. Nhưng chúng ta sẵn sàng trả tiền cho ChatGPT hoặc Anthropic để làm tốt việc. Theo ông Nguyên, đây là nghịch lý đang xuất hiện ở nhiều doanh nghiệp Việt Nam hiện nay. Người dùng cuối sẵn sàng trả tiền cho trải nghiệm tốt hơn, nhưng các hệ thống phía sau vẫn được xây dựng theo tư duy tự dựng, tự quản để tiết kiệm chi phí ban đầu.
Tư duy nhanh và rẻ gây ra chi phí ẩn
Trong bối cảnh AI đang trở thành từ khóa nóng nhất ngành công nghệ, ông Nguyên cho rằng nhiều doanh nghiệp vẫn chưa nhìn đúng vai trò của dữ liệu và database trong cuộc đua AI. Việt Nam là đất nước có thị trường Cloud Computing phát triển nhanh nhất Đông Nam Á và đứng thứ ba trên thế giới. Tốc độ tăng trưởng mạnh của cloud cho thấy doanh nghiệp trong nước đang bước vào giai đoạn chuyển đổi số sâu hơn. Tuy nhiên, khi AI bắt đầu được triển khai thực tế thay vì chỉ dừng ở mức thử nghiệm, những giới hạn trong tư duy hạ tầng cũng bắt đầu lộ rõ.
Theo ông Nguyên, nhiều doanh nghiệp vận hành hạ tầng dữ liệu theo tư duy nhanh và rẻ. Các đội IT tự dựng hệ thống database community, tự vận hành, tự backup và tự xử lý sự cố để tiết kiệm chi phí ban đầu. Ông nhận xét: Cái chúng ta làm hôm nay sẽ là vấn đề của ngày mai. Vấn đề của mô hình tự dựng, tự quản không nằm ở giai đoạn ban đầu, mà xuất hiện khi hệ thống bắt đầu scale lên quy mô lớn. Những chi phí ẩn như downtime, lỗi backup, nghẽn hệ thống hay thiếu nhân sự đủ chuyên môn thường chỉ lộ ra khi doanh nghiệp đã bước vào giai đoạn vận hành thực tế. Khi đó, bài toán không còn chỉ là kỹ thuật; một sự cố hệ thống có thể kéo theo ảnh hưởng tới vận hành, trải nghiệm khách hàng, mạng xã hội và thậm chí cả khủng hoảng truyền thông. Ông Nguyên nhấn mạnh: 60% khách hàng sẽ không quan tâm đến tính năng sản phẩm của anh chị, mà quan tâm đến trải nghiệm. Nếu ứng dụng của chúng ta chậm, họ sẽ đăng lên mạng xã hội.
Vai trò của database trong kỷ nguyên AI
Để mô tả mối quan hệ giữa AI, dữ liệu và cloud, đại diện FPT Smart Cloud đưa ra một phép so sánh trực quan: AI như là động cơ của cái xe chạy. Tuy nhiên đứng đằng sau đó là data, là dữ liệu, là năng lượng, là nhiên liệu của toàn bộ cái xe chạy. Và cái bình chứa của data là database. Theo ông Nguyên, nhiều doanh nghiệp chỉ nhìn thấy phần nổi là chatbot hay AI assistant, trong khi thứ quyết định khả năng vận hành thực sự lại là lớp dữ liệu phía dưới. Điều này càng trở nên quan trọng khi dữ liệu hiện đại không còn chỉ là các bảng hàng-cột truyền thống. Hệ thống AI ngày nay phải xử lý log, telemetry, vector embedding, dữ liệu IoT và nhiều dạng dữ liệu phi cấu trúc khác. Ông Nguyên cho biết: Cuộc sống nó là những thứ như hóa đơn, vận đơn, catalog thế hệ mới. Nó không còn là những thứ vuông vức như cơ sở dữ liệu quan hệ nữa. Khoảng 80% dữ liệu hiện nay là dữ liệu phi cấu trúc, mà các hệ thống database truyền thống gặp nhiều hạn chế trong xử lý và mở rộng.
Trước đây, nhiều doanh nghiệp thường xem database chỉ là phần hạ tầng nền: cài lên để chạy ứng dụng là xong. Nhưng trong thời đại AI, database đã trở thành phần quyết định khả năng mở rộng, tốc độ phản hồi cũng như khả năng phân tích dữ liệu theo thời gian thực. Đó là lý do các nền tảng database linh hoạt như MongoDB ngày càng được sử dụng nhiều hơn trong các hệ thống AI và dữ liệu hiện đại.
Cần thay đổi cách nhìn về hạ tầng dữ liệu
Ông Nguyên cho rằng đây là lúc doanh nghiệp cần thay đổi cách nhìn về các dịch vụ Database as a Service (DBaaS), thay vì tiếp tục phụ thuộc hoàn toàn vào mô hình tự vận hành. Trong bối cảnh Việt Nam bắt đầu siết chặt hơn các quy định về dữ liệu cá nhân, compliance và lưu trữ dữ liệu nội địa, bài toán database không còn chỉ là chuyện chi phí hạ tầng, mà đã trở thành câu chuyện về độ ổn định, tính pháp lý và khả năng tồn tại lâu dài của doanh nghiệp trong kỷ nguyên AI. Và có lẽ, đó cũng là thay đổi lớn nhất mà ChatGPT hay Claude đang mang lại cho ngành công nghệ Việt Nam: khiến doanh nghiệp bắt đầu nhìn nghiêm túc hơn vào phần móng của toàn bộ hệ thống, nơi dữ liệu, cloud và database mới là những thứ thực sự quyết định ai có thể đi xa trong cuộc đua AI.
