Ông Nguyễn Tử Quảng, Chủ tịch sáng lập Tập đoàn công nghệ Bkav, Chủ tịch Ủy ban phát triển trí tuệ nhân tạo (Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ công nghệ thông tin Việt Nam) đã có những chia sẻ sâu sắc về câu hỏi: Làm thế nào để có những "Steve Jobs Việt Nam"? Câu hỏi này từng xuất hiện trong đề thi môn ngữ văn kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, thu hút sự quan tâm của dư luận.
Câu chuyện từ đề thi ngữ văn
Khi được hỏi về cảm nghĩ khi tên mình được nhắc đến trong đề thi, ông Nguyễn Tử Quảng cho rằng điều này xuất phát từ việc công chúng đã chứng kiến hành trình đầy thử thách của ông từ thời sinh viên đến nay. Họ thấy một người "vất vả, gian nan" với khát vọng dân tộc suốt ba thập kỷ, tự bỏ hàng nghìn tỷ đồng để đầu tư cho công nghệ lõi, đối mặt với sóng gió và định kiến, trong khi thành công thương mại toàn cầu vẫn là bài toán cần lời giải.
Ông nhấn mạnh: "Người ta nhìn vào khó khăn trước mắt và coi đó là thất bại, nhưng thực chất đó là quá trình tất yếu của việc làm công nghệ cao, giống như câu chuyện của các tỉ phú công nghệ thế giới."
Những năm gần đây, ông ít xuất hiện trên truyền thông vì dành thời gian tư vấn cho các bộ, ngành và Chính phủ nhằm tháo gỡ rào cản vĩ mô về thể chế. Những góp ý của ông đã được đưa vào các luật như Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Luật Trí tuệ nhân tạo, Luật An ninh mạng, Luật chuyển đổi số... Ông khẳng định: "Khi tháo gỡ được các nút thắt về cơ chế, Việt Nam chắc chắn sẽ xuất hiện thêm nhiều tập đoàn Big Tech."
Rào cản lớn nhất: Sự chấp nhận thất bại
Theo ông, rào cản lớn nhất không phải là trí tuệ hay năng lực của người Việt. Khi nhìn vào Steve Jobs, Elon Musk, Mark Zuckerberg hay Jensen Huang, nhiều người chỉ thấy thành công, nhưng họ đều từng trải qua thất bại lớn. Steve Jobs bị sa thải khỏi chính công ty mình, Elon Musk suýt mất Tesla và SpaceX năm 2008, Mark Zuckerberg từng chào bán mình cho Google, Jensen Huang ba lần suýt phá sản.
"Khi các tỉ phú này gặp thất bại, xã hội Mỹ nhìn nhận đó là điều tất yếu. Ở Việt Nam thì ngược lại. Lịch sử chứng minh, những người chưa từng thất bại sẽ không bao giờ có đủ kinh nghiệm và lòng kiên nhẫn để làm công nghệ lớn."
Ông cho rằng muốn có "Steve Jobs Việt Nam", xã hội phải nhìn nhận thất bại như một phần tự nhiên của đổi mới sáng tạo. Nếu chỉ công nhận thành công mà không chấp nhận thất bại trên con đường đi tới thành công, sẽ rất khó xuất hiện những người dám mở đường. Bên cạnh đó, cần tôn trọng những cá tính khác biệt, khuyến khích những người dám nghĩ khác, dám làm khác.
Người Việt không thiếu tài năng
Ông dẫn chứng nhiều tài năng công nghệ Việt Nam đẳng cấp quốc tế: Kỹ sư Đỗ Đức Cường, cha đẻ của máy ATM hiện đại; Kỹ sư Trương Trọng Thi, cha đẻ của máy tính cá nhân Micral N (1973); Các nhà khoa học AI Lê Viết Quốc và Lương Minh Thắng tại Google DeepMind. "Điều đó chứng minh rằng những thành tựu mang tính bước ngoặt thay đổi thế giới hoàn toàn có dấu ấn trí tuệ của người Việt."
Vấn đề của Việt Nam là làm thế nào để tạo ra môi trường đủ mạnh để những người giỏi phát triển và dẫn dắt thế giới. Ông lấy ví dụ về Bphone của Bkav ra mắt năm 2015 với thiết kế phẳng và triết lý tiên phong, đi trước các hãng Trung Quốc hay Samsung thời bấy giờ. "Cái người trẻ Việt đang thiếu duy nhất là một hệ sinh thái lành mạnh, một nguồn lực vốn của xã hội để nâng đỡ sản phẩm cạnh tranh ra toàn cầu."
Thông điệp gửi tới thí sinh
Gửi gắm tới các thí sinh vừa bước ra khỏi kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, ông nhắn nhủ: "Các em đang bước vào đời đúng vào thời khắc lịch sử, khi toàn Đảng và toàn dân đang sục sôi khát vọng vươn mình, mà khoa học công nghệ là động lực cốt lõi."
Ông khuyến khích các em nhìn vào những vĩ nhân như Bill Gates hay Mark Zuckerberg, những người đã bắt đầu từ môi trường đại học ngay từ năm thứ nhất, thứ hai. Bản thân ông cũng bắt tay làm những viên gạch đầu tiên của Bkav từ năm thứ ba đại học, phụng sự xã hội miễn phí bằng đam mê thuần khiết. "Khi các em có tinh thần dấn thân không sợ hãi của tuổi trẻ, kết hợp với môi trường vĩ mô đất nước đang dịch chuyển tích cực, cái 'nhân' được gieo ngày hôm nay chắc chắn sẽ gặt hái được những 'quả ngọt' vĩ đại cho đất nước trong tương lai."
