Trong cuộc chiến không ngừng leo thang trên bầu trời Ukraine, Nga đang tìm cách xoay chuyển tình thế khi các máy bay không người lái (UAV) đánh chặn của Ukraine ngày càng hiệu quả. Theo thông tin từ cố vấn Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, ông Serhiy "Flash" Beskrestnov, các UAV đánh chặn của Ukraine hiện bắn hạ khoảng 50% số UAV tấn công kiểu Shahed của Nga, tăng mạnh so với mức chỉ 10% trong mùa đông trước đó.
Nga tung UAV phản lực Geran-4
Để đối phó với tình hình này, Moscow đã cấp tập tung ra phiên bản UAV mới mang tên Geran-4, sử dụng động cơ phản lực thay vì động cơ piston như các dòng Shahed truyền thống. Theo ông Beskrestnov, Geran-4 có thể đạt tốc độ từ 400 đến 500 km/h, nhanh gấp nhiều lần so với UAV đánh chặn của Ukraine. Điều này đặt ra thách thức lớn cho hệ thống phòng thủ của Kiev, vì các UAV đánh chặn giá rẻ vốn hiệu quả với Shahed tốc độ thấp sẽ trở nên "hụt hơi" khi đối đầu với Geran-4.
Sự thay đổi này đang làm thay đổi bài toán hiệu quả chi phí trong các chiến dịch tập kích tầm xa hằng đêm của Nga. Ông Beskrestnov ước tính rằng nếu tỷ lệ đánh chặn của Ukraine tăng lên 70-80%, việc tiếp tục sử dụng các UAV Shahed động cơ piston thông thường, vốn được thiết kế để sản xuất hàng loạt với chi phí thấp thay vì khả năng sống sót cao, sẽ không còn hợp lý đối với quân đội Nga.
Thông số kỹ thuật của Geran-4
Theo Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR), Nga lần đầu sử dụng Geran-4 trong chiến đấu tại Ukraine vào tháng 5 năm nay. Trên cổng thông tin War&Sanctions, HUR mô tả mẫu UAV này là biện pháp đối phó trực tiếp với các UAV đánh chặn của Ukraine. Geran-4 được trang bị động cơ phản lực, dài 3,5 mét, sải cánh 3 mét, và có thể mang đầu đạn nổ mạnh hoặc đầu đạn nhiệt áp nặng 50 kg, hoặc đầu đạn nhiệt áp mở rộng nặng 90 kg. Tầm hoạt động tối đa của nó khoảng 450 km.
Việc Nga tung ra các mẫu UAV cải tiến này được xem là câu trả lời nhằm vô hiệu hóa các UAV đánh chặn giá rẻ của Ukraine. Thông thường, UAV đánh chặn sẽ bắn hạ hiệu quả các dòng Shahed tốc độ thấp. Tuy nhiên, khi Nga sử dụng UAV phản lực với tốc độ cao hơn hẳn, vũ khí đánh chặn của Ukraine sẽ trở nên kém hiệu quả.
Ukraine tìm cách đáp trả
Trước sự thay đổi không ngừng của Nga, Ukraine cũng bắt đầu sử dụng UAV đánh chặn với tốc độ cao, ví dụ dòng STING do hãng Wild Hornets sản xuất. Các nhà sản xuất UAV trong nước cho biết những phiên bản UAV đánh chặn tốc độ cao hơn, được thiết kế chuyên để truy đuổi UAV phản lực, hiện đang được phát triển. Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov cũng cho biết Kiev đang mở rộng sản xuất các tên lửa đánh chặn giá rẻ trước mùa tập kích mùa thu.
Sản lượng UAV Nga tăng mạnh
Mặt khác, sản lượng UAV của Nga tiếp tục tăng mạnh. Bloomberg dẫn dữ liệu của Cơ quan Thống kê Liên bang Nga cho biết, sản lượng ngành hàng không Nga, bao gồm máy bay có người lái và UAV, trong tháng 4 đã tăng 117% so với cùng kỳ năm trước. Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine Oleksandr Syrskyi cho biết Moscow đặt mục tiêu sản xuất 7,3 triệu UAV FPV và 7,8 triệu đầu đạn UAV trong năm 2026. Phần lớn sản lượng này, bao gồm cả dòng Geran, trong đó có phiên bản mang động cơ giúp UAV đạt tốc độ tới 500 km/h.
Việc tỷ lệ đánh chặn của Ukraine có tiếp tục tăng hay không, và liệu các UAV tốc độ cao mới của Nga có thể làm chậm xu hướng đó hay không, sẽ quyết định cách Moscow cân bằng giữa tốc độ và số lượng UAV trong nửa cuối năm 2026.
